İnşaat Mühendisliği Sözlüğü
Mühendisler ve mühendislik öğrencileri için temel kavramların kısa, net ve kaynaklı açıklamaları. Her terim yönetmelik referansları, saha pratiği ve ilgili standartlarla birlikte sunulur.
CBR Değeri Nedir? California Bearing Ratio (AASHTO 93)
CBR (California Bearing Ratio), zemin veya granüler malzemenin standart bir referans malzeme ile (kırılmış kalker) **karşılaştırmalı taşıma.
6 dkOkuAderans Nedir? Beton-Donatı Kenetlenme Dayanımı (TS 500)
Beton-donatı aderansı, kenetlenme boyu, aderans gerilmesi ve TS 500'e göre güvenli detaylandırma esasları uygulama örnekleriyle açıklanır.
6 dkOkuAgrega Nedir? İri ve İnce Agrega Çeşitleri (TS 706 EN 12620)
Agrega, beton karışımının hacimce %60-80'ini oluşturan doğal veya yapay mineral hammaddedir; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol.
6 dkOkuAmpatman Nedir? Temel Tabanının Genişleme (Çıkma) Bölgesi
Ampatman, bir temelin zemine oturan tabanının, üzerindeki kolon veya duvardan daha geniş yapılan çıkma (genişleme) bölgesidir.
5 dkOkuAnkastrelik Nedir? Mesnet Türleri (Sabit, Mafsallı, Ankastre)
Ankastrelik (fixed support), bir yapı elemanının üç serbestlik derecesini de (iki öteleme + bir dönme) tamamen engelleyen mesnet tipidir.
4 dkOkuAnkraj Nedir? Zemin Ankrajı Türleri ve Tasarım Esasları
Ankraj, bir yapı elemanından zemine veya kayaya çekme kuvveti aktaran gergi elemanıdır; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol adımlarını.
8 dkOkuAsmolen Döşeme Nedir? Blok Dolgulu Nervurlu
Asmolen döşeme, tek yönde nervurlardan oluşan ve nervurlar arasında hafif blok (gazbeton, pomza, tuğla, polistren) yerleştirilen betonarme döşeme.
4 dkOkuAtterberg Limitleri Nedir? LL, PL, PI (ASTM D4318)
Atterberg limitleri, ince taneli zeminlerin (kil, silt) su içeriğine bağlı olarak katı, yarı katı, plastik ve sıvı davranış sınırlarını belirleyen.
6 dkOkuBeton Basınç Dayanımı Nedir? Test Yöntemi ve TBDY Değerleri
Beton basınç dayanımı (fck — characteristic compressive strength), 28 gün yaşındaki standart numune üzerinde uygulanan eksenel basınç yükü altında.
8 dkOkuBeton Sınıfları — C8'den C100'e 2026 Tam Rehber
Beton sınıfı, sertleşmiş betonun standart koşullarda 28 gün sonunda ulaştığı karakteristik basınç dayanımını tanımlayan standart bir kodlamadır.
12 dkOkuBetonarme Kolon Nedir? TBDY 2018 Temel Kavramlar Rehberi
Betonarme kolon, üst yapıdan gelen eksenel yükleri, eğilme momentlerini ve kesme kuvvetlerini temele aktaran, düşey doğrultuda çalışan ve hem beton hem.
14 dkOkuBindirme Boyu Nedir? Donatı Eki Mesafesi (TS 500 + Eurocode 2)
Bindirme boyu (lap length, l_b) hesabı, TS 500 ve Eurocode 2'ye göre donatı eki minimum uzunluğu, çekme/basınç farkı ve sarılma bölgesi yasağı.
6 dkOkuBohça Yöntemi Nedir? Bodrum Su Yalıtımı Detayı
Bohça yöntemi (BSY) tanımı, bodrum su yalıtımı katmanları, polimer-bitümen membran ve RG 30223 sayılı yönetmelik koşulları.
6 dkOkuBurkulma Nedir? Euler Burkulma ve Narinlik (Eurocode 3)
Burkulma, basınç altındaki uzun elemanların (kolon, direkt, payanda) eksenel yük dayanımından önce ani yan yüzeye doğru eğilmesi sonucu oluşan ani.
5 dkOkuÇatlak Onarımı Nedir? Yapısal ve Yüzey Çatlak Tedavisi
Çatlak onarımı yöntemleri, yapısal ve non-yapısal çatlak ayrımı, epoksi enjeksiyon, CFRP güçlendirme ve TBDY 2018 koşulları.
6 dkOkuÇelik Sınıfları: S235, S275, S355, S420, S460 (TS EN 10025)
Yapı çeliği sınıfları, akma dayanımı ve sünekliğe göre sınıflandırılan, yapısal çelik kullanımında standartlaşmış kategorilerdir.
5 dkOkuCPT (Koni Penetrasyon) Deneyi Nedir? ASTM D5778
CPT (Cone Penetration Test), standart bir konik ucun zemine sabit hızda (20±5 mm/s) itilerek uç direnci (qc), çevre sürtünmesi (fs) ve opsiyonel.
7 dkOkuDevirme Momenti Nedir? Bina ve Temel Devrilme Stabilitesi
Devirme momenti (overturning moment, M_dev) tanımı, bina devrilme güvenlik katsayısı, temel boyutlandırma ve TBDY 2018 stabilite kontrolleri.
6 dkOkuDilatasyon Derzi Nedir? Sismik ve Termal Bina Ayrılması
Dilatasyon derzi (expansion joint, seismic gap), bir binayı veya birden fazla bina bloğunu birbirinden tamamen ayıran düşey açıklıktır.
6 dkOkuDış Cephe Kaplama Nedir? Cephe Sistemleri ve Rüzgar Yükü
Dış cephe kaplama sistemleri, kompozit panel, granit-mermer, ahşap, giydirme cephe, rüzgar yükü hesabı ve BYKHY koşulları.
6 dkOkuDoğal Titreşim Periyodu Nedir? T1 Hesabı (TBDY 2018)
Doğal titreşim periyodu (T), bir yapının serbestçe salınım yaptığında bir tam periyodu tamamlaması için geçen süredir.
5 dkOkuDolgu Duvar Nedir? Taşıyıcı Olmayan Bölme Duvarlar
Dolgu duvar (infill wall, partition wall, non-load-bearing wall), betonarme veya çelik çerçeve sistemde, kolon-kiriş çerçevesinin içine yerleştirilen,.
6 dkOkuDonatı Sınıfları Nedir? S220, S420, S500 Özellikleri (TS 708)
Donatı sınıfları, betonarme yapılarda kullanılan inşaat demirinin mekanik özelliklerine göre sınıflandırılmasıdır; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve.
7 dkOkuDrenaj Nedir? Türleri, Filtre Kriteri ve Yapıda Su Yönetimi
Drenaj, yapı veya zemin içindeki fazla suyun kontrollü biçimde toplanıp uzaklaştırılması işlemidir; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol.
8 dkOkuDTS (Deprem Tasarım Sınıfı) Nedir? TBDY 2018
Deprem Tasarım Sınıfı (DTS), TBDY 2018'in getirdiği ve Bina Kullanım Sınıfı (BKS) ile kısa periyot tasarım spektral ivmesi (SDS) parametrelerinin.
5 dkOkuDuktilite (Süneklik) Nedir? μ Faktörü ve Deprem Dayanımı
Duktilite (süneklik, ductility), bir yapı elemanının veya sistemin kopmadan önce plastik deformasyon yapabilme kapasitesidir.
4 dkOkuEğilme Momenti Nedir? Kiriş Momenti Hesabı
Eğilme momenti (bending moment, M), bir kiriş kesitinde bir tarafındaki kuvvetlerin o kesit etrafında oluşturduğu dönme etkisidir.
4 dkOkuEksenel Yük Nedir? Kolonda Normal Kuvvet (N_d) ve Tasarım
Eksenel yük (normal kuvvet, N_d) tanımı, betonarme kolon ve perdelerde eksenel yük seviyesi, kapasite oranı (n) ve TBDY 2018 sınırları.
6 dkOkuElastisite Modülü Nedir? Young Modülü ve Beton/Çelik Değerleri
Elastisite modülü (Young modülü, E), bir malzemenin elastik bölgede gerilmeye karşı gösterdiği direncin — yani rijitliğin — ölçüsüdür.
6 dkOkuEn Sağlam Zemin Tipi Hangisidir? Kaya ve Zemin Sınıfları
Mühendislik açısından en sağlam zemin tipi, sağlam (ayrışmamış) kayadır. TBDY 2018'de ZA sınıfı olarak tanımlanan kaya; en yüksek taşıma gücüne, en.
7 dkOkuEtriye Aralığı Nedir? Boyuna Donatı Destek Sıklığı
Etriye aralığı (s) kavramı, sarılma ve orta bölge sıklık kuralları; TS 500 ve TBDY 2018'e göre kolon, kiriş ve perdelerde maksimum mesafe.
6 dkOkuGeçirimlilik Katsayısı (k) Nedir? Darcy Yasası
Geçirimlilik katsayısı (k, hydraulic conductivity), zeminin içinden suyun akış kolaylığını gösteren bir zemin özelliğidir.
5 dkOkuGrobeton Nedir? Temel Altı Tesviye (Temizlik) Betonu
Grobeton (tesviye betonu, temizlik betonu; İng. lean concrete, blinding), temel veya döşeme betonarmesinin altına dökülen **düşük dayanımlı, donatısız.
5 dkOkuGüçlü Kolon-Zayıf Kiriş Nedir? TBDY 2018 Denklem 7.3
Güçlü kolon-zayıf kiriş (strong column-weak beam) ilkesi, TBDY 2018 Madde 7.3.5 Denklem 7.3 uygulaması ve yumuşak kat mekanizmasını önleme.
6 dkOkuHidratasyon Isısı Nedir? Kütle Beton Termal Çatlağı
Hidratasyon ısısı, Portland çimentosunun ana bileşenleri (C₃S, C₂S, C₃A, C₄AF) ile suyun reaksiyona girerek **C-S-H jeli, kalsiyum hidroksit ve diğer.
6 dkOkuHollowcore Döşeme Nedir? Prekast Dolu Boşluklu Plak
Hollowcore (HC / HCP) döşeme, içinde silindirik boşluklar (hollow cores) bulunan öngerimeli prekast beton paneldir.
4 dkOkuİksa Sistemi Nedir? Kazı Güvenliği Türleri (TS 8853)
İksa sistemi, derin kazılarda çevredeki zeminin kazıya doğru göçmesini, bina ve altyapıya zarar vermesini, ayrıca çalışan güvenliğini sağlamak için inşa.
7 dkOkuİstinat Duvarı Nedir? Türleri, Toprak Basıncı ve Stabilite
İstinat duvarı (dayanma yapısı, istinad duvarı), arkasındaki zemin veya dolgunun yanal toprak basıncını karşılayarak farklı kotlardaki iki zemin.
12 dkOkuJet-Grout Nedir? Zemin İyileştirme Yöntemi
Jet-grout (jet grouting, soilcrete), yüksek basınçlı (200-600 bar) çimentolu enjeksiyon ile zemin içinde silindirik **çimento-zemin karışımı.
4 dkOkuKapasite Tasarımı Nedir? Sünek Göçme Modu (TBDY 2018)
Kapasite tasarımı (capacity design) felsefesi, deprem dayanımında sünek başarısızlık modu zorlama; TBDY 2018'de güçlü kolon-zayıf kiriş ilkesi.
6 dkOkuKarbonatlaşma Nedir? Beton Durabilitesi
Karbonatlaşma (carbonation), atmosferdeki karbondioksit (CO₂)'in betondaki kalsiyum hidroksit (Ca(OH)₂) ile reaksiyona girerek **kalsiyum karbonat.
5 dkOkuKarot Numune Nedir? TS EN 12504-1 ile Mevcut Beton Testi
Karot numune, mevcut bir betonarme yapının betonundan elmas uçlu matkapla çıkarılan silindir biçimli numunedir; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve.
7 dkOkuKaset Döşeme Nedir? Iki Yönlü Dolgu Döşeme
Kaset döşeme (waffle slab, coffered slab), iki yönde birbirine dik kirişlerle oluşturulan, **altında ızgara (grid) şeklinde küçük dolgu bölgeleri.
4 dkOkuKazık Temel Nedir? Derin Temel Türleri
Kazık temel (pile foundation, derin temel), üst tabaka zeminlerin yetersiz olduğu durumlarda **yapı yüklerini alttaki sert tabakalara veya kayaya.
6 dkOkuBina Kullanım Sınıfı (BKS) Nedir? TBDY 2018
Bina Kullanım Sınıfı (BKS), TBDY 2018'in getirdiği bir sınıflandırmadır. Binanın depremden sonra kullanıma devam etme zorunluluğuna, **içinde bulunan.
5 dkOkuKenetlenme Boyu Nedir? Aderans Uzunluğu (TS 500 + Eurocode 2)
Kenetlenme boyu (anchorage length, l_b,net) hesabı, betona gömülü donatının aderans ile yük aktardığı minimum uzunluk; düz, kancalı ve nervürlü detayları.
6 dkOkuKesme Kuvveti Nedir? Kesme Donatı Hesabı (TS 500)
Kesme kuvveti (shear force, V), kiriş kesitinin iki tarafındaki düşey kuvvetlerin cebirsel toplamıdır; uygulama ve kontrol özeti.
4 dkOkuKohezyon (c) Nedir? Kil Dayanımı ve Üç Eksenli Deney
Zemin kohezyon parametresi (c), Mohr-Coulomb dayanım kriteri, drenajlı/drenajsız kohezyon, üç eksenli ve direkt kesme deneyi.
6 dkOkuKompozit Yapı Nedir? Çelik-Beton Kompozit (Eurocode 4)
Kompozit yapı (composite structure), çelik ve betonun birlikte çalıştığı hibrit bir yapı sistemidir; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol.
5 dkOkuKonsolidasyon Oturması Nedir? Terzaghi 1D
Konsolidasyon oturması, doygun killi zeminin üzerine yük eklendiğinde boşluk suyunun zaman içinde sıkışıp zeminin hacim azalması sonucu oluşan yavaş.
6 dkOkuKonstrüksiyon Derzi Nedir? Beton Soğuk Derz ve Önlenmesi
Konstrüksiyon (soğuk) derzi tanımı, beton döküm süreksizliği, soğuk derz oluşumu, TS 500 kuralları ve onarım yöntemleri.
6 dkOkuKorozyon Nedir? Betonarmede Donatı Korozyonu ve Önlenmesi
Korozyon, metalin çevresiyle elektrokimyasal tepkimesi sonucu bozunmasıdır (halk dilinde paslanma); sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol.
8 dkOkuLento Nedir? Kapı ve Pencere Üstü Hatıl Kirişi Tasarımı
Lento (kapı üstü kiriş, pencere lentosu), bir kapı veya pencere boşluğunun üzerine gelen duvar ve döşeme yükünü boşluğun iki yanındaki taşıyıcı.
6 dkOkuLikit Limit (LL) Nedir? Casagrande Aleti ve Fall-Cone
Likit limit (LL veya wL), ince taneli zeminin (kil, silt) plastik halden viskoz sıvı haline geçtiği kritik su içeriği yüzdesidir.
5 dkOkuMantolama Nedir? Dış Cephe Isı Yalıtım Sistemi
Mantolama (ETICS — External Thermal Insulation Composite System), binanın dış cephesine yapıştırılan ısı yalıtım levhası, üzerine donatılı sıva ve.
6 dkOkuMenfez Nedir? Boru, Kutu ve Kemer Menfez Türleri
Menfez, bir yol veya demiryolu dolgusunun altından akarsu, dere veya yüzey suyunun karşı tarafa geçişini sağlayan küçük açıklıklı sanat yapısıdır.
6 dkOkuMikrokazık Nedir? Küçük Çaplı Yüksek Kapasiteli Kazık
Mikrokazık (micropile, mini pile, root pile), 100-300 mm çap arasında, yüksek dayanımlı çelik donatı ve çimento şerbeti enjeksiyonuyla oluşturulan.
4 dkOkuModal Analiz Nedir? Mod Birleşimi Yöntemi (TBDY 2018)
Modal analiz (mod birleşimi yöntemi), yapının doğal titreşim özelliklerini (periyot, mod şekli, kütle katılımı) kullanarak deprem tepkisini hesaplayan.
4 dkOkuMoment Dirençli Çerçeve Nedir? SMÇ, OMÇ (TBDY 2018)
Moment Dirençli Çerçeve (Moment Resisting Frame — MRF), yatay deprem ve rüzgâr yüklerini rijit birleşim noktaları ile bağlı kiriş-kolon sistemi ile.
5 dkOkuMoment Kapasitesi Nedir? Betonarme Kesit Eğilme Dayanımı
Betonarme kesitin moment kapasitesi (M_n), TS 500:2000 ve TBDY 2018 kapsamında hesaplanması, dengeli donatı oranı (ρ_b) ve sünek tasarım sınırları.
6 dkOkuNarinlik Oranı Nedir? λ Hesaplama
Narinlik oranı (slenderness ratio, λ), bir basınç elemanının (kolon, dikme) ne kadar narin olduğunu gösteren boyutsuz bir parametredir.
4 dkOkuNem (Su) İçeriği Nedir? Zemin ve Beton Su Yüzdesi
Nem (su) içeriği (w), zeminde, betonda veya agregada bulunan suyun kuru kütleye oranıdır; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol adımlarını.
5 dkOkuNervürlü Döşeme Nedir? Dişli ve Kaset Döşeme (Asmolenden Farkı)
Nervürlü döşeme, belirli aralıkta yerleştirilen ince taşıyıcı nervurlar (dişler) ile bunların üzerindeki ince bir üst plaktan oluşan döşeme.
6 dkOkuÖngerimeli Beton Nedir? Pre- ve Post-Tensioning
Öngerimeli beton (prestressed concrete), yük uygulanmadan önce yüksek dayanımlı tellerle (tendon) betona basınç gerilmesi kazandırılarak çekme.
6 dkOkuÖzgül Ağırlık (Gs) Nedir? Zemin Tane Yoğunluğu (Piknometre)
Özgül ağırlık (Gs), zemin veya kayaç tanelerinin yoğunluğunun 4°C'deki suyun yoğunluğuna oranıdır; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol.
5 dkOkuP-Delta Etkisi Nedir? İkinci Mertebe Analiz (TBDY 2018)
P-Delta (P-Δ) etkisi, bina yatay olarak yer değiştirdiğinde düşey yüklerin (P) yeni konumda ek moment (P×Δ) oluşturması sonucu ortaya çıkan **ikinci.
5 dkOkuPalplanş Nedir? Çelik Palplanj Levha ve Uygulama Alanları
Palplanş (palplanj, İng. sheet pile), birbirine kenetlenen profilli levhalardan oluşan, zemine çakılarak sürekli bir **dayanma ve/veya su sızdırmaz.
5 dkOkuPas Payı Nedir? Beton Örtüsü Kalınlığı (TS 500 + EC2)
Pas payı (concrete cover, beton örtüsü), betonarme bir elemanda en dıştaki donatının beton yüzeyine olan mesafesidir.
5 dkOkuPlastik Mafsal Nedir? Sünek Davranış Modeli
Plastik mafsal (plastic hinge), betonarme veya çelik bir elemanın, belirli bir moment değerine (Mp) ulaştıktan sonra **momenti sabit kalırken sürekli.
5 dkOkuPrekast (Prefabrik) Beton Nedir? TBDY 2018
Prekast beton (precast concrete), bina elemanlarının şantiye yerine fabrikada kontrollü koşullarda üretilip, sertleşince şantiyeye taşınıp monte.
5 dkOkuPriz Süresi Nedir? İlk ve Son Priz (Vicat Aleti)
Priz süresi, çimento + su karışımının (hamurun veya betonun) plastik haldən katı hale geçişi sırasında geçen süredir.
6 dkOkuProctor Deneyi Nedir? Standart ve Modifiye (TS 1900-1)
Proctor deneyi, bir zeminin belirli bir sıkıştırma enerjisi altında ulaşabileceği maksimum kuru birim hacim ağırlığını (γdmax) ve bunun oluştuğu.
6 dkOkuPushover (İtme) Analizi Nedir? Nonlineer Statik (TBDY Bölüm 5)
Pushover analizi (nonlineer statik analiz, itme analizi), yapıya artımsal yatay yük uygulanarak kapasite eğrisinin (taban kesme - tepe deplasman).
5 dkOkuR (Yapı Davranış Katsayısı) Nedir? TBDY 2018
Yapı Davranış Katsayısı (R), elastik deprem yükünü yapının sünek davranışına ve sistemin yükseklik gruptan yararlanma derecesine göre azaltmak için.
5 dkOkuRadye Temel Nedir? Yaygın Temel Türleri ve Tasarımı
Radye temel (mat foundation, yaygın temel), binanın tüm kolon ve perdelerinin yüklerini tek bir büyük betonarme plak ile zemine aktaran temel tipidir.
6 dkOkuSarılma Bölgesi Nedir? Plastik Mafsal Bölgesi Sargı (TBDY 2018)
Sarılma bölgesi (boundary/confinement zone) kavramı, kolon ve kiriş plastik mafsal bölgelerinde sıkı etriye sargısı; TBDY 2018 Madde 7.3-7.4.
6 dkOkuSehim Hesabı Nedir? Kiriş Eğilme Deformasyonu
Sehim (deflection, δ), bir yapı elemanının yük altında düşey (veya yatay) olarak yaptığı deformasyondur; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol.
5 dkOkuSismik Damper Nedir? Enerji Sönümleyici Sistemler
Sismik damper (seismic damper), binanın deprem/rüzgâr kaynaklı yatay hareketlerini enerji sönümleyerek azaltan mekanik veya hidrolik bir sistemdir.
5 dkOkuSlump Testi Nedir? TS EN 12350-2 Çökme Deneyi
Slump testi, taze betonun kıvamını (akıcılığını) ölçen standart şantiye deneyidir; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol adımlarını özetler.
6 dkOkuSpektral İvme Nedir? SDS ve SD1 (TBDY 2018)
Spektral ivme, farklı doğal titreşim periyotlarına sahip yapıların aynı deprem hareketine verdikleri maksimum ivme tepkisini gösteren, **tepki.
6 dkOkuSPT Testi Nedir? Standart Penetrasyon ve N Değeri Yorumlama
SPT (Standard Penetration Test / Standart Penetrasyon Testi), zemin sondajı sırasında belirli bir örnek alıcıyı (split spoon) standart bir şahmerdan.
12 dkOkuStatik Proje Nedir? Ne İçerir, Kim Çizer? 2026 Mühendis Rehberi
Statik proje, bir yapının üzerine gelen yükleri (kendi ağırlığı, kullanım yükü, deprem, rüzgâr, kar) güvenle zemine aktaracak **taşıyıcı sistemin.
12 dkOkuSu/Çimento Oranı (W/C) Nedir? Dayanım ve Dürebilite
Su/çimento oranı (W/C veya S/Ç), beton karışımındaki suyun çimentoya kütle olarak oranıdır; sözlük kapsamında uygulama, kaynak ve kontrol adımlarını.
6 dkOkuSürtünme Açısı (φ) Nedir? Kum Dayanımı ve Direkt Kesme
İçsel sürtünme açısı (φ) tanımı, kum/kil değerleri, Mohr-Coulomb, direkt kesme deneyi (ASTM D3080) ve SPT/CPT korelasyonu.
6 dkOkuTaban İzolatörü Nedir? Sismik İzolasyon (TBDY Bölüm 12)
Taban izolatörü (base isolator), binanın temeli ile üst yapı arasına yerleştirilen esnek, yüksek sönümleyici mesnetlerdir.
5 dkOkuTaşıyıcı Duvar Nedir? Yük Aktaran Duvar Sistemleri
Taşıyıcı duvar (load-bearing wall, structural wall), yapının düşey ve yatay yüklerini temele aktaran yapısal eleman sınıfındaki duvardır.
6 dkOkuTBDY 2018 Nedir? Tam Kapsam + 2007 Deprem Yönetmeliği
TBDY 2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018), Türkiye'de yeni yapılacak ve mevcut binaların deprem etkisi altında tasarımı, değerlendirilmesi ve.
18 dkOkuTemel Türleri — Tekil, Sürekli, Radye Nasıl Seçilir?
Temel, bir binanın üst yapısından (kolon, perde, duvar) gelen yükleri zemine güvenli şekilde aktaran, yapının en alt taşıyıcı bölümüdür.
14 dkOkuTravers Nedir? Demiryolu Traversi Türleri (Ahşap, Beton, Çelik)
Travers, demiryolu üstyapısında rayları taşıyan, iki ray arasındaki açıklığı (ekartman) sabit tutan ve tren yükünü **balast tabakası aracılığıyla.
6 dkOkuYangın Dayanımı Nedir? R30-R240 (Eurocode 2/3/4)
Yangın dayanımı (fire resistance), yapı elemanının yangın sırasında yapısal fonksiyonunu (R), bütünlüğünü (E) ve ısı yalıtımını (I).
6 dkOkuYangın Derzi Nedir? Kompartmantasyon ve BYKHY Koşulları
Yangın derzi (fire stop) tanımı, BYKHY kompartmantasyon koşulları, EI sınıfları, intumescent malzemeler ve uygulama detayları.
6 dkOkuYapı Denetim Nedir? 4708 Sayılı Kanun + 2026 Uygulama Rehberi
Yapı denetim, inşaat süreci boyunca projeden uygulamaya kadar her aşamanın bağımsız, yetkilendirilmiş bir firma tarafından kanun ve yönetmeliklere uygun.
15 dkOkuYatak Katsayısı (Ks) Nedir? Winkler Modeli
Yatak katsayısı (Ks, modulus of subgrade reaction), zemin üzerine uygulanan basınca karşı zeminin oturmasını veren elastik bir parametredir.
5 dkOkuYığma Yapı Nedir? Tuğla ve Blok Taşıyıcı Sistemler
Yığma yapı (masonry building), taşıyıcı düşey ve yatay yüklerin tuğla, briket, bims, gaz beton veya doğal taş bloklarından örülmüş duvarlar tarafından.
6 dkOkuZaman Tanım Alanı Analizi (ZTA) Nedir? Nonlineer Dinamik
Zaman Tanım Alanı Analizi (ZTA, Nonlinear Time History Analysis — THA), yapının gerçek deprem kayıtlarının adım-adım zaman entegrasyonu ile dinamik.
5 dkOkuZemin Etüdü Nedir? 2026 Kapsamlı Mühendis Rehberi
Zemin etüdü, bir yapının inşa edileceği arazinin jeolojik, jeoteknik ve hidrojeolojik özelliklerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılan saha araştırması, arazi.
14 dkOkuZemin İyileştirme Nedir? Yöntemler ve Seçim
Zemin iyileştirme (ground improvement), mevcut zayıf zeminin dayanım, rijitlik, geçirimlilik veya sıvılaşma direncini artırmak için uygulanan.
5 dkOkuZemin Sınıfı Nedir? ZA-ZF Sınıflandırması (TBDY 2018)
Zemin Sınıfı, bir arazinin üst 30 metresindeki zemin özelliklerine göre deprem davranışını kategorize etmek için kullanılan sistemdir.
5 dkOkuZımbalama Nedir? Döşeme-Kolon Birleşim Bölgesi Kesmesi (TS 500)
Zımbalama (punching shear) nedir, kirişsiz döşemelerde kolon başlığı çevresinde gelişen iki yönlü kesme; TS 500 Madde 8.3 hesabı ve önlemleri.
6 dkOku