Emsal ne demek?
Emsal, imar planındaki katlar alanı katsayısı (KAKS) değerinin yaygın adıdır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Madde 4 tanımı şöyledir: yapının inşa edilen tüm kat alanları toplamının imar parseli alanına oranı.
Azami emsal alanı = KAKS × imar parseli alanı
Hesapta tapudaki arsa alanı değil, imar parseli alanı kullanılır.
Emsal alanına neler girer?
Madde 21'e göre katlar alanı; bodrum kat, asma kat, çatı arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dahil, kullanılabilen bütün katların toplamıdır. "Kullanılabilen alan", konut, işyeri, eğlence ve dinlenme yeri gibi oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye, dinlenmeye veya ibadete ayrılan alandır.
Bu toplamdan Madde 22'de sayılan alanlar çıkarılır. Başlıcaları:
| Emsale girmeyen alan | Koşul (özet) |
|---|---|
| Otopark alanları | — |
| Bina için gerekli asgari sığınak alanı | — |
| Isıtma, soğutma, tesisat, su deposu, trafo, jeneratör alanları | Binaya ait teknik hacim olması |
| Balkonlar, kat ve ara sahanlıkları dahil merdiven evi, açık havuzlar | Bağımsız bölüm net alanının %20'sini geçmemesi; balkonun açık çıkma şartlarını taşıması |
| Zorunlu kapıcı daireleri | Toplam 70 m²'si |
| Atrium ve galeri boşlukları | — |
| Bodrumdaki depo eklentileri | Bütün cepheleri toprak altında; bağımsız bölüm net alanının %50'sini geçmemesi |
| Bodrumdaki ortak yönetim, toplantı, spor ve sosyal mekânlar | Emsale konu alanın %5'ini ve 1000 m²'yi geçmemesi; ticari amaç olmaması |
Her satırın maddede ek şartları vardır. Proje hesabında Madde 22'nin tam metni kullanılmalıdır. Emsal dışı bırakılan alanlar sonradan bağımsız bölüme dönüştürülemez ve emsali aşacak biçimde emsale konu alana çevrilemez (Madde 21(3)).
Emsal, TAKS ve yapı inşaat alanı
| Kavram | Ne sınırlar / ne ölçer | Dayanak |
|---|---|---|
| TAKS | Taban alanının parsel alanına oranı (zemindeki izdüşüm) | PAİY Madde 4 |
| Emsal (KAKS) | Kullanılabilen kat alanları toplamının parsel alanına oranı | PAİY Madde 4, 21, 22 |
| Yapı inşaat alanı | Işıklık ve avlular hariç; bodrum, asma kat, çatı arası, teras, balkon, açık çıkma ve ortak alanlar dahil bütün katların alanı | PAİY Madde 4 |
"İnşaat alanı hesaplama" araması çoğunlukla yapı inşaat alanını sorar. Bu alan, emsal alanına emsal dışı alanlar eklenerek bulunur ve emsal alanından büyüktür. Ruhsat harcı ve yapı denetim ücreti gibi hesaplar bu alana dayanır.
Örnek
Eğitim amaçlı örnek: parsel alanı 500 m², TAKS 0,30, emsal 1,50.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Azami taban alanı | 0,30 × 500 | 150 m² |
| Azami emsal alanı | 1,50 × 500 | 750 m² |
| Taban alanıyla kat sayısı | 750 / 150 | 5 kat (kat adedi planda ayrıca sınırlanmışsa o değer geçerlidir) |
Kendi değerlerinizle hesap için Emsal ve TAKS hesaplama aracını kullanın.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (1 Temmuz 2026 değişiklikleri işlenmiş metin): Madde 4 (katlar alanı katsayısı, taban alanı, TAKS, yapı inşaat alanı), Madde 21, Madde 22(1).
Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026. Yerel imar yönetmelikleri ve plan notları farklı hüküm getirebilir; kesin değer onaylı imar durum belgesindedir.