Fore kazık, zemin delindikten sonra boşluğa donatı kafesi yerleştirilip betonun yerinde döküldüğü betonarme kazıktır. TBDY 2018 bu kazıkları yerinde dökme kazık olarak adlandırır (Madde 16.9.1). Kazık imalatı TS EN 1536 standardında düzenlenir.
İki ana kullanım alanı vardır:
| Kullanım | Amaç |
|---|---|
| Kazıklı temel | Yapı yükünü zayıf üst tabakalardan sağlam derin tabakalara uç direnci ve çevre sürtünmesiyle aktarmak |
| İksa (kazıklı perde) | Derin kazıda yan yana dizilen kazıklarla zemini tutmak; gerekirse ankraj ya da destekle birlikte |
İmalat aşamaları
- Aplikasyon: Kazık ekseni sahada işaretlenir; üst kısımda kılavuz duvar yapılabilir.
- Delme: Zemin, kazık çapında burgu ya da kova ile delinir.
- Kuyunun desteklenmesi: Göçmeye eğilimli zeminde muhafaza borusu ya da destek sıvısı (bentonit veya polimer) kullanılır.
- Taban temizliği: Delik tabanındaki gevşek malzeme alınır.
- Donatı kafesi: Projedeki boyuna donatı ve spiral ile hazırlanan kafes yerine indirilir.
- Betonlama: Beton, tabandan yukarı doğru tremi borusuyla kesintisiz dökülür; boru beton içinde kalacak biçimde yükseltilir.
- Kazık başı kırımı: Üstteki kirli beton kırılır, donatı kazık başlığına bağlanacak biçimde açığa çıkarılır.
TBDY 2018'deki koşullar
| Koşul | Değer | Madde |
|---|---|---|
| Betonarme kazık asgari enkesit | Ø35 cm veya 30 cm × 30 cm | 16.10.2.2 |
| Üst bölgede boyuna donatı oranı (kazık boyunun üstten 1/3'ü, en az 3 m) | DTS 1, 1a, 2, 2a: ≥ 0,01 · DTS 3, 3a, 4, 4a: ≥ 0,008 | 16.10.2.3 |
| Bu bölgede spiral çapı | DTS 1, 1a, 2, 2a: ≥ 10 mm · DTS 3, 3a, 4, 4a: ≥ 8 mm | 16.10.2.3 |
| Spiral adımı | ≤ 200 mm; üstten en az iki kazık çapı boyunca ≤ 100 mm | 16.10.2.3 |
| Eğik kazık | Deprem etkisindeki bina temellerinde kullanılmaz | 16.10.2.1 |
DTS, binanın Deprem Tasarım Sınıfıdır. DTS hesaplama aracıyla bulunabilir.
İlgili sayfalar
- Derin kazı iksa sistemleri: fore kazık, perde ve diyafram duvar
- Kazık grubu etkisi ve kazık başlığı tasarımı
- Temel türleri
Kaynaklar
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (Resmî Gazete 18 Mart 2018, Ek): Madde 16.9.1.1, 16.9.1.2, 16.9.2.1, 16.10.2.1, 16.10.2.2, 16.10.2.3.
- TS EN 1536: Özel jeoteknik işlerin yapımı — Fore kazıklar (imalat standardı; ayrıntılı değerler bu yazıda kullanılmadı).
Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026. Kazık çapı, boyu ve donatısı proje hesabına ve zemin etüdüne göre belirlenir.