Başlangıç
Başlangıç
Harita ve ölçme için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Harita ve ölçme; arazi yüksekliklerinin, konumlarının ve yapı aplikasyonunun yüksek doğrulukla belirlenmesini kapsar. Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY), Tapu Kadastro Genel…
Seviyenize göre önerilen makale sırası — temelden ileri düzeye doğru ilerleyin.
Harita ve ölçme için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Harita ve ölçme çekirdek hesap yöntemleri ve standart uygulamaları.
Harita ve ölçme ileri konular, özel problemler ve karar/kontrol süreçleri.
10 makale gösteriliyor
Nivelman — Yükseklik Ölçümü ve Hata Dağıtımı için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Plankote ve Sayısal Arazi Modeli için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Aplikasyon — Bina Aksı ve Kazı Çizgisi için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Aplikasyon (Arazi Uygulama) Teknikleri için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Dijital Yükseklik Modeli (DEM/DTM) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Kadastral Ölçme ve Parselleme için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
GNSS/GPS Ölçme — RTK ve Statik Yöntemler için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Yersel Lazer Tarama ve Nokta Bulutu için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
İHA ile Fotogrametrik Haritalama için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Koordinat Dönüşümü — ED50, ITRF, TUREF için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Aplikasyon (Arazi Uygulama) Teknikleri için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Aplikasyon — Bina Aksı ve Kazı Çizgisi için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Dijital Yükseklik Modeli (DEM/DTM) için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
GNSS/GPS Ölçme — RTK ve Statik Yöntemler için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
İHA ile Fotogrametrik Haritalama için temel kavramları, uygulama adımları ve kritik mühendislik kontrollerini özetleyen pratik rehber.
Türkiye'de büyük ölçekli harita, plankote ve yapı aplikasyonu ölçümleri Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY, R.G. 26 Haziran 2018, Sayı 30460) hükümlerine göre yapılır. Geometrik nivelmanla yükseklik belirleme işlerinde ise TS EN 12911 standardı esas alınır. Ayrıca yapı ruhsatı aşamasındaki plankote ve kot tutanakları 3194 sayılı İmar Kanunu Madde 22 kapsamında düzenlenir.
Yatay konum için TUREF (Türkiye Ulusal Referans Çerçevesi) ve 3 derece dilimli Transversal Mercator (TUREF/ITM) projeksiyonu kullanılır. Yükseklikler ise Antalya ortalama deniz seviyesine dayanan TUDKA99 ortometrik yükseklik datumuna bağlanır. Bu zorunluluklar BÖHHBÜY 2018 ve TKGM genelgeleriyle düzenlenmiştir; eski ED50 verileri proje öncesi mutlaka TUREF'e dönüştürülmelidir.
En kritik kontrol, bina aksının ve kazı çizgisinin ruhsata esas plankote koordinatlarıyla birebir örtüştüğünün arazide doğrulanmasıdır. Aplikasyondan sonra aplike edilen noktalar bağımsız bir ölçüyle (örneğin köşegen mesafe ve açı kontrolü) tekrar denetlenmeli, kapanma toleransı içinde kalmalıdır. Yükseklik (kot) aplikasyonunda ise nivelman hattının kapanma hatası BÖHHBÜY toleranslarını aşmamalıdır.
Geometrik nivelman en hassas yöntemdir ve uygun koşullarda ±1 mm – ±1 cm/km doğruluk verir. Her alet kurulumunda geri ve ileri mira mesafelerini eşit tutmak (yaklaşık 2 m içinde) kollimasyon hatasını neredeyse tamamen yok eder. Ölçüm kapalı bir döngüde bağlanır, kapanma hatası tolerans sınırı içindeyse mesafeye orantılı olarak noktalara dağıtılır.
Hacim hesabı için arazinin sayısal yükseklik modeli (DTM) gerekir; bina ve ağaçları içeren DSM kullanılırsa sonuç yanlış çıkar. Veri klasik nivelman/totalstation ölçümü, GNSS RTK veya İHA fotogrametrisiyle toplanabilir; İHA ile çalışırken homojen dağılmış en az 4-6 yer kontrol noktası (YKN) konumlandırılmalıdır. Düzgün kesitli kanal ve yol işlerinde prizmatoid yöntemi en düşük hata payını (<%1) verir.