Aktif, pasif ve sükunet toprak basıncı
Bu hesaplama aracı ön değerlendirme amacıyla tasarlanmıştır. Gerçek proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçların sorumlu mühendis tarafından onaylanması gerekir.
Hesap kapsamı ve yöntem
Rankine ve Coulomb yöntemleriyle aktif, pasif ve sükunet toprak basıncı hesabı. İstinat duvarı tasarımı için Ka, Kp ve toplam itki değerleri.
Ka = tan²(45°-φ/2), Kp = tan²(45°+φ/2), K0 = 1-sinφ. Aktif basınç: σa = Ka·γ·z - 2c·√Ka. Pasif basınç: σp = Kp·γ·z + 2c·√Kp.
Örnek: H=6m duvar, γ=18 kN/m³, φ=30°, c=0 → Ka=0.333, σa(taban)=36 kPa, Pa=108 kN/m (üçgen dağılım).
Bu araç yalnızca aktif, pasif ve sükunet toprak basıncı kapsamındaki büyüklükleri değerlendirir. Teknik referansların listelenmesi, tek başına tam standart uygunluğu veya proje onayı anlamına gelmez. Girdiler proje verisinden alınmalı ve sonuçlar sorumlu mühendis tarafından kontrol edilmelidir.
Duvarın dolgudan uzaklaşması durumunda aktif, dolguya doğru ötelenmesi durumunda pasif basınç oluşur. Aktif değer minimum, pasif değer maksimum basınç seviyesini temsil eder.
Rankine yalnızca düşey arka yüzlü, yatay dolgulu ve sürtünmesiz duvarda geçerlidir. Eğimli dolgu veya duvar-zemin sürtünmesi (δ) varsa Coulomb yöntemi kullanılır.
Rijit bodrum duvarları gibi yanal hareketi olmayan yapılarda K0 = 1 − sinφ ile sükunet basıncı hesaplanır. Hareketli istinat duvarlarında aktif basınç esas alınır.
Su seviyesinin altında efektif birim hacim ağırlık γ' = γsat − γw kullanılır ve ayrıca hidrostatik basınç pw = γw·hw olarak eklenir.
Evet, Rankine formülünde −2c·√Ka terimi üst bölgede çekme gerilmesi oluşturur. Ancak zemin çekme taşımadığından gerçekte bu bölge sıfır kabul edilir ve kritik çatlak derinliği zc = 2c/(γ·√Ka) ile hesaplanır.
TBDY 2018 §16.9 uyarınca istinat yapılarında Mononobe-Okabe (pseudostatik) yöntemi kullanılır. Yatay ve düşey deprem ivme katsayıları kh ve kv aktif basınç formülüne eklenir.
Kutu Menfez Yapısal Ön Tasarım
Tek gözlü kutu menfezde sekiz su senaryosu, 2B kapalı çerçeve N–V–M analizi ve taban tepkileriyle yapısal ön boyutlandırma
İstinat Duvarı Stabilite Ön Değerlendirmesi
Konsol ve ağırlık duvarlarında statik yanal basınç, kayma, devrilme ve taban teması ön kontrolü
Şev Stabilitesi
Çok tabakalı zemin, su ve sürşarj altında dairesel kritik yüzey araması; Fellenius ve iteratif Bishop ön analizi
Zemin Taşıma Gücü (Terzaghi)
Sığ şerit temeller için Terzaghi taşıma gücü ön hesabı