Kısa yanıt
Otopark Yönetmeliği Madde 4(1)(ç)'ye göre binek otolar için birim park alanı, manevra alanı dahil en az 20 m²'dir. Madde 5(1)(h) uyarınca otoparkların tefrişinde (manevra hariç) binek otolar için en az 2,40x4,90 metre, kamyonet/panelvan için 3,00x6,00 metre, kamyon/otobüs için en az 4,00x12,00 metre ölçüsü esas alınır; giriş kapısı genişliği net 2,75 metreden, iç yükseklik net 2,10 metreden, rampa genişliği 2,75 metreden az olamaz. Mekanik otopark ve taşıt asansöründe idarece uygun görülmesi kaydıyla farklı ölçüler kullanılabilir.
Tanım
Otopark ölçüleri, 22/2/2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Otopark Yönetmeliği'nde (3194 sayılı İmar Kanunu'nun 37 ve 44'üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır) tanımlanan asgari boyutlardır. Yönetmeliğin 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi, "Binek otoları için birim park alanı, manevra alanı dâhil en az 20 m²'dir. Bu alan kamyon ve otobüsler için manevra alanı hariç olmak üzere en az 50 m² üzerinden hesaplanır." hükmünü içerir; bu birim park alanı rakamı (20 m²), manevra koridorunu da kapsayan toplam alandır.
Yönetmeliğin 5'inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde otoparkların düzenlenmesinde uyulacak ayrı ölçüler sayılır:
- Otopark giriş kapısı genişliği net 2,75 metreden az olamaz (bent 2).
- Otopark giriş kapısı yüksekliği net 2,00 metreden az olamaz (bent 3).
- Otopark iç yüksekliği, kiriş altı dahil olmak üzere hiçbir yerde net 2,10 metreden az olamaz (bent 4).
- Otopark rampa genişliği 2,75 metreden az olamaz; rampalar dönüş kısımlarında asgari 2,75 metre iç yarıçapında düzenlenir (bent 6).
- Umumi otoparklarda 90 derecelik dönüş verilen yollarda küçük araçlar için gidiş ve dönüş yolu genişlikleri toplamı 6,50 metreden, umumi otoparklar haricinde 6,00 metreden az olamaz; 15 adetten az otoparkı bulunan binalarda tek yönlü düzenlemede bu ölçü 4,90 metreye kadar inebilir (bent 7).
- Otoparkların tefrişinde (manevra alanı hariç) binek otolar için en az 2,40x4,90 metre, kamyonet ve panelvan için 3,00x6,00 metre, kamyon ve otobüsler için en az 4,00x12,00 metre ölçüsü esas alınır (bent 8).
- Birim otopark alanlarının uzun kenarı en az 4,90 metre; kısa kenarı engelliler için en az 3,50 metre, diğerleri için en az 2,40 metre olmak zorundadır (bent 9).
Aynı fıkranın (ı) bendine göre mekanik otoparklarda ve taşıt asansörü bulunan otoparklarda, idarece uygun görülmesi kaydıyla (h) bendindeki ölçüler yerine tasarımda farklı ölçüler kullanılabilir.
Nerede kullanılır?
Bu ölçüler, yapı ruhsatı başvurusunda otopark projesinin (vaziyet planı, kat planı) yönetmeliğe uygunluğunun denetlenmesinde esas alınır. Otopark ihtiyacının bina veya parselde tamamen karşılanamadığı durumlarda (Madde 4(1)(e)), bu ölçülerin sağlanamadığı bir teknik raporla idarece tespit edilmesi gerekir. Yönetmelik; büyükşehir belediyesi kapsamındaki belediyelerde nüfusu 10.000 ve üzeri yerleşmelerde, imar planı onaylanmış yerleşmelerde ve idarece uygulama kararı alınan alanlarda, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten (15/9/2018) sonra ruhsat düzenlenecek binalarda uygulanır (Madde 1).
Sık karıştırılan terimler
- Birim park alanı (20 m²) ile tefriş ölçüsü (2,40x4,90 m) farkı: Birim park alanı manevra koridorunu da içeren toplam alan hesabıdır (Madde 4); tefriş ölçüsü ise manevra alanı hariç, park yerinin kendi taban ölçüsüdür (Madde 5-h/8). İkisi aynı büyüklük değildir ve karıştırılmamalıdır.
- Otopark rampa genişliği ile dönüş yolu genişliği: Rampa genişliği (2,75 m) düz gidişte geçerlidir; 90 derecelik dönüşlerde gidiş-dönüş yolu toplamı için ayrı bir asgari ölçü (6,00-6,50 m) uygulanır.
- Mekanik otopark istisnası: Taşıt asansörü veya mekanik sistem kullanılan otoparklarda, idarenin onayıyla (h) bendindeki sabit ölçülerden farklı, daha küçük ölçüler uygulanabilir; bu istisna genel kural değildir.
İlgili Yapıdan içerikleri
- Otopark yapıları tasarımı: otopark yapılarının taşıyıcı sistem ve deprem tasarımı bağlamı.
- İnşaat ruhsatı süreci adım adım rehberi: otopark ölçülerinin denetlendiği ruhsat başvurusu süreci.
- 2024 bina yönetmeliği değişiklikleri özeti: otopark ölçülerinin de bağlı olduğu imar mevzuatındaki güncel değişiklik bağlamı.
Kaynaklar
- Otopark Yönetmeliği — mevzuat.gov.tr: "Binek otoları için birim park alanı, manevra alanı dâhil en az 20 m²'dir." (Madde 4); "Otoparkların tefrişinde manevra alanı hariç, binek otoları için en az 2,40x4,90 metre... ölçüsü esas alınır." (Madde 5). Resmî Gazete: 22/2/2018-30340. Erişim: 23 Eylül 2026.