Başlangıç
Başlangıç
Su yapıları ve hidrolik için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Su yapıları ve hidrolik mühendisliği; açık kanal akımı, boru hidrolik, pompaj, baraj, savak, taşkın ve içme/atıksu tesisi tasarımını kapsar. Temel denklemler Bernoulli enerji denklemi, süreklilik, momentum ve açık…
Seviyenize göre önerilen makale sırası — temelden ileri düzeye doğru ilerleyin.
Su yapıları ve hidrolik için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Su yapıları ve hidrolik çekirdek hesap yöntemleri ve standart uygulamaları.
Su yapıları ve hidrolik ileri konular, özel problemler ve karar/kontrol süreçleri.
15 makale gösteriliyor
Manning Formülü ve Açık Kanal Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Bernoulli Denklemi ve Boru Akımı Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Darcy-Weisbach ve Hazen-Williams Formülleri için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Pompa Seçimi ve NPSH Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Hidrolik Sıçrama Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Savak Debisi Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Manning Pürüzlülük Katsayıları (n) Tablosu için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Rasyonel Yöntem — Yağmursuyu Debisi Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
İçme Suyu İhtiyaç Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Kanalizasyon Boru Boyutlandırma için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Su Çekici (Water Hammer) Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Baraj Gövde Stabilitesi Temel Hesapları için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Sel ve Taşkın Debisi Hesabı: Mockus ve SCS Yöntemi için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Sulama Kanalı Boyutlandırma için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Atıksu Arıtma Tesisi Boyutlandırma İlkeleri için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Atıksu Arıtma Tesisi Boyutlandırma İlkeleri için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Baraj Gövde Stabilitesi Temel Hesapları için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Bernoulli Denklemi ve Boru Akımı Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Darcy-Weisbach ve Hazen-Williams Formülleri için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Hidrolik Sıçrama Hesabı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Su tutan betonarme yapılarda (depo, havuz, kanal, baraj gövdesi) sızdırmazlık ve çatlak genişliği kontrolü için TS EN 1992-3 (Eurocode 2 Bölüm 3: Sıvı tutan ve depolayan yapılar) esas alınır. Yapının deprem güvenliği ve betonarme taşıyıcı tasarımı ise TBDY 2018 ve TS 500 kapsamında yapılır. Hidrolik boyutlandırmada ise DSİ teknik şartnameleri ile açık kanal ve boru akımı için standart Manning ve Darcy-Weisbach yöntemleri kullanılır.
En kritik kontrol, su sızdırmazlığını sağlayan çatlak genişliği sınırlamasıdır; EN 1992-3'te sıvı basıncına maruz kesitlerde çatlak genişliği sızdırmazlık sınıfına göre tipik olarak 0,05-0,2 mm aralığında sınırlanır. Bu, normal yapılardaki 0,3 mm sınırından çok daha katıdır ve genellikle minimum donatı oranını ve beton örtüsünü artırır. Ayrıca beton büzülmesi ve hidratasyon ısısından kaynaklanan erken yaş çatlakları da tasarımda mutlaka dikkate alınmalıdır.
Açık kanalda akım serbest bir su yüzeyine ve atmosfer basıncına sahiptir; debi Manning denklemiyle, kanal eğimi, kesit geometrisi ve pürüzlülük katsayısı (n) üzerinden hesaplanır. Basınçlı boruda ise kesit tamamen dolu ve basınç altındadır; yük kaybı Darcy-Weisbach veya Hazen-Williams denklemleriyle, sürtünme katsayısı ve boru çapı dikkate alınarak bulunur. Kanalda Froude sayısı ile akım rejimi (nehir/sel), boruda ise Reynolds sayısı ile laminer/türbülanslı geçiş belirleyicidir.
Baraj ve büyük su yapılarında dolusavak, taşkın güvenliği açısından genellikle 1000 yıl veya daha uzun tekerrür süreli (büyük barajlarda olası maksimum taşkın - PMF) hesap debisine göre boyutlandırılır. Savak boyutlandırmasında deşarj katsayısı ve savak tipine bağlı debi-yük (Q-H) bağıntısı kullanılır; serbest savaklarda batma etkisi de kontrol edilir. Yetersiz dolusavak kapasitesi barajın üzerinden aşma (overtopping) riskine yol açtığı için bu en kritik güvenlik kontrolüdür.
Pompa seçimi, sistem yük eğrisi (statik yükseklik + sürtünme kayıpları) ile pompa karakteristik eğrisinin kesiştiği çalışma noktasına göre yapılır. Emme tarafında kavitasyonu önlemek için mevcut NPSH değerinin pompanın gerekli NPSH değerinden büyük olması sağlanmalıdır. Ayrıca ani vana kapanması veya pompa durmasında oluşan su darbesi (su koçu / waterhammer) basınç dalgaları için tahkik yapılmalı, gerekirse denge bacası veya basınç düşürücü ekipman öngörülmelidir.