Akma ve çekme dayanımından akma birim şekil değiştirmesi, dayanım oranı ve süneklik göstergesi hesabı
Bu hesaplama aracı ön değerlendirme amacıyla tasarlanmıştır. Gerçek proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçların sorumlu mühendis tarafından onaylanması gerekir.
Hesap kapsamı ve yöntem
Yapı çeliğinde elastik şekil değiştirme, akma ve %0.2 proof gerilmesi hesabı. S235, S275, S355 sınıfları için elastik modül E=200 GPa ile σ-ε diyagramı.
εy=Fy/E·100 (%); dayanım oranı=Fu/Fy; süneklik göstergesi=εu/εy; E=200000 MPa.
Örnek: Fy=355 MPa, Fu=510 MPa ve εu=%22 için εy=%0,178, Fu/Fy=1,44 ve süneklik göstergesi yaklaşık 124 olur.
Bu araç yalnızca akma ve çekme dayanımından akma birim şekil değiştirmesi, dayanım oranı ve süneklik göstergesi hesabı kapsamındaki büyüklükleri değerlendirir. Teknik referansların listelenmesi, tek başına tam standart uygunluğu veya proje onayı anlamına gelmez. Girdiler proje verisinden alınmalı ve sonuçlar sorumlu mühendis tarafından kontrol edilmelidir.
Rakamlar MPa cinsinden karakteristik akma gerilmesini gösterir. S235 fy=235 MPa, S355 fy=355 MPa'dır. Daha yüksek sınıf aynı yükü daha ince kesitle taşır fakat kaynak ve sünek davranış için detay dikkatli seçilmelidir.
Eurocode 3 (TS EN 1993-1-1) E = 210 GPa olarak verir. Bazı eski kaynaklar 200 GPa kullanır. Sıcaklık 20°C'de bu değer geçerlidir; 500°C'de yaklaşık %50'sine düşer.
Soğuk haddelenmiş, paslanmaz veya yüksek dayanımlı çeliklerde belirgin akma platosu görülmez. Bu durumda %0.2 kalıcı (plastik) şekil değiştirmeye karşılık gelen gerilme akma dayanımı kabul edilir (ISO 6892-1).
Kalın kesitlerde soğuma hızı daha yavaştır ve tane yapısı daha iri olur. TS EN 10025-2 Tablo 7'ye göre S235 için t ≤ 16 mm'de fy=235, 40<t≤63 mm'de fy=215 MPa'ya iner.
εu/εy oranı plastik deformasyon kapasitesini gösterir. Sismik tasarımda EN 1998-1 bu oran için ≥ 15 şartı arar. Düşük sünek çelik ani gevrek kırılma riski taşır.
Kilogram başına maliyet S355 biraz daha yüksektir fakat %50 daha fazla dayanım sağlar. Ağırlık kritik projelerde (köprü, yüksek yapı) S355 toplam maliyeti düşürür.
Yangında Malzeme Dayanımı
Sıcaklığa bağlı indirgeme katsayılarıyla çelik akma ve beton basınç dayanımının ön değerlendirmesi
Beton Dayanım Gelişimi
28 günlük ortalama dayanım, çimento hız katsayısı ve beton yaşıyla basınç dayanımı gelişimi tahmini
Beton Sınıfı Karşılaştırması
Girilen karakteristik basınç dayanımından ortalama dayanım, çekme dayanımı, elastisite modülü ve tasarım dayanımı türetimi
Karbonatlaşma Derinliği
Karekök-zaman modeliyle karbonatlaşma cephesi ve donatı örtüsüne ulaşma süresi tahmini