Başlangıç
Başlangıç
Yapısal analiz için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Yapısal analiz, bir yapının dış etkiler (kalıcı, hareketli, kar, rüzgar, deprem, sıcaklık) altında iç kuvvet, gerilme, şekildeğiştirme ve reaksiyon dağılımını belirleme sürecidir. Analiz adımları: yükleme modeli,…
Seviyenize göre önerilen makale sırası — temelden ileri düzeye doğru ilerleyin.
Yapısal analiz için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Yapısal analiz çekirdek hesap yöntemleri ve standart uygulamaları.
Yapısal analiz ileri konular, özel problemler ve karar/kontrol süreçleri.
15 makale gösteriliyor
Yük Hesabı ve Yük Kombinasyonları (TS EN 1990) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Yük Aktarım Mekanizması (Load Path) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Etki Alanı (Tributary Area) Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Statik Belirli ve Belirsiz Sistemler için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Moment Dağıtım Yöntemi (Cross Yöntemi) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Kar Yükü Hesabı (TS EN 1991-1-3) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Rüzgar Yükü Hesabı (TS EN 1991-1-4) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Hareketli Yük Değerleri Tablosu için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Yük Kombinasyonları Tablosu (TBDY 2018 + TS EN 1990) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Matris Deplasman Yöntemi: Çerçeve Analizi için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Sonlu Eleman Yöntemine Giriş: Mühendis İçin için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Sıcaklık ve Rötre Yükleri Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Patlama yükü (blast load) ve darbe yükü (impact load), yapılara anlık veya çok kısa süreli etki eden dinamik yüklerdir.
Yapı Periyodu Tahmin Formülleri: Ampirik ve Analitik Yöntemler için uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Etkin Rijitlik Katsayıları (EI_eff) Tablosu için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Etki Alanı (Tributary Area) Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Etkin Rijitlik Katsayıları (EI_eff) Tablosu için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Hareketli Yük Değerleri Tablosu için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Kar Yükü Hesabı (TS EN 1991-1-3) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Matris Deplasman Yöntemi: Çerçeve Analizi için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Türkiye'de yapısal analizde yük kombinasyonları ve güvenlik formatı TS EN 1990 (Eurocode 0) ile belirlenir; kar, rüzgar ve sıcaklık gibi etkiler TS EN 1991 serisinden alınır. Betonarme elemanların taşıma gücü ve kesit hesabı TS 500'e, deprem etkileri ve sismik analiz kuralları ise TBDY 2018'e göre yapılır. Deprem hesabında yük birleşimleri TBDY 2018 ile TS EN 1990'ın birlikte kullanılması gerekir.
Taşıma gücü (yıkılma) sınır durumunda kalıcı ve hareketli yükler, TS EN 1990'daki kısmi güvenlik katsayıları (örneğin sabit yük için 1,35; hareketli yük için 1,5) ve ψ birleşim katsayıları ile çarpılarak en elverişsiz kombinasyon aranır. Deprem durumunda ise TBDY 2018 uyarınca G + Q kombinasyonuna deprem etkisi (E) eklenir ve düşey deprem bileşeni de dikkate alınır. Her eleman için moment, kesme ve eksenel kuvvetin maksimum olduğu farklı kombinasyonlar ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Statik belirli sistemlerde iç kuvvetler yalnızca denge denklemleriyle bulunabilirken, statik belirsiz sistemlerde uyum (süreklilik) koşulları ve eleman rijitlikleri de hesaba girer. Belirsiz sistemler yük yollarının yedekliliği sayesinde daha güvenli davranır ancak mesnet çökmesi, sıcaklık ve rötre gibi şekildeğiştirme kaynaklı etkilere karşı ek iç kuvvet üretir. Bu nedenle TBDY 2018 kapsamındaki süneklik ve yeniden dağılım hesaplarında sistemin belirsizlik derecesi doğru tanımlanmalıdır.
Betonarme elemanlarda kesit çatladıktan sonra rijitlik düştüğü için brüt kesit rijitliği yerine etkin (çatlamış kesit) rijitlik kullanılır. TBDY 2018, kolon, kiriş ve perde gibi elemanlar için EI_eff/EI_brüt oranlarını (örneğin kirişlerde 0,35, kolonlarda eksenel yük düzeyine bağlı değerler) tablo halinde verir. Deprem hesabında bu etkin rijitliklerin kullanılması, yapı periyodunun ve göreli kat ötelemelerinin gerçeğe yakın hesaplanması için zorunludur.
Yapı periyodu, deprem yükünün büyüklüğünü doğrudan etkilediği için sismik analizin temel parametresidir. Ön tasarımda TBDY 2018'deki bina yüksekliğine bağlı ampirik formüllerle tahmin edilir, ancak nihai hesapta modal analizden elde edilen analitik periyot kullanılır. Yönetmelik, analitik periyodun ampirik değerin belirli bir katını (üst sınırını) aşmamasını şart koşar; bu sınır, yapay olarak uzayan periyot nedeniyle deprem kuvvetinin gerçekçi olmayan biçimde küçülmesini önler.