Emsal ve TAKS Hesaplama
Hızlı Cevap
Emsal (E) ve TAKS hesaplama, imar planında belirlenen yapılaşma koşullarına göre bir arsaya kaç m² toplam inşaat alanı (Emsal) ve kaç m² taban alanı (TAKS) yapılabileceğini belirleyen hesaplamadır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre emsal arsa alanı çarpanı, TAKS ise taban alanı katsayısıdır. Bu araç, verilen değerlere göre yasal yapılaşma limitlerini hesaplar.
Hesaplayıcı
Sonuçlar
Toplam İnşaat Alanı
750
m²
Max Taban Alanı
200
m²
Yaklaşık Kat Sayısı
3.8
-
Tahmini Daire (100m²)
7
ad
Çekme Sonrası Taban
200
m²
Kullanılan Formül
Toplam İnşaat Alanı = Arsa × E (Emsal) Taban Alanı = Arsa × TAKS Kat Sayısı ≈ E / TAKS
Kaynak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği
Formül Türetme ve Yöntem
Yönetmelik Dayanağı
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği
Tanımlar (Madde 4)
Taban alanı, taban alanı katsayısı (TAKS), kat alanı katsayısı (KAKS/Emsal) ve toplam inşaat alanı tanımları bu maddedeki tanımlar bölümünde yer alır.
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği
Yapı düzenine ve yapılaşma şartlarına ilişkin bölüm
Bina yüksekliği (Hmax/Yençok), kat adedi, bahçe mesafeleri (yoldan ve komşudan çekme) ile emsale dahil/hariç alanlara ilişkin esaslar bu bölümde düzenlenir; kesin değerler uygulama imar planı ve plan notlarına bağlıdır.
- 3194 sayılı İmar Kanunu
İmar planlarına uyma esası (Genel hükümler)
Yapılaşma hakları onaylı imar planı ve plan notlarıyla belirlenir; idarenin verdiği imar durumu belgesi bağlayıcıdır.
- Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği
Plan gösterimleri ve yoğunluk tanımları
Emsal/yoğunluk ve yapılaşma koşullarının imar planlarında gösterimine ilişkin genel esasları içerir; TAKS/KAKS değerleri plan üzerinden okunur.
Adım Adım Nasıl Kullanılır?
- 1
İmar bilgilerini öğrenin
Belediyeden arsanın E (emsal), TAKS, max kat sayısı, yoldan ve komşudan çekme mesafesi değerlerini alın.
- 2
Arsa alanı
Tapu kayıtlarında veya imar durum belgesinde belirtilen net arsa alanı m² olarak.
- 3
Katsayıları girin
Örnek: E=1.5, TAKS=0.4 → arsanın 1.5 katı inşaat, 0.4 katı taban alanı.
- 4
Çekme mesafeleri
Yapı izini düşürür. 5m ön çekme, 3m yan/arka komşu çekmesi standart.
Çözümlü Örnek
Örnek: 500 m² arsa, E=1.5, TAKS=0.4. Toplam inşaat=500×1.5=750 m². Taban=200 m². Kat sayısı=3.75, yani zemin+3 normal kat veya asma kat dahil 4 kat. 100 m² daire ile yaklaşık 7-8 daire.
Parametrelerin Sonuca Etkisi
| Arsa Alanı (arsa) | Hem toplam inşaat alanını (Arsa × E) hem de max taban alanını (Arsa × TAKS) doğrusal olarak ölçekler; arsa iki katına çıkarsa tüm m² sonuçları da iki katına çıkar. Net arsa alanı tapu/imar durumundan alınmalı, yola/parka terk payları düşülmelidir. |
| Emsal (E / KAKS) | Toplam yapılabilir kapalı inşaat alanını doğrudan belirler. E arttıkça toplam inşaat alanı ve E/TAKS oranıyla yaklaşık kat sayısı artar; TAKS sabitken E'yi yükseltmek daha çok kat anlamına gelir. |
| TAKS | Yapının zemine oturma alanını (taban alanı) belirler. TAKS arttıkça taban genişler, aynı emsalde yaklaşık kat sayısı (E/TAKS) azalır; TAKS düşerse bina daha narin ve yüksek olur. |
| Yoldan Çekme (cekme) | Yapı yaklaşma sınırını öne doğru daraltır; çekme sonrası kullanılabilir taban alanını düşürür. Sonucu yalnızca kare-arsa varsayımıyla kaba etkiler, gerçek değeri plan notu belirler. |
| Komşudan Çekme (komsu) | Yan ve arka bahçe mesafesini temsil eder; arttıkça oturulabilir taban küçülür. Bitişik nizamda sıfır olabilir, ayrık nizamda taban alanını ciddi sınırlar. |
Yaygın Hatalar
- ⚠TAKS × Arsa ile bulunan max taban alanını gerçek oturma alanı sanmak; çekme mesafeleri ve parsel geometrisi nedeniyle fiilen oturulabilen taban genellikle bundan küçüktür.
- ⚠KAKS/Emsal ile TAKS'ı karıştırmak: emsal TÜM katların toplam inşaat alanını, TAKS yalnızca tek kat taban alanını yönetir.
- ⚠E/TAKS oranını kesin kat adedi sanmak; planda Hmax/Yençok (azami yükseklik veya kat adedi) koşulu çoğu zaman bu orandan önce kat sayısını sınırlar.
- ⚠Emsale dahil olmayan alanları (açık çıkma/balkon, ortak alanlar, sığınak, asansör/merdiven kovası, bodrum/otopark) emsal hesabına katmak veya tersine, plan notunun kabul etmediği indirimleri uygulamak.
- ⚠Brüt arsa alanını kullanmak; yola/yeşil alana terk edilmesi gereken paylar düşülmeden net imar parseli alanı esas alınmalıdır.
- ⚠Genel/eski yönetmelik değerleriyle yetinip ilgili belediyenin güncel imar durumu belgesi ve plan notlarını teyit etmemek; nihai değerler her zaman onaylı plandan okunur.