Ana içeriğe geç
ToplulukSoru sor

Sözlük

Emsal (KAKS) Nedir? Emsal Hesabı ve İnşaat Alanı

Emsal ne demek, nasıl hesaplanır? KAKS tanımı, TAKS farkı, emsale dahil olmayan alanlar ve örnek; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği atıflı.

Nasıl kontrol edildi?Yapıdan Editör Ekibi · Yönetmelik/kaynak kontrolü · Editoryal kaynak kontrolü kaydı var · Son kontrol: 4 Kas 2026
Hazırlayan
Yapıdan Editör Ekibi
Teknik/Editoryal kontrol
Yönetmelik/kaynak kontrolü
Son kontrol tarihi
4 Kas 2026
İçerik sürümü
1.0
Kaynak durumu
Editoryal kaynak kontrolü kaydı var

Sorumluluk/kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme ve editoryal kaynak kontrolü amacıyla hazırlanır; proje, saha veya uygulama kararı için yetkili mühendis/kurum değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı cevap

Emsal, imar planındaki 'katlar alanı katsayısı'nın (KAKS) yaygın adıdır: yapının inşa edilen kat alanları toplamının imar parseli alanına oranı (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 4). Azami emsal alanı = KAKS × parsel alanı. Örneğin 500 m² parselde emsal 1,50 ise kat alanları toplamı en çok 750 m² olur.

Ayrıntılı yanıtı göster

Otopark, sığınak ve belirli sınırlar içindeki balkon ve merdivenler gibi Madde 22'de sayılan alanlar bu toplama girmez.

Emsal ne demek?

Emsal, imar planındaki katlar alanı katsayısı (KAKS) değerinin yaygın adıdır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Madde 4 tanımı şöyledir: yapının inşa edilen tüm kat alanları toplamının imar parseli alanına oranı.

Azami emsal alanı = KAKS × imar parseli alanı

Hesapta tapudaki arsa alanı değil, imar parseli alanı kullanılır.

Emsal kavramı: solda parsel alanı, sağda aynı parsel üzerinde katları ayrılmış bina; kat alanlarının toplamının parsel alanıyla ilişkisi
Şekil 1 — Emsal (KAKS), emsale konu kat alanları toplamının parsel alanına oranıdır. Yapay zekâ ile üretilmiş ölçeksiz kavramsal çizimdir.

Emsal alanına neler girer?

Madde 21'e göre katlar alanı; bodrum kat, asma kat, çatı arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dahil, kullanılabilen bütün katların toplamıdır. "Kullanılabilen alan", konut, işyeri, eğlence ve dinlenme yeri gibi oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye, dinlenmeye veya ibadete ayrılan alandır.

Bu toplamdan Madde 22'de sayılan alanlar çıkarılır. Başlıcaları:

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 1 — Emsale girmeyen alan / Koşul (özet)
Emsale girmeyen alanKoşul (özet)
Otopark alanları—
Bina için gerekli asgari sığınak alanı—
Isıtma, soğutma, tesisat, su deposu, trafo, jeneratör alanlarıBinaya ait teknik hacim olması
Balkonlar, kat ve ara sahanlıkları dahil merdiven evi, açık havuzlarBağımsız bölüm net alanının %20'sini geçmemesi; balkonun açık çıkma şartlarını taşıması
Zorunlu kapıcı daireleriToplam 70 m²'si
Atrium ve galeri boşlukları—
Bodrumdaki depo eklentileriBütün cepheleri toprak altında; bağımsız bölüm net alanının %50'sini geçmemesi
Bodrumdaki ortak yönetim, toplantı, spor ve sosyal mekânlarEmsale konu alanın %5'ini ve 1000 m²'yi geçmemesi; ticari amaç olmaması

Her satırın maddede ek şartları vardır. Proje hesabında Madde 22'nin tam metni kullanılmalıdır. Emsal dışı bırakılan alanlar sonradan bağımsız bölüme dönüştürülemez ve emsali aşacak biçimde emsale konu alana çevrilemez (Madde 21(3)).

Emsal, TAKS ve yapı inşaat alanı

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 2 — Kavram / Ne sınırlar / ne ölçer / Dayanak
KavramNe sınırlar / ne ölçerDayanak
TAKSTaban alanının parsel alanına oranı (zemindeki izdüşüm)PAİY Madde 4
Emsal (KAKS)Kullanılabilen kat alanları toplamının parsel alanına oranıPAİY Madde 4, 21, 22
Yapı inşaat alanıIşıklık ve avlular hariç; bodrum, asma kat, çatı arası, teras, balkon, açık çıkma ve ortak alanlar dahil bütün katların alanıPAİY Madde 4

"İnşaat alanı hesaplama" araması çoğunlukla yapı inşaat alanını sorar. Bu alan, emsal alanına emsal dışı alanlar eklenerek bulunur ve emsal alanından büyüktür. Ruhsat harcı ve yapı denetim ücreti gibi hesaplar bu alana dayanır.

Örnek

Eğitim amaçlı örnek: parsel alanı 500 m², TAKS 0,30, emsal 1,50.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 3 — Adım / Hesap / Sonuç
AdımHesapSonuç
Azami taban alanı0,30 × 500150 m²
Azami emsal alanı1,50 × 500750 m²
Taban alanıyla kat sayısı750 / 1505 kat (kat adedi planda ayrıca sınırlanmışsa o değer geçerlidir)

Kendi değerlerinizle hesap için Emsal ve TAKS hesaplama aracını kullanın.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

  • Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (1 Temmuz 2026 değişiklikleri işlenmiş metin): Madde 4 (katlar alanı katsayısı, taban alanı, TAKS, yapı inşaat alanı), Madde 21, Madde 22(1).

Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026. Yerel imar yönetmelikleri ve plan notları farklı hüküm getirebilir; kesin değer onaylı imar durum belgesindedir.

Emsal (KAKS) Nedir? Emsal Hesabı ve İnşaat Alanı — Sıkça Sorulan Sorular

Emsal 1,50 ne demek?

Kat alanları toplamının parsel alanının 1,5 katını geçemeyeceği anlamına gelir. 400 m² parselde emsal 1,50 ise emsale konu kat alanları toplamı en çok 400 × 1,50 = 600 m² olur. Madde 22'de sayılan alanlar bu toplama eklenmez.

Emsal ile TAKS arasındaki fark nedir?

TAKS yalnız zemindeki izdüşüm alanını (taban alanı) sınırlar. Emsal ise bütün katların toplam alanını sınırlar. Örneğin TAKS 0,30 ve emsal 1,50 olan parselde taban alanı parselin %30'unu, kat alanları toplamı parselin 1,5 katını geçemez.

Planda emsal verilmemişse ne yapılır?

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 21(4)'e göre uygulama imar planında emsal verilmeyen parsellerde katlar alanı, plan veya yönetmelikle belirlenen TAKS ile kat adedinin çarpılmasıyla hesaplanır.

Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.