Ana içeriğe geç
ToplulukSoru sor

Sözlük

Fore Kazık Nedir? İmalat Aşamaları ve TBDY 2018 Koşulları

Fore kazık nedir, nasıl yapılır? Delme, muhafaza, donatı kafesi ve tremi ile betonlama; TBDY 2018'e göre en küçük Ø35 cm kesit ve donatı koşulları.

Nasıl kontrol edildi?Yapıdan Editör Ekibi · Yönetmelik/kaynak kontrolü · Editoryal kaynak kontrolü kaydı var · Son kontrol: 4 Kas 2026
Hazırlayan
Yapıdan Editör Ekibi
Teknik/Editoryal kontrol
Yönetmelik/kaynak kontrolü
Son kontrol tarihi
4 Kas 2026
İçerik sürümü
1.0
Kaynak durumu
Editoryal kaynak kontrolü kaydı var

Sorumluluk/kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme ve editoryal kaynak kontrolü amacıyla hazırlanır; proje, saha veya uygulama kararı için yetkili mühendis/kurum değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı cevap

Fore kazık, zemin önce delinip boşluğa donatı kafesi yerleştirildikten sonra betonun yerinde döküldüğü kazıktır; TBDY 2018'deki adıyla 'yerinde dökme kazık'tır. Yükü zayıf üst tabakalardan daha sağlam derin tabakalara aktarmak ya da iksa perdesi oluşturmak için kullanılır. TBDY 2018 Madde 16.10.2.2'ye göre betonarme kazıkların asgari enkesiti Ø35 cm veya 30 cm × 30 cm'dir.

Fore kazık, zemin delindikten sonra boşluğa donatı kafesi yerleştirilip betonun yerinde döküldüğü betonarme kazıktır. TBDY 2018 bu kazıkları yerinde dökme kazık olarak adlandırır (Madde 16.9.1). Kazık imalatı TS EN 1536 standardında düzenlenir.

İki ana kullanım alanı vardır:

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 1 — Kullanım / Amaç
KullanımAmaç
Kazıklı temelYapı yükünü zayıf üst tabakalardan sağlam derin tabakalara uç direnci ve çevre sürtünmesiyle aktarmak
İksa (kazıklı perde)Derin kazıda yan yana dizilen kazıklarla zemini tutmak; gerekirse ankraj ya da destekle birlikte

İmalat aşamaları

  1. Aplikasyon: Kazık ekseni sahada işaretlenir; üst kısımda kılavuz duvar yapılabilir.
  2. Delme: Zemin, kazık çapında burgu ya da kova ile delinir.
  3. Kuyunun desteklenmesi: Göçmeye eğilimli zeminde muhafaza borusu ya da destek sıvısı (bentonit veya polimer) kullanılır.
  4. Taban temizliği: Delik tabanındaki gevşek malzeme alınır.
  5. Donatı kafesi: Projedeki boyuna donatı ve spiral ile hazırlanan kafes yerine indirilir.
  6. Betonlama: Beton, tabandan yukarı doğru tremi borusuyla kesintisiz dökülür; boru beton içinde kalacak biçimde yükseltilir.
  7. Kazık başı kırımı: Üstteki kirli beton kırılır, donatı kazık başlığına bağlanacak biçimde açığa çıkarılır.
Fore kazık imalatının dört aşaması: muhafaza borulu delgi, donatı kafesinin indirilmesi, tremi borusuyla alttan yukarı beton dökümü ve tamamlanmış kazık
Şekil 1 — Fore kazık imalat aşamaları. Yapay zekâ ile üretilmiş ölçeksiz kavramsal çizimdir; delgi yöntemi ve muhafaza kullanımı zemine ve projeye göre değişir.

TBDY 2018'deki koşullar

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 2 — Koşul / Değer / Madde
KoşulDeğerMadde
Betonarme kazık asgari enkesitØ35 cm veya 30 cm × 30 cm16.10.2.2
Üst bölgede boyuna donatı oranı (kazık boyunun üstten 1/3'ü, en az 3 m)DTS 1, 1a, 2, 2a: ≥ 0,01 · DTS 3, 3a, 4, 4a: ≥ 0,00816.10.2.3
Bu bölgede spiral çapıDTS 1, 1a, 2, 2a: ≥ 10 mm · DTS 3, 3a, 4, 4a: ≥ 8 mm16.10.2.3
Spiral adımı≤ 200 mm; üstten en az iki kazık çapı boyunca ≤ 100 mm16.10.2.3
Eğik kazıkDeprem etkisindeki bina temellerinde kullanılmaz16.10.2.1

DTS, binanın Deprem Tasarım Sınıfıdır. DTS hesaplama aracıyla bulunabilir.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

  • Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (Resmî Gazete 18 Mart 2018, Ek): Madde 16.9.1.1, 16.9.1.2, 16.9.2.1, 16.10.2.1, 16.10.2.2, 16.10.2.3.
  • TS EN 1536: Özel jeoteknik işlerin yapımı — Fore kazıklar (imalat standardı; ayrıntılı değerler bu yazıda kullanılmadı).

Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026. Kazık çapı, boyu ve donatısı proje hesabına ve zemin etüdüne göre belirlenir.

Fore Kazık Nedir? İmalat Aşamaları ve TBDY 2018 Koşulları — Sıkça Sorulan Sorular

Fore kazık ile çakma kazık arasındaki fark nedir?

Fore kazıkta zemin delinir ve beton yerinde dökülür; zemin yanlara itilmez, titreşim düşüktür. Çakma kazık ise önceden üretilmiş bir elemanın zemine çakılmasıyla yapılır ve zemini yanlara iter. TBDY 2018 16.9.1'deki tasarım ilkeleri iki türü de kapsar.

Fore kazıkların taşıma gücü nasıl belirlenir?

TBDY 2018 Madde 16.9.1.2'ye göre taşıma gücü statik yükleme deneylerinden, zemin araştırmalarından elde edilen zemin özelliklerinden ya da statik yükleme deneyleriyle geçerliliği sağlanmış dinamik yükleme deneylerinden hesaplanabilir. Çevre sürtünmesi ve uç direnci hesabında Tablo 16.4'teki dayanım katsayıları uygulanır.

Deprem bölgesinde eğik fore kazık kullanılabilir mi?

Hayır. TBDY 2018 Madde 16.10.2.1'e göre kinematik etkileşimdeki hasar riskleri nedeniyle deprem etkisi altındaki bina temellerinde eğik kazıklara izin verilmez.

Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.