Manning Formülü ve Açık Kanal Hesabı

1. Manning Formülü

Açık kanal akımında (open channel flow) düzgün ve kararlı (steady uniform) akım için ortalama hız ve debi:

$$\boxed{Q = \frac{A}{n} \cdot R^{2/3} \cdot S^{1/2}}$$

Tablo 1: Notasyon ve Semboller

Ortalama akım hızı:

$$V = \frac{Q}{A} = \frac{1}{n} \cdot R^{2/3} \cdot S^{1/2}$$

Saha Notu: Türkiye'deki DSİ sulama projelerinde Manning hesabı bağlayıcı yöntem olarak kullanılmaktadır. Akarsu yatağı pürüzlülük katsayısı, DSİ kriterlerine ve ilgili literatüre göre hesaplanır; HEC-RAS yazılımı ile su hattı hesapları yapılmaktadır (DSİ Sanat Yapıları Teknik Şartnamesi).

Dikkat: Manning formülü yalnızca düzgün, kararlı (steady uniform) akım için geçerlidir. Ani eğim değişimleri, savaklar veya köprü ayakları gibi lokal engellerle karmaşık akımda standart adım yöntemi (standard step method) ile su yüzeyi profili hesabı yapılmalıdır.

2. Hidrolik Parametreler

2.1 Hidrolik Yarıçap (Hydraulic Radius)

$$R = \frac{A}{P}$$

Hidrolik yarıçap, kanal geometrisinin sürükleme kapasitesini en özlü biçimde ifade eden parametredir. Aynı kesit alanı için R değeri büyüdükçe aynı debi daha küçük eğimde taşınabilir — bu ilke "hidrolik açıdan en elverişli kesit" tasarımının temelidir.

2.2 Islak Çevre (Wetted Perimeter, P)

Islak çevre, sıvı ile temas eden kanal kesim çevresidir; su yüzeyi bu tanımın dışındadır. Islak çevre büyüdükçe sürtünme direnci artar, debi kapasitesi düşer.

2.3 Froude Sayısı ve Akım Rejimi

$$Fr = \frac{V}{\sqrt{g \cdot D_h}} \quad D_h = \frac{A}{T}$$

Burada $T$ su yüzeyi genişliği (m), $g = 9{,}81$ m/s², $D_h$ hidrolik derinliktir.

Tablo 2: Froude Sayısı ve Akım Rejimi

Saha Notu: DSİ sulama kanallarında tasarım Fr < 1 (sığ akış) olacak şekilde boyutlandırılır; bu sayede kararlı ve yönetilebilir akım sağlanır. Yüksek eğimli Ege ve Karadeniz dağ yöresi kanallarında Fr > 1 olmaması için kanal eğimi sınırlandırılır veya enerji kırıcı yapılar (stilling basin) kullanılır.

3. Kesit Formülleri

(Bkz. ekteki SU-001_kesit.svg — teknik detay çizimi)

3.1 Dikdörtgen Kesit (Rectangular Section)

Taban genişliği $b$, su derinliği $y$:

$$A = b \cdot y \quad P = b + 2y \quad R = \frac{by}{b+2y}$$

Hidrolik açıdan en elverişli dikdörtgen kesit: $b = 2y$ (tam bir yarı çemberi çevreleyen kare kesit)

Türkiye'de dikdörtgen beton kanallar özellikle dar parsellerde kentsel drenajda ve küçük menfezlerde kullanılmaktadır.

3.2 Trapez Kesit (Trapezoidal Section)

Taban genişliği $b$, yan eğim $m:1$ (yatay:düşey), su derinliği $y$:

$$A = (b + my) \cdot y \quad P = b + 2y\sqrt{1+m^2} \quad R = \frac{(b+my)y}{b+2y\sqrt{1+m^2}}$$

Hidrolik açıdan en elverişli trapez kesit: $m = 1/\sqrt{3} \approx 0{,}577$ (yarı altıgen)

Tablo 3: Trapez Kesit (Trapezoidal Section)

Saha Notu: Türkiye'nin İç Anadolu, Ege ve Güneydoğu ovaları sulama projelerinde DSİ tarafından standart tercih edilen kesit trapez kesittir; alüvyon zeminlerde $m = 1{,}5$, tuğla/beton kaplamalı kanallarda $m = 1{,}0$ kullanılmaktadır.

Dikkat: Trapez kesit tasarımında taban genişliği $b$ asla sıfır alınmamalıdır (üçgen kesit sadece çok küçük Q değerleri için mantıklıdır). DSİ uygulamalarında minimum $b = 0{,}30$ m alınması önerilmektedir.

3.3 Dairesel Kesit (Circular Section)

Çap $D$, doluluk açısı $\theta$ (radyan):

$$A = \frac{D^2}{8}(\theta - \sin\theta) \quad P = \frac{D\theta}{2} \quad R = \frac{D}{4}\left(1 - \frac{\sin\theta}{\theta}\right)$$

Tam dolu boru ($\theta = 2\pi$):

$$A = \frac{\pi D^2}{4} \quad P = \pi D \quad R = \frac{D}{4}$$

Kritik Not: Dairesel borularda maksimum debi, tam dolu akımda değil $y/D \approx 0{,}94$ doluluk oranında gerçekleşir: $Q_{max} \approx 1{,}08 \cdot Q_0$. Çevre Şehircilik Bakanlığı EK-1 Teknik Esaslarına göre atıksu kanalları en fazla %50 doluluk oranına göre tasarlanmalıdır (EK-1 Madde 1.3.2.5).

4. Normal Derinlik (Normal Depth) Hesabı

Verilen $Q$, $n$, $S$, $b$ (dikdörtgen) için normal derinlik $y_n$ iteratif hesaplanır:

$$f(y_n) = \frac{(by_n)^{5/3}}{n \cdot (b+2y_n)^{2/3}} \cdot S^{1/2} - Q = 0$$

Newton-Raphson iterasyon adımı:

$$y_{n+1} = y_n - \frac{f(y_n)}{f'(y_n)}$$

Burada türev:

$$f'(y_n) = \frac{S^{1/2}}{n} \cdot \frac{d}{dy_n}\left[(by_n)^{5/3} \cdot (b+2y_n)^{-2/3}\right]$$

Yakınsama kriteri: Genellikle $|y_{n+1} - y_n| < 10^{-4}$ m yeterli hassasiyettir.

Trapez kesit için normal derinlik denklemi:

$$\frac{[(b+my_n)y_n]^{5/3}}{n \cdot [b+2y_n\sqrt{1+m^2}]^{2/3}} \cdot S^{1/2} = Q$$

Saha Notu: Türkiye'deki DSİ sulama kanalı projelendirilmesinde HEC-RAS yazılımı tercih edilmektedir. Yazılım, standart adım yöntemi (standard step method) ile iteratif su yüzeyi profili hesabı yapar; bu yöntemin Manuel çözümde Newton-Raphson ile örtüştüğü bilinmelidir.

5. Manning Pürüzlülük Katsayıları

Tablo 4: Manning Pürüzlülük Katsayıları

Çevre Şehircilik Bakanlığı EK-1 Teknik Esasları (2017) Çizelge 1.5'te beton, font, CTP ve çelik borular için n değerleri resmî olarak belirtilmektedir.

Dikkat: Toprak kanallarda n değeri bakım durumuna ve bitki örtüsüne göre 0,020 ile 0,060 arasında ciddi ölçüde değişebilir. Taşkın hesabı gibi güvenli taraf gerektiren analizlerde n'nin yüksek değeri (konservatif) tercih edilmelidir. Sulama kapasitesi hesabında ise düşük n değeri daha avantajlı kapasiteye işaret ettiğinden n'nin yüksek değeri tercih edilmelidir.

6. Tasarım Hız Kriterleri (Türkiye Mevzuatı)

Tablo 5: Tasarım Hız Kriterleri (Türkiye Mevzuatı)

Saha Notu: Türkiye'nin yüksek alüvyon yük taşıyan akarsu beslemeli sulama kanallarında (örneğin GAP bölgesi, Konya ovası) minimum hız kriteri tortu birikimine karşı özellikle kritiktir. GAP kanallarında V_min = 0,40–0,50 m/s olarak uygulamada alınmaktadır.

7. Akım Rejimi Kontrolü

Froude sayısı ve akım rejimi analizi:

$$Fr = \frac{V}{\sqrt{g \cdot D_h}} \quad D_h = \frac{A}{T}$$

• $T$ = su yüzeyi genişliği (m), $g = 9{,}81$ m/s²
• $Fr < 1$ → akış sığ (subcritical / çekim akımı)
• $Fr = 1$ → kritik akım (critical flow)
• $Fr > 1$ → hızlı akış (supercritical / basın akımı)

Kritik derinlik (dikdörtgen kesit):

$$y_c = \sqrt[3]{\frac{q^2}{g}} = \sqrt[3]{\frac{(Q/b)^2}{g}}$$

Kritik derinlik (trapez kesit): Hesap iteratiftir; aşağıdaki koşulun sağlandığı derinlik aranır:

$$\frac{Q^2 T}{g A^3} = 1$$

Saha Notu: Yüksek eğimli Karadeniz ve Ege dağ silsilesi kanallarında eğim zaman zaman kritik eğimi aşabilmektedir. Bu durumda kanalın alt mansabında enerji kırıcı havuz (stilling basin) veya skeyer kademeleri eklenmesi DSİ ve KGM tarafından zorunlu tutulmaktadır.

8. Kanal Boyutlandırma Akış Diyagramı

Aşağıdaki karar süreci DSİ ve KGM pratiğine uygun açık kanal tasarım adımlarını özetlemektedir:

9. Türkiye'ye Özgü Saha Koşulları

9.1 İklim ve Don Derinliği

Kanal taban kotunun ve yan duvar üst kotunun belirlenmesinde don derinliği kritik önem taşır. Kanal elemanlarının donma derinliğinin altına indirilmesi ya da yeterli yalıtım sağlanması gerekmektedir.

Tablo 6: İklim ve Don Derinliği

Kaynak: Yedek (2020), ModBerggren yöntemi; TBDY 2018 zemin sınıfları dikkate alınmıştır.

9.2 Deprem Bölgesi ve Yapısal Etkiler

Türkiye'de kanalların geçtiği bölgelerde deprem ivmesi değişkenlik gösterir. Kanal gövdesinde betonarme kullanılıyorsa TBDY 2018 Bölüm 4 kapsamında deprem etkisi değerlendirilmelidir. Özellikle:

• Büyük çaplı beton kaplamalı kanallar için TBDY 2018 Madde 4.3.4.1 kapsamında zemin hareketi parametreleri belirlenmeli
• Türkiye Deprem Tehlike Haritası'ndan PGA değeri alınmalı
• Baskılı su yapılarında (iletim tünelleri, sifon) deprem etkisi ayrıca incelenmelidir

9.3 Zemin Koşulları ve Türkiye'deki Yaygın Zemin Tipleri

Tablo 7: Zemin Koşulları ve Türkiye'deki Yaygın Zemin Tipleri

9.4 Yasal Zorunluluklar

• 3194 sayılı İmar Kanunu: Su yapılarının imar planına uygunluğu zorunludur.
• 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu: Kanal inşaatında yapı denetimi uygulaması.
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Kanal kazılarında PSP hesabı ve güvenli kazı şevi zorunludur.
• TS EN 752:2017: Bina dışı drenaj ve kanalizasyon sistemleri tasarım standardı (TSE kabulü).
• Çevre Şehircilik Bakanlığı EK-1 (2017): Kanalizasyon sistemlerinin etüt, planlama ve projelendirilmesine ilişkin teknik esaslar (Resmi Gazete, 23 Haziran 2017).

10. Örnek Problemler

Problem 1 — Kolay 🟢

Veriler:

• Kanal tipi: Dikdörtgen, beton kaplamalı
• Manning katsayısı: $n = 0{,}013$ s/m^(1/3)
• Taban genişliği: $b = 1{,}0$ m
• Su derinliği: $y = 0{,}5$ m
• Kanal eğimi: $S = 0{,}002$ m/m

İstenen: Debi Q ve Froude sayısı Fr.

Çözüm:

Adım 1 — Geometrik parametreler (dikdörtgen, TS EN 752:2017 Madde A.1):

$$A = b \cdot y = 1{,}0 \times 0{,}5 = 0{,}50 \text{ m}^2$$ $$P = b + 2y = 1{,}0 + 2 \times 0{,}5 = 2{,}0 \text{ m}$$ $$R = \frac{A}{P} = \frac{0{,}50}{2{,}0} = 0{,}250 \text{ m}$$

Adım 2 — Manning formülü ile ortalama hız:

$$V = \frac{1}{n} \cdot R^{2/3} \cdot S^{1/2} = \frac{1}{0{,}013} \times (0{,}250)^{2/3} \times (0{,}002)^{1/2}$$ $$V = 76{,}92 \times 0{,}3969 \times 0{,}04472 = \mathbf{1{,}365 \text{ m/s}}$$

Adım 3 — Debi:

$$Q = V \cdot A = 1{,}365 \times 0{,}50 = \mathbf{0{,}683 \text{ m}^3/\text{s}}$$

Adım 4 — Froude sayısı ($T = b = 1{,}0$ m, $D_h = A/T = 0{,}5$ m):

$$Fr = \frac{V}{\sqrt{g \cdot D_h}} = \frac{1{,}365}{\sqrt{9{,}81 \times 0{,}5}} = \frac{1{,}365}{2{,}215} = \mathbf{0{,}616}$$

Sonuç: $Q = 0{,}683$ m³/s, $Fr = 0{,}616 < 1$ → sığ (subcritical) akış

Kontrol: V = 1,365 m/s; EK-1 atıksu kriteri: V_min = 0,50, V_max = 3,50 m/s → UYGUN

Problem 2 — Orta 🟡

Verilen: Toprak trapez sulama kanalı (DSİ Sulama Kanalları Tasarım İlkeleri, Bölüm 3)

• Manning katsayısı: $n = 0{,}025$ (toprak kanal, bakımlı)
• Taban genişliği: $b = 3{,}0$ m
• Yan eğim: $m = 1{,}5$ (alüvyon zemin, normal Ege ovası koşulları)
• Kanal eğimi: $S = 0{,}0005$ m/m
• Su derinliği: $y = 1{,}20$ m

İstenen: Debi Q, ortalama hız V, Froude sayısı Fr ve izin verilen hız aralığı kontrolü.

Çözüm:

Adım 1 — Trapez kesit geometrisi:

$$A = (b + my) \cdot y = (3{,}0 + 1{,}5 \times 1{,}20) \times 1{,}20 = (3{,}0 + 1{,}80) \times 1{,}20 = 4{,}80 \times 1{,}20 = 5{,}76 \text{ m}^2$$ $$P = b + 2y\sqrt{1+m^2} = 3{,}0 + 2 \times 1{,}20 \times \sqrt{1+1{,}5^2} = 3{,}0 + 2{,}40 \times \sqrt{3{,}25} = 3{,}0 + 2{,}40 \times 1{,}803 = 3{,}0 + 4{,}327 = 7{,}327 \text{ m}$$ $$R = \frac{A}{P} = \frac{5{,}76}{7{,}327} = 0{,}786 \text{ m}$$

Adım 2 — Manning formülü:

$$V = \frac{1}{0{,}025} \times (0{,}786)^{2/3} \times (0{,}0005)^{1/2} = 40{,}0 \times 0{,}849 \times 0{,}02236 = \mathbf{0{,}758 \text{ m/s}}$$

Adım 3 — Debi:

$$Q = V \cdot A = 0{,}758 \times 5{,}76 = \mathbf{4{,}37 \text{ m}^3/\text{s}}$$

Adım 4 — Su yüzeyi genişliği ve Froude sayısı:

$$T = b + 2my = 3{,}0 + 2 \times 1{,}5 \times 1{,}20 = 3{,}0 + 3{,}60 = 6{,}60 \text{ m}$$ $$D_h = \frac{A}{T} = \frac{5{,}76}{6{,}60} = 0{,}873 \text{ m}$$ $$Fr = \frac{V}{\sqrt{g \cdot D_h}} = \frac{0{,}758}{\sqrt{9{,}81 \times 0{,}873}} = \frac{0{,}758}{\sqrt{8{,}564}} = \frac{0{,}758}{2{,}926} = \mathbf{0{,}259}$$

Sonuç: $Q = 4{,}37$ m³/s, $V = 0{,}758$ m/s, $Fr = 0{,}259 < 1$ → sığ akış

Kontrol (DSİ Teknik Şartnamesi — toprak kanal):

• V_min = 0,30 m/s ≤ 0,758 m/s (tortu birikimi yok)
• V_max = 0,90 m/s ≥ 0,758 m/s (erozyon yok)
• Tasarım UYGUN.

Problem 3 — Zor

Verilen: Beton kaplamalı standart trapez sulama kanalı (DSİ Sulama Kanalları Tasarım İlkeleri, Tablo 5.1)

• Debi: $Q = 12{,}0$ m³/s
• Manning katsayısı: $n = 0{,}014$ (pürüzsüz beton kaplama, DSİ uygulaması)
• Taban genişliği: $b = 4{,}0$ m
• Yan eğim: $m = 1{,}0$ (beton kaplamalı, DSİ standardı)
• Kanal eğimi: $S = 0{,}0003$ m/m

İstenen: Normal derinlik $y_n$ (Newton-Raphson iterasyonu ile), ardından hız ve Froude sayısı kontrolü.

Çözüm:

Normal derinlik denklemi:

$$f(y) = \frac{[(4{,}0 + y) \cdot y]^{5/3}}{0{,}014 \cdot [4{,}0 + 2y\sqrt{2}]^{2/3}} \cdot \sqrt{0{,}0003} - 12{,}0 = 0$$

Başlangıç tahmini: $y_0 = 1{,}50$ m

İterasyon 1 (y₀ = 1,50 m):

$$A = (4{,}0 + 1{,}50) \times 1{,}50 = 5{,}50 \times 1{,}50 = 8{,}25 \text{ m}^2$$ $$P = 4{,}0 + 2 \times 1{,}50 \times \sqrt{2} = 4{,}0 + 4{,}243 = 8{,}243 \text{ m}$$ $$R = 8{,}25 / 8{,}243 = 1{,}001 \text{ m}$$ $$Q_{hesap} = \frac{8{,}25}{0{,}014} \times (1{,}001)^{2/3} \times (0{,}0003)^{1/2} = 589{,}3 \times 1{,}001 \times 0{,}01732 = \mathbf{10{,}22 \text{ m}^3/\text{s}} < 12{,}0$$

$Q_{hesap} < Q$ → y artırılmalı.

İterasyon 2 (y₁ = 1,75 m):

$$A = (4{,}0 + 1{,}75) \times 1{,}75 = 5{,}75 \times 1{,}75 = 10{,}0625 \text{ m}^2$$ $$P = 4{,}0 + 2 \times 1{,}75 \times 1{,}4142 = 4{,}0 + 4{,}950 = 8{,}950 \text{ m}$$ $$R = 10{,}0625 / 8{,}950 = 1{,}124 \text{ m}$$ $$Q_{hesap} = \frac{10{,}0625}{0{,}014} \times (1{,}124)^{2/3} \times 0{,}01732 = 718{,}0 \times 1{,}082 \times 0{,}01732 = \mathbf{13{,}45 \text{ m}^3/\text{s}} > 12{,}0$$

$Q_{hesap} > Q$ → y azaltılmalı.

İterasyon 3 (y₂ = 1,65 m):

$$A = (4{,}0 + 1{,}65) \times 1{,}65 = 5{,}65 \times 1{,}65 = 9{,}3225 \text{ m}^2$$ $$P = 4{,}0 + 2 \times 1{,}65 \times 1{,}4142 = 4{,}0 + 4{,}667 = 8{,}667 \text{ m}$$ $$R = 9{,}3225 / 8{,}667 = 1{,}076 \text{ m}$$ $$Q_{hesap} = \frac{9{,}3225}{0{,}014} \times (1{,}076)^{2/3} \times 0{,}01732 = 665{,}9 \times 1{,}050 \times 0{,}01732 = \mathbf{12{,}11 \text{ m}^3/\text{s}} \approx 12{,}0$$

İterasyon 4 (y₃ = 1,64 m) — son kontrol:

$$A = (4{,}0 + 1{,}64) \times 1{,}64 = 9{,}250 \text{ m}^2$$ $$P = 4{,}0 + 2 \times 1{,}64 \times 1{,}4142 = 8{,}639 \text{ m}$$ $$R = 9{,}250 / 8{,}639 = 1{,}071 \text{ m}$$ $$Q_{hesap} = \frac{9{,}250}{0{,}014} \times (1{,}071)^{2/3} \times 0{,}01732 = 660{,}7 \times 1{,}047 \times 0{,}01732 = \mathbf{11{,}98 \text{ m}^3/\text{s}} \approx 12{,}0 \checkmark$$

Normal derinlik: $y_n \approx 1{,}64$ m (|Q_hes - Q| < 0,02 m³/s → yakınsadı)

Hız ve Froude kontrolü:

$$V = Q/A = 12{,}0 / 9{,}250 = \mathbf{1{,}297 \text{ m/s}}$$ $$T = b + 2my_n = 4{,}0 + 2 \times 1{,}0 \times 1{,}64 = 7{,}28 \text{ m}$$ $$D_h = A/T = 9{,}250 / 7{,}28 = 1{,}270 \text{ m}$$ $$Fr = 1{,}297 / \sqrt{9{,}81 \times 1{,}270} = 1{,}297 / 3{,}530 = \mathbf{0{,}367 < 1} \text{ → sığ akış }$$

Sonuç: $y_n = 1{,}64$ m, $V = 1{,}297$ m/s, $Fr = 0{,}367$

Kontrol (DSİ beton kaplamalı kanal):

• V = 1,297 m/s; DSİ V_max = 2,50 m/s
• V = 1,297 m/s; DSİ V_min = 0,30 m/s
• Fr = 0,367 < 1 → sığ akış
• Tasarım UYGUN.

11. Sık Yapılan Hatalar

1. Pürüzlülük katsayısının yanlış seçilmesi: Manning $n$ değeri küçük alındığında hesaplanan kapasite gerçeğin üstünde kalır ve kanal yetersiz boyutlandırılır. Özellikle doğal dereler ve toprak kanallarda $n$ aralığı 0,025–0,060 arasında geniştir. Tasarımda $n$'nin yüksek değeri (konservatif) alınması kanal kapasitesini güvenli tarafa çeker. Çevre Şehircilik Bakanlığı EK-1 Çizelge 1.5 resmî değerleri doğrudan kullanılmalıdır.

2. Normal derinlik hesabında iterasyon yapılmaması: Manning denkleminde $y_n$ doğrudan analitik olarak çözülemez. Deneme-yanılma (trial-and-error) veya Newton-Raphson iterasyonu gerekirken $y_n \approx y_c$ kabulü veya basit oran varsayımı ciddi hatalara yol açar.

3. Hız sınırlarının kontrol edilmemesi: Düşük hız → tortu birikimi; yüksek hız → erozyon. Beton kanallarda $V_{max} \approx 2{,}5$–3 m/s, toprak kanallarda $V_{max} \approx 0{,}9$–1,2 m/s sınırı aşıldığında kanal koruması veya yeniden boyutlandırma gerekir (DSİ Teknik Şartnamesi).

4. Dairesel borularda $Q_{max}$'ın tam dolu akım debisi olduğunun sanılması: Dairesel boru maksimum debiye tam doluda değil, $y/D \approx 0{,}94$ doluluk oranında ulaşır ($Q_{max} \approx 1{,}08 Q_0$). Atıksu borularının en fazla %50 dolulukta tasarlanması zorunludur (Çevre Şehircilik Bakanlığı EK-1, Madde 1.3.2.5).

5. Hidrolojik ve hidrolik debi karıştırılması: Havza analizinden gelen pik debi $Q_{hidroloji}$ (m³/s) kanal boyutlandırması için girdi değeridir; Manning hesabındaki $Q$, kanal kapasitesidir. Bu iki değerin karıştırılması sistematik boyutlandırma hatasına yol açar.

6. Sürtünme eğimi $S_f$'in taban eğimi $S_0$ yerine kullanılmaması: Düzgün akım dışı koşullarda (M1, M2 profilleri) $S_f \neq S_0$. Bu durumda standart adım yöntemi (standard step method) ile su yüzeyi profili hesaplanmalıdır; düzgün akım formülü doğrudan uygulanamaz.

7. Kanal kesit tipi seçiminde zemin koşullarının göz ardı edilmesi: Türkiye'deki alüvyon zeminlerde (GAP, Konya ovası) trapez yan eğim $m = 1{,}5$–2,0 alınmadan boru veya dikdörtgen kanal seçilmesi, şev stabilitesi sorunu doğurur (DSİ Sulama Kanalları Tasarım İlkeleri).

Parametre Tablosu

Tablo 8: Parametre Tablosu

Yönetmelik ve Standart Referansları

Tablo 9: Yönetmelik ve Standart Referansları

Kaynaklar

1. Chaudhry, M.H. (2022). Open-Channel Hydraulics, 3rd Ed. Springer. Bölüm 2–3.
2. Sturm, T.W. (2010). Open Channel Hydraulics, 2nd Ed. McGraw-Hill. Bölüm 3.
3. Henderson, F.M. (1966). Open Channel Flow. Macmillan. Bölüm 4.
4. DSİ (2019). Sulama Kanalları Tasarım İlkeleri ve Uygulama Esasları. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara.
5. KGM (2021). Karayolu Drenaj Tasarım El Kitabı. Karayolları Genel Müdürlüğü.
6. TS EN 752:2017 — Bina dışı drenaj ve kanalizasyon sistemleri. TSE.
7. TS 10521 — Drenaj ve kanalizasyon projeleri. TSE.
8. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (2017). Kanalizasyon Sistemlerinin Etüt, Planlama ve Projelendirilmesine İlişkin Teknik Esaslar (EK-1). Resmi Gazete, 23 Haziran 2017.
9. İller Bankası A.Ş. (tarihsiz). Su Alma Yapıları Projesi Teknik Şartnamesi. İller Bankası, Ankara.
10. Yedek, M.A. (2020). Türkiye İlleri için Don Penetrasyon Derinliği. (ModBerggren yöntemi, TBDY 2018 zemin sınıfları).

İlgili Hesaplama Araçları

Bu konuyla ilgili ücretsiz mühendislik hesaplama araçlarımızla ön tasarım ve kontrol yapabilirsiniz:

• Boru Çapı Hesaplama
• Pompa Gücü Hesaplama

Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller genel mühendislik pratiğini yansıtır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.