Gabari, imar planının bir parsel için izin verdiği en büyük bina yüksekliğinin halk arasındaki adıdır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) bu kelimeyi kullanmaz. Resmî terim bina yüksekliğidir.
PAİY Madde 4'e göre bina yüksekliği, binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan, imar planı veya yönetmelikte öngörülen yüksekliktir. Saçak seviyesi, son kat tavan döşemesinin üst kotudur.
Gabari nasıl okunur?
İmar durum belgesinde ve plan notlarında bina yüksekliği üç biçimde görülür:
| Gösterim | Anlamı |
|---|---|
| Hmax = 12,50 m gibi plan notu | Azami bina yüksekliği metre olarak verilmiştir. "Hmax" plan notu kısaltmasıdır, yönetmelik terimi değildir. |
| Kat adedi (ör. 4 kat) | Düşey sınır kat sayısıyla verilmiştir. Kat yükseklikleri Madde 28'deki azami değerleri aşamaz. |
| Belirtilmemiş | Yönetmelikten önceki mevcut planlarda, kat adedi ön cephedeki yolun genişliğine göre bulunur (Madde 9(1)). |
Konut bölgelerinde, planda daha fazlası belirlenmemişse zemin ve normal katların yüksekliği en fazla 3,60 mdir. Bodrum hariç 3 katı geçmeyen konut binalarında bu değer 4,00 mdir (Madde 28(1)(c)). Diğer bölgelerin değerleri İmar durumu nasıl okunur? rehberindedir.
Bina yüksekliği ile yapı yüksekliği farkı
| Terim | Ölçüldüğü aralık | Dayanak |
|---|---|---|
| Bina yüksekliği (gabari) | Binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine | PAİY Madde 4 |
| Yapı yüksekliği | Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası piyesler dahil bütün katların toplam yüksekliği | PAİY Madde 4 |
İki terim yüksek yapı tanımında birlikte kullanılır: bina yüksekliği 21,50 m'den veya yapı yüksekliği 30,50 m'den fazla olan binalar yüksek yapıdır.
Neden önemlidir?
- Kat sayısını ve kat yüksekliklerini birlikte sınırlar. Kat yüksekliğini artırarak kat sayısı artırılamaz (Madde 9(1)(c)).
- Bahçe mesafelerini etkiler: dörtten fazla katlı binalarda yan ve arka bahçe, 4 katın üzerindeki her kat için 0,50 m artar (Madde 23).
- Yüksek yapı eşiğini aşan binalarda ek yükümlülükler doğar.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (1 Temmuz 2026 değişiklikleri işlenmiş metin): Madde 4 (bina yüksekliği, saçak seviyesi, yapı yüksekliği, yüksek yapı tanımları), Madde 9(1), Madde 23(1), Madde 28(1).
Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026. Parsele ait kesin yükseklik, onaylı imar durum belgesi ve plan notlarından okunur.