Kısa yanıt
Karolaj, TDK Güncel Türkçe Sözlük'te ayrı bir madde olarak tanımlanmamıştır; ancak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 18/8/2024 tarihli ve 32636 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genel Teknik Şartname değişikliği ekinde (Duvar, Döşeme İşleri Genel Teknik Şartnamesi) "tavan karolajı" ifadesiyle geçer. Uygulamada terim, bir yüzey üzerine düzenli aralıklarla (ızgara/kare düzeninde) yerleştirilen elemanların (asma tavan profili, ankraj noktası vb.) dağılım düzenini veya bu düzenin sıklığını anlatmak için kullanılır; sayısal bir aralık değeri projeye ve uygulamaya göre değişir.
Tanım
"Karolaj" kelimesi TDK Güncel Türkçe Sözlük'te bağımsız bir madde başlığı olarak bulunmaz (bu sayfanın hazırlandığı tarihte sozluk.gov.tr'de arama sonucu boş dönmektedir). Buna karşılık terim, resmî bir yapı belgesinde geçer: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın "Yapı İşleri İnşaat, Makine ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamelerine Dair Tebliğ (Tebliğ No: YFK-2007/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i (18/8/2024 tarihli, 32636 sayılı Resmî Gazete) ile değiştirilen "9. Duvar, Döşeme İşleri Genel Teknik Şartnamesi" eki, bölme duvar montajı anlatılırken duvar/kolon yeri işaretlemesinde "tavan karolajı ve kot yüksekliği göz önünde bulundurulmalıdır" ifadesini kullanır; burada karolaj, asma tavan/bölme sisteminin profil ızgarasının düzenini ifade eder.
Terim, resmî şartname dışında mühendislik uygulamalarında da benzer bir "ızgara/aralık düzeni" anlamıyla karşılaşılan bir kullanıma sahiptir (örneğin bir yüzeye düzenli aralıklarla yerleştirilen ankraj veya sayısal model düğüm noktalarının sıklığını tarif etmek için); ancak bu ikincil kullanımlar resmî bir tanım niteliği taşımaz, yalnızca terimin şartname dışındaki yaygınlığını gösterir.
Nerede kullanılır?
Terim, uygulamada en çok asma tavan ve kuru duvar (alçıpan) sistemlerinin profil ızgarasının aralık ve dizilim düzenini, ya da bir yüzeye (duvar, tavan, zemin) düzenli aralıklarla yerleştirilen elemanların (ankraj, bağlantı elemanı vb.) dağılımını tarif etmek için kullanılır. Sayısal aralık değeri (örneğin profil başına kaç santimetre veya birim alana kaç eleman) şartname veya projeye göre değişir; bu sayfa tek bir sabit aralık değeri önermez.
Sık karıştırılan terimler
- Pafta: Bir bölgenin veya projenin çizim/ölçüm birimini ifade eden ayrı bir terimdir (bkz. Ada, pafta, parsel); karolaj ise bir yüzey üzerindeki eleman dağılım sıklığını anlatır, ikisi farklı kavramlardır.
- Ankastrelik: Bir bağlantının dönmeye karşı tam rijit olması durumunu ifade eder; karolaj ile doğrudan ilişkili değildir, yalnızca ankraj noktalarının karolajından (dağılım sıklığından) bahsedilirken birlikte geçebilir.
Kaynaklar
- Yapı İşleri İnşaat, Makine ve Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamelerine Dair Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ — Resmî Gazete: "Duvar, Döşeme İşleri Genel Teknik Şartnamesi" ekinde bölme duvar montajı anlatılırken "tavan karolajı ve kot yüksekliği göz önünde bulundurulmalıdır" ifadesi geçer. Resmî Gazete: 18/8/2024, Sayı 32636 (Tebliğ No: YFK-2007/1 değişikliği). Erişim: 23 Eylül 2026.