İnşaat Mühendisliği Sözlüğü
Mühendisler ve mühendislik öğrencileri için temel kavramların kısa, net ve kaynaklı açıklamaları. Her terim yönetmelik referansları, saha pratiği ve ilgili standartlarla birlikte sunulur.
Ada, Pafta, Parsel Nedir? İmar Kanunu Tanımları
Ada, pafta ve parsel terimlerinin 3194 sayılı İmar Kanunu Madde 5 tanımları ve TDK sözlük karşılığı; kaynaklı ve koşullu anlatım.
4 dkOkuAderans Nedir? Beton-Donatı Kenetlenme Dayanımı (TS 500)
Beton-donatı aderansı, kenetlenme boyu, aderans gerilmesi ve TS 500'e göre güvenli detaylandırma esasları uygulama örnekleriyle açıklanır.
6 dkOkuAgrega Nedir? İri ve İnce Agrega Çeşitleri (TS 706 EN 12620)
İri-ince agrega ayrımı, TS 706 EN 12620 gradasyon ve Dmax kategorileri, Los Angeles aşınma sınırı, ASR riski ve elek analiziyle saha kontrolleri.
6 dkOkuAkifer Nedir? Yeraltı Suyunu Taşıyan Katman
Akiferin resmî tanımı, basınçlı/basınçsız akifer ayrımı ve geoteknik/hidrojeoloji uygulamalarındaki yeri; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuAmpatman Nedir? Temel Çıkması, Boyut Hesabı ve Sık Hatalar
Ampatman, temelin kolon veya duvardan taşan çıkma bölgesidir. Neden yapılır, A ≥ N/qa ile nasıl boyutlandırılır ve sahada hangi hatalar yapılır?
5 dkOkuAnkastrelik Nedir? Sabit, Mafsallı ve Ankastre Mesnet
Ankastre, mafsallı, kayıcı ve elastik mesnetlerin tepki bileşenleri, 2B statik belirlilik kuralı, ankastrelik momentleri ve Eurocode 3 birleşim sınıfları.
4 dkOkuAnkraj Nedir? Zemin Ankrajı Türleri ve Tasarım Esasları
Zemin ankrajında baş, serbest boy ve kök bölgeleri; aktif-pasif ankraj farkı, TS EN 1537 imalat kuralları ve TBDY 2018 Bölüm 16 tasarım çerçevesi.
8 dkOkuAsfaltit Nedir? Doğal Bitüm ve Şırnak Yatakları
Asfaltitin sözlük tanımı, oluşumu ve Türkiye'deki yatakları hakkında kaynaklı, koşullu bir anlatım.
3 dkOkuAsmolen Döşeme Nedir? Blok Dolgulu Nervurlu
Asmolen döşemede nervür ve taşıyıcı olmayan hafif dolgu düzeni ile TS 500 boyut koşulları.
4 dkOkuAtterberg Limitleri Nedir? LL, PL, PI (ASTM D4318)
Likit limit, plastik limit ve PI = LL − PL tanımları; Casagrande ile fall-cone deneyleri, ASTM D4318, USCS sınıflandırması ve aktivite indisi.
6 dkOkuAyrık, bitişik ve blok nizam nedir?
İmar planında yapı nizamı: ayrık, bitişik ve blok düzenlerin tanımı, ikiz nizam ve proje okuma kapsamı.
3 dkOkuBarbakan Nedir? İstinat Duvarında Drenaj Deliği
Barbakanın sözlük tanımı, istinat duvarı drenajındaki işlevi ve bodrum/perde duvarlardaki kullanım bağlamı; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuBatardo Nedir? Baraj İnşaatında Geçici Su Tutma Yapısı
Batardonun akademik tanımı, baraj inşaatındaki memba/mansap konumu ve işlevi; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuBeton Basınç Dayanımı Nedir? Test Yöntemi ve TBDY Değerleri
fck karakteristik dayanımın tanımı, TS EN 12390-3 deney koşulları, silindir-küp farkı, 7-28 gün eğrisi ve TBDY 2018 minimum C25 zorunluluğu.
8 dkOkuBeton Sınıfları — C8'den C100'e 2026 Tam Rehber
C8'den C100'e TS EN 206 beton sınıfları tablosu, silindir-küp dayanım farkı, XC1-XS3 çevre sınıfları, TBDY 2018 minimum sınıf koşulu ve kür kuralları.
12 dkOkuBina Kullanım Sınıfı (BKS) Nedir? TBDY 2018
TBDY 2018 Tablo 3.1'e göre BKS-1, BKS-2 ve BKS-3 tanımları; 1,5 / 1,2 / 1,0 önem katsayıları, performans hedefleri ve sınıf seçiminin tasarıma etkisi.
5 dkOkuBindirme Boyu Nedir? TS 500 Hesabı ve TBDY Ek Kuralları
Bindirme boyu l₀ ile kenetlenme lb farkı, TS 500 çekme ve basınç eki koşulları, TBDY kolon ve kiriş kuralları; açık girdili eğitim örneği.
6 dkOkuBlokaj Nedir? Taş Tabaka ve Grobeton Farkı
İnşaatta blokajın anlamı, taş malzeme ve grobeton ayrımı; poz, kalınlık ve metrajın projeden okunması.
3 dkOkuBohça Yöntemi Nedir? Bodrum Su Yalıtımı Detayı
Bohça yöntemi (BSY) tanımı, bodrum su yalıtımı katmanları, polimer-bitümen membran ve RG 30223 sayılı yönetmelik koşulları.
6 dkOkuBurkulma Nedir? Euler Burkulma ve Narinlik (Eurocode 3)
Euler kritik yükü Pcr = π²EI/(KL)², mesnete göre K katsayısı, global, lokal ve lateral-torsiyonel burkulma tipleri, Eurocode 3 narinliği ve χ katsayısı.
5 dkOkuCBR Değeri Nedir? California Bearing Ratio (AASHTO 93)
CBR deneyinin ASTM D1883 adımları, dört günlük suya batırma ve şişme sınırı, tipik CBR aralıkları, KGM üstyapı koşulları ve AASHTO 93 tasarımı.
6 dkOkuCPT (Koni Penetrasyon) Deneyi Nedir? ASTM D5778
CPT deneyinde qc, fs ve u2 ölçümleri, ASTM D5778 koşulları, Robertson indisiyle zemin sınıflama, SPT karşılaştırması ve φ', cu, Dr korelasyonları.
7 dkOkuÇatlak Onarımı Nedir? Yapısal ve Yüzey Çatlak Tedavisi
Çatlak onarımı yöntemleri, yapısal ve non-yapısal çatlak ayrımı, epoksi enjeksiyon, CFRP güçlendirme ve TBDY 2018 koşulları.
6 dkOkuÇelik Sınıfları: S235, S275, S355, S420, S460 (TS EN 10025)
S235-S460 yapı çeliklerinin TS EN 10025-2 akma dayanımları, JR/J0/J2 ve N/M sonekleri, kimyasal bileşim sınırları ve CEV ile kaynaklanabilirlik.
5 dkOkuÇiroz Hesabı Nedir? Perde Gövdesinde Adet ve Kanca Koşulları
TBDY 2018 kapsamında çiroz adedi, kritik perde yüksekliği ve uç bölgesi ayrımı; 4 ve 10 adet/m² sınırlarının kapsamı.
3 dkOkuDekapaj Nedir? Açık İşletmede Örtü Kazısı
Dekapajın maden mühendisliğindeki resmî tanımı, açık işletmedeki kapsamı ve inşaat şantiyesindeki hafriyat kazısıyla farkı; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuDevirme Momenti Nedir? Bina ve Temel Devrilme Stabilitesi
Devirme momenti (overturning moment, M_dev) tanımı, bina devrilme güvenlik katsayısı, temel boyutlandırma ve TBDY 2018 stabilite kontrolleri.
6 dkOkuDış Cephe Kaplama Nedir? Cephe Sistemleri ve Rüzgar Yükü
Dış cephe kaplama sistemleri, kompozit panel, granit-mermer, ahşap, giydirme cephe, rüzgar yükü hesabı ve BYKHY koşulları.
6 dkOkuDilatasyon (Deprem) Derzi Nedir? İki Bina Arası Boşluk
Dilatasyon (deprem) derzi, iki bina ya da blok arasındaki düşey boşluktur; çarpışmayı önler. TBDY 2018: 6 m'ye kadar en az 30 mm, her ek 3 m'de +10 mm.
6 dkOkuDoğal Titreşim Periyodu Nedir? T1 Hesabı (TBDY 2018)
TBDY 2018 Madde 4.7.3.4 ampirik formülü TpA = Ct·HN^0,75, Ct değerleri, T ≈ 0,1N pratik kuralı, Rayleigh yöntemi ve periyot üst sınırı koşulu.
5 dkOkuDolgu Duvar Nedir? Taşıyıcı Olmayan Bölme Duvarlar
Tuğla, gaz beton, bims ve alçı blok dolgu duvarların kalınlıkları; kısa kolon ve yumuşak kat riskleri, TBDY 2018 Madde 7.10 koşulları ve bağlantı kuralları.
6 dkOkuDonatı Sınıfları: S220, S420, S500 ve TS 708
S220, S420a, S420b ve S500 donatıların TS 708 akma-kopma değerleri, nervürlü-düz farkı, birim ağırlıklar, kaynak birleşimi ve TBDY 2018 sınıf kuralları.
7 dkOkuDrenaj Nedir? Türleri, Filtre Kriteri ve Yapıda Su Yönetimi
Drenajın toplama, iletim ve deşarj aşamaları; yüzey ve yeraltı drenajı, USBR kaynaklı filtre ön elemesi ve su yalıtımıyla farkı.
5 dkOkuDTS (Deprem Tasarım Sınıfı) Nedir? TBDY 2018
TBDY 2018 Tablo 3.2'ye göre BKS ve SDS ile DTS belirleme, 28 m üzeri binalarda a soneki, DTS-1'den DTS-4'e tasarım koşulları ve örnek sınıflandırmalar.
5 dkOkuDuktilite (Süneklik) Nedir? μ Faktörü ve Deprem Dayanımı
Süneklik oranı μ = Δu/Δy, malzeme bazında sünek-gevrek davranış, TBDY 2018 yüksek ve sınırlı süneklik düzeyleri, kapasite tasarımı ve R katsayısı ilişkisi.
4 dkOkuEğilme Momenti Nedir? Kiriş Momenti Hesabı
Basit, konsol, sürekli ve ankastre kirişte moment formülleri, σ = M·y/I bağıntısı, TS 500 betonarme eğilme kapasitesi ve Eurocode 3 plastik momenti.
4 dkOkuEksenel Yük Nedir? Kolonda Normal Kuvvet (N_d) ve Tasarım
Eksenel yük (normal kuvvet, N_d) tanımı, betonarme kolon ve perdelerde eksenel yük seviyesi, kapasite oranı (n) ve TBDY 2018 sınırları.
6 dkOkuElastisite Modülü Nedir? Beton ve Çelik Değerleri
Young modülü E = σ/ε tanımı, çelik ve beton için tipik değerler, Eurocode 2 beton elastisite modülü bağıntısı ve uygulamada yapılan yaygın hatalar.
6 dkOkuEn Sağlam Zemin Tipi Hangisidir? Kaya ve Zemin Sınıfları
Neden sağlam kayanın en güvenli zemin olduğu, TBDY 2018 ZA-ZF sınıfları, taşıma gücü ile deprem büyütmesi karşılaştırması ve tasarıma yansımaları.
7 dkOkuErozyon Nedir? Toprağın Aşınması ve Taşınması
Erozyonun AFAD kaynaklı tanımı, su ve rüzgârla ilişkisi, kullanım alanı ve sayısal sınır verilmemesinin nedeni.
3 dkOkuEtriye Nedir? Kolon ve Kirişte Etriye Aralığı
Etriye nedir, aralığı nasıl okunur? TBDY 2018 yüksek süneklikli kolon ve kiriş koşulları, etkili yükseklik, kanca ölçüleri ve örnekler.
7 dkOkuEyvan ve Revak Nedir? Aradaki Fark
Eyvan ve revak terimlerinin TDK tanımlarına dayanan karşılaştırması; geleneksel Türk ve İslam mimarisindeki kullanım bağlamı.
3 dkOkuFoseptik Çukuru Nedir? Yer Seçimi ve Kanalizasyon İlişkisi
Fosseptik terimi, komşu sınırına mesafenin koşulları ve kanal bağlantı kotuyla karıştırılmaması gereken noktalar.
3 dkOkuGeçirimlilik Katsayısı (k) Nedir? Darcy Yasası
Darcy yasası q = k·i·A, kilden çakıla k değer aralıkları, laboratuvar ve saha ölçüm yöntemleri, Hazen formülü ile sızıntı ve su çekimi hesapları.
5 dkOkuGrobeton Nedir? Temel Altı Tesviye (Temizlik) Betonu
Temel altı tesviye (temizlik) betonunun görevleri, kalınlık ve sınıf seçimi, TS 500 ile TS EN 206 esasları ve şantiyede yapılan yaygın hatalar.
5 dkOkuGüçlü Kolon-Zayıf Kiriş Nedir? TBDY 2018 Denklem 7.3
Güçlü kolon-zayıf kiriş (strong column-weak beam) ilkesi, TBDY 2018 Madde 7.3.5 Denklem 7.3 uygulaması ve yumuşak kat mekanizmasını önleme.
6 dkOkuHatıl Nedir? Yığma Duvarda Bağlantı ve Lento Farkı
Hatılın yatay ve düşey bağlantı görevi, kuşatılmış yığmada yapım sırası ve lento ile farkı; TBDY kaynaklı tanım.
3 dkOkuHımış yapı nedir? Ahşap taşıyıcı ve dolgu ayrımı
Hımış yapının AFAD tanımına göre anlamı; ahşap taşıyıcı sistem, kerpiç veya tuğla dolgu ve yığma yapıdan ayrımı.
3 dkOkuHidratasyon Isısı Nedir? Betonda Sıcaklık Kontrolü
Hidratasyon ısısının tanımı, kütle betonda sıcaklık kontrolü, FHWA fore kazık örneği ve ölçüm yöntemlerinin kapsamı. Isı ile sıcaklık farkını öğrenin.
5 dkOkuHollowcore Döşeme Nedir? Prekast Dolu Boşluklu Plak
Hollowcore panelin tanımı, ürün ve proje verilerinin okunması, mesnet ve diyafram hesabı, üst betonun görevleri ve kullanım koşulları.
4 dkOkuİksa Sistemi Nedir? Kazı Güvenliği Türleri (TS 8853)
Palplanş, Berlin duvarı, fore kazık, diyafram duvar, ankraj, çivili duvar ve jet-grout iksa tiplerinin karşılaştırması, TS 8853 güvenlik katsayıları.
7 dkOkuİstinat Duvarı Nedir? Türleri, Toprak Basıncı ve Stabilite
İstinat duvarı, farklı kottaki iki zemini tutan dayanma yapısıdır. Ağırlık, yarı-ağırlık ve konsol türleri; toprak basıncı, stabilite ve drenaj.
12 dkOkuJalon Nedir? Ölçme ve Aplikasyonda Kullanımı
Jalonun resmî tanımı, boyutları ve arazi ölçme/aplikasyon çalışmalarındaki kullanımı; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuJet Grout Nedir? Uygulama ve Kalite Kontrolü
Jet grout tanımı, kullanım alanları, deneme karışımı ve kalite kontrolü. USBR kaynaklı açıklamalarla kolon çapı, dayanım ve metrajın nasıl okunacağını öğrenin.
5 dkOkuKâgir Yapı Nedir? Kargir, Yığma ve Betonarme Farkı
Kâgir yapının anlamı, malzeme ile taşıyıcı sistem ayrımı; yığma, betonarme dolgu duvar ve kuşatılmış yığma kavramları.
3 dkOkuKapasite Tasarımı Nedir? Sünek Göçme Modu (TBDY 2018)
Kapasite tasarımı (capacity design) felsefesi, deprem dayanımında sünek başarısızlık modu zorlama; TBDY 2018'de güçlü kolon-zayıf kiriş ilkesi.
6 dkOkuKarbonatlaşma Nedir? Beton Durabilitesi
CO₂ ile Ca(OH)₂ tepkimesinin beton pH'ını düşürmesi, x = k·√t derinlik tahmini, fenolftalein testi, EN 206 çevre sınıfları ve korozyona karşı önlemler.
5 dkOkuKarolaj Nedir? Yapı Şartnamelerinde Izgara/Aralık Düzeni
Karolajın yapı teknik şartnamelerindeki ve mühendislik literatüründeki ızgara/aralık düzeni anlamı; TDK'de ayrı madde olmadığı notuyla, kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuKarot Numune Nedir? TS EN 12504-1 ile Mevcut Beton Testi
TS EN 12504-1'e göre karot alma prosedürü, boy/çap oranı ve TS EN 13791 düzeltme faktörleri, yerinde dayanım sınıfı ve TBDY 2018 kapsamında kullanımı.
7 dkOkuKaset Döşeme Nedir? Iki Yönlü Dolgu Döşeme
İki yönlü ızgara nervürlü kaset döşemede geometri ve nervür aralığı, 8-15 m açıklıklarda ağırlık avantajı, donatı yerleşimi ve zımbalama kontrolü.
4 dkOkuKazık Temel Nedir? Derin Temel Türleri
Uç direnci ve çevre sürtünmesiyle Qu = Qp + Qs taşıma gücü; fore, çakma, mikrokazık ve CFA imalatı, statik-PDA yük deneyi, TBDY 2018 Bölüm 16.8.
6 dkOkuKenetlenme Boyu Nedir? TS 500 ve Eurocode 2
Kenetlenme boyu (anchorage length, l_b,net) hesabı, betona gömülü donatının aderans ile yük aktardığı minimum uzunluk; düz, kancalı ve nervürlü detayları.
6 dkOkuKesme Kuvveti Nedir? Kesme Donatı Hesabı (TS 500)
Betonarme kesme kapasitesi Vr = Vc + Vw, TS 500'e göre etriye hesabı ve minimum aralık, Vmax kesme ezilme sınırı ile TBDY 2018 deprem kesme kuvveti.
4 dkOkuKohezyon (c) Nedir? Kil Dayanımı ve Üç Eksenli Deney
Zemin kohezyon parametresi (c), Mohr-Coulomb dayanım kriteri, drenajlı/drenajsız kohezyon, üç eksenli ve direkt kesme deneyi.
6 dkOkuKolon Nedir? İnşaat Yapılarında Görevi ve Donatısı
Betonarme kolonun yük aktarımındaki görevini, türlerini, donatı oranlarını, minimum boyutlarını ve TBDY 2018'e göre etriye düzenini öğrenin.
14 dkOkuKompozit Malzeme Nedir? Matris, Takviye ve Kullanım Kapsamı
Kompozit malzemenin anlamı, matris ve lif takviyesi, yön bağımlılığı ve çelik-beton kompozit taşıyıcı sistemlerden farkı.
3 dkOkuKompozit Yapı Nedir? Çelik ve Betonun Birlikte Çalışması
Çelik-beton kompozit kiriş, döşeme ve kolon; kayma aktarımı, tam ve kısmi etkileşim, Eurocode 4 kapsamı ve tasarımda gereken kontroller.
4 dkOkuKonsolidasyon Oturması Nedir? Terzaghi 1D
Terzaghi 1B teorisiyle birincil oturma formülü, Cc, e0 ve OCR parametreleri, ödometre deneyi, zaman faktörü Cv ve oturmayı hızlandırma yöntemleri.
6 dkOkuKonstrüksiyon Derzi Nedir? Beton Soğuk Derz ve Önlenmesi
Konstrüksiyon (soğuk) derzi tanımı, beton döküm süreksizliği, soğuk derz oluşumu, TS 500 kuralları ve onarım yöntemleri.
6 dkOkuKorozyon Nedir? Betonarmede Donatı Korozyonu ve Önlenmesi
Beton alkaliliğinin oluşturduğu pasif tabaka, karbonatlaşma ve klorür kaynaklı korozyon başlangıcı, hasar süreci, korunma yöntemleri ve TS EN 206 sınıfları.
8 dkOkuLento Nedir? Kapı-Pencere Üstü Kiriş, Görevi ve Mesnet Boyu
Lento nedir, nerede kullanılır? TBDY 2018 yığma binalarda en az 200 mm oturma ve 150 mm yükseklik koşulları, proje okuma ve ilgili hesap araçları.
4 dkOkuLikit Limit (LL) Nedir? Casagrande Aleti ve Fall-Cone
Casagrande aleti ve fall-cone yöntemiyle LL ölçümü, ASTM D4318 ile TS EN ISO 17892-12 prosedürleri, plastisite kartı, Cc ve aktivite korelasyonları.
5 dkOkuMahmuz Nedir? Köprü Ayağında ve Akarsu Yapısında Kullanımı
Mahmuzun TDK tanımı, köprü ayağındaki işlevi ve akarsu/erozyon kontrolü yapılarındaki kullanım bağlamı; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuMantolama Nedir? Dış Cephe Isı Yalıtım Sistemi
ETICS mantolama katmanları; EPS, XPS, taşyünü ve PUR karşılaştırması, TS 825 derece-gün bölgelerine göre U değeri sınırları ve BYKHY yangın koşulları.
6 dkOkuMarn Nedir? Kil ve Kalsit Karışımı Tortul Kayaç
Marnın resmî tanımı, jeoteknik ve çimento üretimindeki yeri hakkında kaynaklı, koşullu bir anlatım.
3 dkOkuMenfez Nedir? Boru, Kutu ve Kemer Menfez Türleri
Menfez nedir? Boru, kutu ve kemer kesitleri; FHWA HDS-5 kaynaklı giriş/çıkış kontrolü, gerekli hidrolik girdiler ve örnek hesabın sınırları.
5 dkOkuMikrokazık Nedir? Küçük Çaplı Yüksek Kapasiteli Kazık
100-300 mm çaplı mikrokazığın imalat adımları, TAM/TAF tekrar enjeksiyonu, Qs = π·D·L·fs kapasite hesabı, underpinning kullanımı ve korozyon koruması.
4 dkOkuModal Analiz Nedir? Mod Birleşimi Yöntemi (TBDY 2018)
Doğal mod, periyot ve kütle katılım oranı; TBDY 2018'e göre modal analizin detayları, SRSS ve CQC birleştirme kuralları.
4 dkOkuMoment Dirençli Çerçeve Nedir? SMÇ, OMÇ (TBDY 2018)
TBDY 2018'e göre SMÇ (R=8), OMÇ (R=5) ve SSMÇ (R=3) sınıfları; RBS birleşimi, güçlü kolon-zayıf kiriş koşulu, panel zone ve kesit sınıfı kriterleri.
5 dkOkuMoment Kapasitesi Nedir? Betonarme Kesit Eğilme Dayanımı
Betonarme kesitin moment kapasitesi (M_n), TS 500:2000 ve TBDY 2018 kapsamında hesaplanması, dengeli donatı oranı (ρ_b) ve sünek tasarım sınırları.
6 dkOkuNarinlik Oranı Nedir? λ Hesaplama
λ = Lcr/i tanımı, mesnet koşuluna göre K katsayısı, atalet yarıçapı, Euler kritik gerilmesi, Eurocode 3 göreli narinliği ve λ ≤ 200 üst sınırı.
4 dkOkuNem (Su) İçeriği Nedir? Zemin ve Beton Su Yüzdesi
Su içeriği w tanımı ve ASTM D2216 fırın kurutma prosedürü, zemin-beton tipik değerleri, Proctor optimum nemi ve agrega nemine göre su düzeltmesi.
5 dkOkuNervürlü Döşeme Nedir? Dişli, Kaset ve Asmolen
Nervür ve üst plağın T-kesit gibi çalışması, dişli ile kaset türleri, asmolenden farkı, TS 500 ve Eurocode 2 boyutlandırma esasları, yaygın hatalar.
6 dkOkuNüve Konut Nedir? 775 Sayılı Kanun'daki Yeri
Nüve konutun 775 sayılı Kanun'daki yasal yeri, nüve kısmının tamamlanma süresi ve kavramın kademeli/gelişebilir konut fikriyle ilişkisi; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuOtopark Ölçüleri Nedir? Birim Park Alanı ve Rampa Ölçüleri
Otopark Yönetmeliği'nin (RG 22/2/2018-30340) birim park alanı, tefriş ölçüsü, giriş kapısı, iç yükseklik ve rampa genişliği hükümleri; madde numaralarıyla kaynaklı anlatım.
4 dkOkuÖngerimeli Beton Nedir? Pre- ve Post-Tensioning
Pre-tensioning ve post-tensioning farkı, öngerme çeliği, %15-25 gerilme kayıpları, bonded-unbonded seçimi, TBDY 2018 Madde 8.2.3.2 ve Bölüm 8.
6 dkOkuÖzgül Ağırlık (Gs) Nedir? Zemin Tane Yoğunluğu (Piknometre)
Gs = ρs/ρw tanımı, ASTM D854 piknometre prosedürü ve sıcaklık düzeltmesi, TS 1900-1, boşluk oranı-doygunluk bağıntıları ve agrega özgül ağırlıkları.
5 dkOkuP-Delta Etkisi Nedir? İkinci Mertebe Analiz (TBDY 2018)
İkinci mertebe P×Δ momenti, TBDY 2018 Madde 4.9 ikinci mertebe gösterge değeri, büyütme kuralı ve göreli kat ötelemesi kontrolü.
5 dkOkuPalplanş Nedir? Kenetli Çelik Kazı Desteği
Palplanşın tanımı, kazı desteğinde kullanımı ve su geçirimsizliğinin kapsamı. Güncel yönetmelik açıklaması ve varsayımlı metraj örneğiyle öğrenin.
4 dkOkuPas Payı Nedir? Beton Örtüsü Kalınlığı (TS 500 + EC2)
TS 500 pas payı değerleri, TS EN 206 çevre sınıfları ve cnom = cmin + Δcdev hesabı (Eurocode 2).
5 dkOkuPekleşme Nedir? Plastik Davranış ve Kesit Modeli
TBDY kapsamında pekleşme etkisinin tanımı, plastik moment–dönme ilişkisi ve iki doğrulu modeldeki kabulün sınırı.
3 dkOkuPeriyot Nedir? Yapının Doğal Titreşim Periyodu
Doğal titreşim periyodu, frekans ve mod farkı; TBDY eşdeğer deprem yükü yöntemindeki hâkim periyot kuralları.
3 dkOkuPeyzaj Nedir? Açık Alan, Bitki, Zemin ve Su Yönetimi
Peyzajın anlamı, bahçe düzenlemesinden farkı, açık alan tasarımında kot, kullanım, bitki ve su yönetimi; çizim arşivini değerlendirme rehberi.
4 dkOkuPilye nedir? Donatı büküm noktası nasıl okunur?
Pilyenin donatı çizimindeki anlamı, TS 500 kapsamında kirişte büküm noktası ve kesilme noktası ayrımı.
3 dkOkuPlastik Mafsal Nedir? Sünek Davranış Modeli
Plastik moment sonrası dönme kapasitesi, mafsalın kirişte oluşturulması ilkesi, TBDY 2018 performans seviyeleri, dog-bone detayı ve fiber modelleme.
5 dkOkuPrekast (Prefabrik) Beton Nedir? TBDY 2018
Fabrikada üretilen prekast elemanlar, kolon-temel ve kiriş bağlantı detayları, TBDY 2018 Bölüm 15 deprem kuralları, R katsayısı ve TS EN 13369 kalitesi.
5 dkOkuPriz Süresi Nedir? İlk ve Son Priz (Vicat Aleti)
İlk ve son priz tanımları, TS EN 196-3 Vicat deneyi, TS EN 197-1 minimum süreleri, sıcaklık ve katkı etkisi ile yalancı priz-çabuk priz ayrımı.
6 dkOkuProctor Deneyi Nedir? Standart ve Modifiye (TS 1900-1)
TS 1900-1 standart ve ASTM D1557 modifiye Proctor prosedürleri, γdmax ile wopt belirleme, RC sıkıştırma verimi ve TBDY 2018 dolgu koşulları.
6 dkOkuPushover (İtme) Analizi Nedir? TBDY Bölüm 5
Artımsal yatay yükle kapasite eğrisi çıkarma, ATC-40 performans noktası, TBDY 2018 Bölüm 5 performans seviyeleri, plastik mafsal türleri ve sınırları.
5 dkOkuPuzolan Nedir? Çimentoya Katılan Doğal ve Yapay Maddeler
Puzolanın resmî tanımı, çimento üretimindeki işlevi ve tras gibi doğal puzolanik kayaçlarla ilişkisi; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuR (Yapı Davranış Katsayısı) Nedir? TBDY 2018
TBDY 2018 Tablo 4.1'e göre betonarme ve çelik sistemlerde R değerleri, D dayanım fazlalığı, Ω0 katsayısı, süneklik düzeyleri ve Vt taban kesme hesabı.
5 dkOkuRadye Temel Nedir? Yaygın Temel Türleri ve Tasarımı
Düz, kirişli, boşluklu, kabuklu ve kompanse radye türleri; zemin basıncı kontrolü, elastik zemin modeli, plak kalınlığı, donatı ve su yalıtımı adımları.
6 dkOkuReglaj Nedir? Yol ve Zemin Yüzeyinin Düzenlenmesi
Reglajın yol ve zemin işlerinde anlamı, sıkıştırmadan farkı ve KGM iş kalemlerinin kapsamının nasıl okunacağı.
3 dkOkuRestorasyon, Restitüsyon ve Rekonstrüksiyon Nedir?
Koruma projelerinde restorasyon, restitüsyon ve rekonstrüksiyon ayrımı; rölöve ve belgeye dayalı müdahale ilişkisi.
3 dkOkuRıht Nedir? Merdiven Basamak Yüksekliği
Rıhtın tanımı, basamak genişliğiyle ilişkisi ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamındaki merdiven ölçüleri.
3 dkOkuSahanlık Nedir? Ara ve Kat Sahanlığı
Merdiven sahanlığının tanımı, ara ve kat sahanlığı farkı, kullanım kapsamına bağlı genişlik hükümleri.
3 dkOkuSarılma Bölgesi Nedir? Plastik Mafsal ve TBDY 2018
Sarılma bölgesi (boundary/confinement zone) kavramı, kolon ve kiriş plastik mafsal bölgelerinde sıkı etriye sargısı; TBDY 2018 Madde 7.3-7.4.
6 dkOkuSehim Hesabı Nedir? Kiriş Eğilme Deformasyonu
δ = 5qL⁴/384EI ve diğer yük durumu formülleri, TS 500 Madde 13 ile Eurocode 2 sehim sınırları, çatlamış kesit atalet momenti ve uzun süreli sehim.
5 dkOkuSismik Damper Nedir? Enerji Sönümleyici Sistemler
Viskoz, histeretik, sürtünmeli, TMD, TLD ve BRB damper türleri; sönümleme oranı ve yerleşim ölçütleri.
5 dkOkuSlump Testi Nedir? Beton Slump Değerleri ve S1–S5 Sınıfları
Slump testi taze betonun kıvamını ölçen çökme deneyidir. TS EN 206 slump değerleri: S1 10–40, S2 50–90, S3 100–150, S4 160–210 ve S5 ≥220 mm.
6 dkOkuSpektral İvme Nedir? SDS ve SD1 (TBDY 2018)
AFAD haritasından SS ve S1 alınması, FS ve F1 zemin katsayıları, SDS = SS × FS ve SD1 = S1 × F1, tasarım spektrumu ile azaltılmış spektrum hesabı.
6 dkOkuSPT Testi Nedir? N Değeri, N60 ve Zemin Sınıfları
SPT testinin uygulama adımlarını, 63,5 kg şahmerdanla ölçülen N değerini, N60 ve N1(60) düzeltmelerini ve zemin sınıflarını inceleyin.
12 dkOkuStatik Proje Nedir? İçeriği ve Proje Müellifi
Statik projenin hesap raporu ve çizim paftası içeriği, dikkate alınan yükler, kimin çizip kimin onayladığı, yapı denetim-ruhsat süreci ve proje aşamaları.
12 dkOkuStrüktür Nedir? Sözlük Anlamı ve Mühendislikteki Kullanımı
Strüktürün TDK sözlük anlamı ve akademik literatürdeki taşıyıcı sistem bağlamındaki kullanımı; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuSu/Çimento Oranı (W/C) Nedir? Dayanım ve Dürebilite
W/C oranının tanımı, Abrams kuralı, TS EN 206 çevre sınıfı üst sınırları, efektif W/C ve k değeri, kapiler geçirgenlik ile karışım tasarımı adımları.
6 dkOkuSubasman Nedir? Zemin Kat Taban Kotu ve Temel Farkı
Subasmanın anlamı, plandaki kot referansı, temel ve su basmanı farkı; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında kullanım.
3 dkOkuSürtünme Açısı (φ) Nedir? Kum Dayanımı ve Direkt Kesme
İçsel sürtünme açısı (φ) tanımı, kum/kil değerleri, Mohr-Coulomb, direkt kesme deneyi (ASTM D3080) ve SPT/CPT korelasyonu.
6 dkOkuŞaft boşluğu nedir? Tesisat bacası ve proje okuma
Tesisat şaftının tanımı, katlar arasındaki kullanımı, bakım erişimi ve diğer yapı boşluklarından ayrıldığı noktalar.
3 dkOkuŞap Nedir? Zemin Katmanı, Uygulama Türleri ve Kontroller
Şapın görevi, bağlı, ayırıcı katmanlı ve yüzer uygulamalar; kalınlık, nem ve kaplama öncesi kontrol için ürün ve proje bilgileri.
4 dkOkuTaban İzolatörü Nedir? Sismik İzolasyon (TBDY Bölüm 14)
Taban izolatörü (base isolator), binanın temeli ile üst yapı arasına yerleştirilen esnek, yüksek sönümleyici mesnetlerdir.
5 dkOkuTaşeron Nedir? Alt İşveren ile Farkı
Taşeronun sözlük tanımı, şantiyedeki kullanımı ve iş hukukundaki alt işveren kavramıyla ilişkisi; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuTaşıyıcı Duvar Nedir? Yük Aktaran Duvar Sistemleri
Yığma ve betonarme perde taşıyıcı duvarların minimum kalınlıkları, dolgu duvardan farkı, duvar kaldırmanın yapısal riski, hasar modları ve güçlendirme.
6 dkOkuTBDY 2018 Nedir? Tam Kapsam + 2007 Deprem Yönetmeliği
TBDY 2018, yeni ve mevcut binaların deprem tasarımı ile değerlendirmesini düzenleyen, 18 Mart 2018'de yayımlanan deprem yönetmeliğidir.
18 dkOkuTefriş Nedir? Bir Mekânı Döşeme Anlamı
Tefrişin sözlük anlamı ve mimari proje sürecinde tefriş planının kapsamı; koşullu ve kaynaklı anlatım.
3 dkOkuTemel Türleri — Tekil, Sürekli, Radye Nasıl Seçilir?
Tekil, sürekli, radye, kazık, kuyu ve keson temellerin seçim ölçütleri; bağ kirişi koşulları, karar ağacı ve TBDY 2018 temel tasarım kuralları.
14 dkOkuTravers Nedir? Ahşap, Beton ve Çelik Türleri
Ray-travers-balast yük zincirinde traversin işlevi; ahşap, beton ve çelik travers türleri, tasarım esasları, TS EN 13230, UIC 716 ve TCDD şartnamesi.
6 dkOkuTretuvar Nedir? Yaya Kaldırımı ve Kot Referansı
Tretuvarın yaya kaldırımı anlamı, bordür ve banket farkı; imar kotlandırmasındaki koşullu 18 cm kabulü.
3 dkOkuVolta Döşeme Nedir? Çelik Profil Arası Tuğla Tonoz
Volta döşemenin akademik tanımı, yapım tekniği ve restorasyon birim fiyatlarındaki resmî karşılığı; kaynaklı ve koşullu anlatım.
3 dkOkuVorteks (Girdap) Nedir? Akışkanlar Mekaniğinde Oluşumu
Vorteksin akışkanlar mekaniğindeki tanımı, oluşum nedeni ve mühendislik hidroliğindeki önemi; iki bağımsız akademik kaynakla.
3 dkOkuYangın Dayanımı Nedir? R30-R240 (Eurocode 2/3/4)
REI sınıflandırması ve R30-R240 süreleri, BYKHY bina türüne göre tipik asgari sınıflar, ISO 834 eğrisi, betonarmede pas payı ve çelikte yangın boyası.
6 dkOkuYangın Derzi Nedir? Kompartmantasyon ve BYKHY Koşulları
Yangın derzi (fire stop) tanımı, BYKHY kompartmantasyon koşulları, EI sınıfları, intumescent malzemeler ve uygulama detayları.
6 dkOkuYapı Denetim Nedir? 4708 Sayılı Kanun ve 2026 Rehberi
4708 sayılı Kanun kapsamında yapı denetim firmasının görevleri, denetçi nitelikleri, hakediş dilimleri, hukuki-cezai sorumluluk ve firma seçim ölçütleri.
15 dkOkuYatak Katsayısı (Ks) Nedir? Winkler Modeli
Winkler modelinde Ks tanımı ve sınırları, Terzaghi tipik değerleri, plaka yükleme deneyi, plaka boyutu düzeltmesi ve radye-yol tasarımında kullanımı.
5 dkOkuYığma Yapı Nedir? Tuğla ve Blok Taşıyıcı Sistemler
Donatısız, donatılı ve karma yığma sistemler; TBDY 2018 Bölüm 11 kat sayısı ve duvar kalınlığı sınırları, hatıl-dikme kuralları ve deprem hasar modları.
6 dkOkuZaman Tanım Alanı Analizi (ZTA) Nedir? Nonlineer Dinamik
Deprem kaydıyla adım adım dinamik çözüm detayları, TBDY 2018'e göre en az 11 kayıt ve ölçekleme, Newmark-β entegrasyonu ve Rayleigh sönümü.
5 dkOkuZemin Etüdü Nedir? 2026 Kapsamlı Mühendis Rehberi
Zemin etüdünün ön araştırmadan raporlamaya uzanan aşamaları, SPT ve CPT deneyleri, sondaj derinliği seçimi, TBDY ZA-ZE sınıflaması ve sıvılaşma analizi.
14 dkOkuZemin İyileştirme Nedir? Yöntemler ve Seçim
Taş kolon, deep soil mixing, vibroflotasyon, dinamik sıkıştırma, preloading + PVD ve vakum konsolidasyonu yöntemleri, seçim matrisi ve TBDY 2018 ZF zemini.
5 dkOkuZemin Sınıfları: TBDY 2018 ZA–ZF ve Vs30 Tablosu
Zemin sınıflarını TBDY 2018'e göre karşılaştırın; ZA–ZF tanımları, Vs30 aralıkları, SPT ölçütleri ve zemin iyileştirme bölümlerini inceleyin.
5 dkOkuZımbalama Nedir? Döşeme-Kolon Kesmesi ve TS 500
Zımbalama (punching shear) nedir, kirişsiz döşemelerde kolon başlığı çevresinde gelişen iki yönlü kesme; TS 500 Madde 8.3 hesabı ve önlemleri.
6 dkOku