Başlangıç
Başlangıç
Yapı malzemeleri için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Yapı malzemeleri; çimento, beton, donatı çeliği, ahşap, yapısal çelik, katkılar ve kompozit malzemeler ile bunların mekanik ve dayanıklılık özelliklerini kapsar. Çimento tipleri TS EN 197-1 kapsamında CEM I-V olarak…
Seviyenize göre önerilen makale sırası — temelden ileri düzeye doğru ilerleyin.
Yapı malzemeleri için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Yapı malzemeleri çekirdek hesap yöntemleri ve standart uygulamaları.
Yapı malzemeleri ileri konular, özel problemler ve karar/kontrol süreçleri.
17 makale gösteriliyor
CEM I'den CEM V'e klinker oranları ile 32,5–52,5 N/R dayanım sınıfları; sülfat ve don ortamında çimento seçimi, kitlesel temelde hidratasyon sıcaklığı formülü.
TS 802:2016 karışım adımları hedef dayanımdan agregaya izlenir; C25/30 XC2 için tam karışım dökümü, maruziyet sınırları ve don derinliği tablosu verilir.
TS EN 12390-3'e göre numune hazırlama, kürleme ve yükleme adımlarını; dayanım hesabı, uygunluk ölçütleri ve kırılma tipleriyle inceleyin.
Islak kür, örtü ve kür bileşiğinin seçimi; sıcaklık ve nem takibi, dayanım gelişimi ve kalıp alma kararının birbirinden ayrılması.
TS EN 934-2'nin C1–C7 katkı tiplerinin işlevi ve dozaj aralıkları, mineral katkı karşılaştırması ve seçim akış diyagramı; XF3 ve KYB dozajı örneklenir.
Donatı çekme deneyinde anma kesiti, akma/çekme dayanımı ve A₅–Agt ayrımı; tarihî TS 708 tablosu, TBDY 7.2.5.3 kapsamı ve üç hesap örneği.
S235, S275 ve S355 için kalınlığa bağlı dayanım tablolarını; tokluk, kaynaklanabilirlik ve tasarım koşullarını üç çözümlü örnekle inceleyin.
Masif kereste, glulam, CLT ve LVL için TS EN 338 ve TS EN 14080 sınıf çizelgeleri; hizmet sınıfı–k_mod eşleşmesi, eğilme ve burkulma denklemleri, emprenye sınıfları.
Stick, yarı yapısal, SSG ve nokta bağlantılı cephe tipleri; cam türü seçimi, rüzgar yüküne göre cam kalınlığı, mullion sehimi ve ankraj deprem kuvveti örneklenir.
Abrams konisi ölçüleri, doldurma-kaldırma prosedürü ve kayma tipi çökmenin reddi; S1–S5 sınıfları, hedef sapma ve tekrarlanabilirlik kontrolüyle kabul kararı.
ASR jel oluşum mekanizması ile TS 2517, harç çubuğu ve beton prizma testlerinin karar sırası; uçucu kül–cüruf ikamesi ve LiNO₃ katkısı üç problemde işlenir.
Çelik, cam, polipropilen ve hibrit liflerin dozaj–performans verileri; CMOD deneyinden f_R1 ve f_R3 ile fib Model Code 2010 sınıflandırması ve minimum dozaj kuralı.
Slump-flow, V-hunisi, J-halkası, L-kutusu ve elek deneylerinin sınıf sınırları tek tabloda; Okamura tabanlı EFNARC karışım hesabı ve artan kalıp basıncı uyarısı.
Epoksi, poliüretan ve çimento esaslı sistemlerin kullanım alanları; TS EN 1992-4 çekme, kesme ve etkileşim denklemleri ile göçme modu kontrol hiyerarşisi.
Epoksi ve polyester matrislerin ısıl sınırları, karbon–cam–aramid fiber karşılaştırması; ACI 440.2R-17 güçlendirmesi ve TBDY Bölüm 15B kolon sargısı işlenir.
Isı yalıtımı kalınlığı hesabı; TS 825 derece-gün bölgesi, hedef U değeri ve malzeme λ değerine göre R = d/λ ilkesiyle yapı elemanı bazında yapılır.
Enerji Kimlik Belgesi, binaların enerji tüketim performansını A'dan G'ye sınıflandıran ve ruhsat, iskan, satış ile kiralama süreçlerinde kullanılan resmi performans belgesidir.
Masif kereste, glulam, CLT ve LVL için TS EN 338 ve TS EN 14080 sınıf çizelgeleri; hizmet sınıfı–k_mod eşleşmesi, eğilme ve burkulma denklemleri, emprenye sınıfları.
ASR jel oluşum mekanizması ile TS 2517, harç çubuğu ve beton prizma testlerinin karar sırası; uçucu kül–cüruf ikamesi ve LiNO₃ katkısı üç problemde işlenir.
TS EN 12390-3'e göre numune hazırlama, kürleme ve yükleme adımlarını; dayanım hesabı, uygunluk ölçütleri ve kırılma tipleriyle inceleyin.
TS 802:2016 karışım adımları hedef dayanımdan agregaya izlenir; C25/30 XC2 için tam karışım dökümü, maruziyet sınırları ve don derinliği tablosu verilir.
TS EN 934-2'nin C1–C7 katkı tiplerinin işlevi ve dozaj aralıkları, mineral katkı karşılaştırması ve seçim akış diyagramı; XF3 ve KYB dozajı örneklenir.
Betonarme yapılarda taşıyıcı malzemelerin (beton, donatı çeliği) genel tasarım kuralları TS 500 ve Eurocode karşılığı EN 1992-1-1 ile belirlenir, deprem bölgelerindeki ek koşullar ise TBDY 2018'den gelir. Malzemelerin kendileri ise ürün standartlarıyla denetlenir: çimento için TS EN 197-1, beton için TS EN 206 ve TS 802, nervürlü donatı çeliği için TS 708:2010 esas alınır.
TBDY 2018 Madde 7.2.1 uyarınca deprem etkisi taşıyan betonarme elemanlarda en düşük beton sınıfı C25/30'dur ve bu kural tüm deprem tasarım sınıfları (DTS 1-4) için geçerlidir. Donatıda ise TBDY 2018 Madde 7.2.7 ile B420C veya B500C süneklik sınıfı zorunlu olup, çelik Rm/Re ≥ 1,15 ve maksimum yükte toplam uzama Agt ≥ %7,5 koşullarını sağlamalıdır.
Hazır beton için her dökümden TS EN 206'ya göre standart numune (15x15x15 cm küp) alınıp 28 günlük basınç dayanımı laboratuvarda doğrulanır. Donatı çeliğinde TS 708:2010 Madde 8.1.2.1.1-c gereği her 30 tonluk partiden en az 1, toplamda en az 3 numuneyle çekme deneyi yapılır; çimentoda ise sevk irsaliyesindeki CE/uygunluk belgesi ve dayanım sınıfı (32,5 / 42,5 / 52,5) kontrol edilir.
En kritik parametre, yapının maruz kalacağı çevre koşuluna göre belirlenen maruziyet (etki) sınıfıdır; TS EN 206, ortamı XC (karbonatlaşma), XD/XS (klorür), XF (donma-çözülme) ve XA (kimyasal/sülfat) sınıflarına ayırır. Bu sınıfa göre maksimum su/çimento oranı, minimum çimento dozajı ve minimum beton sınıfı sınırlandırılır; örneğin sülfatlı zeminlerde sülfata dayanıklı çimento (CEM I-SR veya cüruflu CEM III) seçilmesi gerekir.
Yapısal çelik elemanların tasarımı Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Yönetmeliği (ÇYTHYE 2018) ve EN 1993 (Eurocode 3) ile, akma dayanımı sınıfına (örneğin S235, S275, S355) göre yapılır. Yapısal ahşap ise EN 1995 (Eurocode 5) ve TS EN 338 dayanım sınıfları (C ve D serileri) esas alınarak boyutlandırılır; her malzemenin karakteristik dayanım değerleri ilgili ürün standardındaki sınıfından alınır.