Bindirme boyu nasıl hesaplanır?

TS 500:2000 Madde 9.2.5.1 çekme bindirmesinde l₀ = α₁·lb ve α₁ = 1 + 0,5r verir. lb, Madde 9.1.2.1 kenetlenme boyudur. Bütün kesitin çekmesi, konum, sargı ve eleman koşulları ayrıca değerlendirilir.

Bindirme eki nerede yapılabilir?

TBDY 7.3.3.1 kapsamındaki kolon eki serbest yüksekliğin orta üçte birlik bölgesinde yapılır. Kirişte 7.4.3.2(a), sarılma ve birleşim bölgeleri yanında açıklık ortası alt donatısı gibi akma olasılığı bulunan bölgeleri de sınırlar. Manşon, her yerde ek yapma izni değildir.

Basınç bindirmesi çekme boyunun yüzde 75'i midir?

Hayır. TS 500 9.2.6.1 basınç bindirmesinin 9.1.2.1'deki kenetlenme boyundan ve 300 mm'den az olmamasını ister. 9.1.3'teki 3/4 azaltma, bütün yük düzenlemelerinde basınçta kalan çubuğun kenetlenmesi içindir; genel bindirme indirimi değildir.

Bindirme Boyu Nedir? TS 500 Hesabı ve TBDY Ek Kuralları

Bindirme boyu (lap length, l₀), iki donatının yan yana getirilerek yük aktarımının sağlandığı minimum üst üste binme uzunluğudur. Donatı sınırlı boyda (genellikle 12 m) üretildiği için projede sürekli donatı oluşturmak için ek (splice) yapılması gereklidir. En yaygın ek yöntemi bindirmeli ektir (lap splice).

Bindirme Mekanizması

Çubuktaki kuvvet betonla aderans yoluyla aktarılır; enine donatı, yarılma çatlaklarını sınırlandıran detayın parçasıdır. Çubuklar bitişik olabilir. Bindirme boyu $l_{0}$ ile tek çubuğun kenetlenme boyu $l_{b}$ aynı kavram değildir.

TS 500 ile Kenetlenme ve Çekme Bindirmesi

TS 500:2000 Madde 9.1.2.1, nervürlü düz çubuk için:

l_{b} = 0, 12 \frac{f _{y d}}{f _{c t d}} ϕ \geq 20 ϕ

$f_{y d}$ ve $f_{c t d}$ tasarım dayanımlarıdır. Konum II için katsayı 1,0; Konum I için 1,4'tür. $32 < ϕ \leq 40$ mm için $100/ (132 - ϕ)$ artışı ayrıca değerlendirilir. Konum tanımı beton dökümü sırasındaki yön ve yere bağlıdır: yatayla 45°–90° yapan veya daha az eğimli/yatay olup kesitin alt yarısında ya da üst serbest yüzünden 300 mm'den uzakta olan çubuklar Konum II; diğerleri Konum I'dir.

Madde 9.2.5.1 çekme bindirmesinde:

l_{0} = α_{1} l_{b}, α_{1} = 1 + 0, 5 r

$r$ , aynı kesitte eklenen donatının toplam donatıya oranıdır. $r = 0, 50$ için katsayı 1,25; $r = 1, 00$ için 1,50 olur. Bütün kesiti çekme taşıyan elemanda katsayı 1,8'dir. Konum I için bindirme boyunun 1,4 ile artırılması aynı maddede ayrıca belirtilir. Standart kanca ve diğer indirimler koşullarıyla değerlendirilir. Tek başına beton sınıfından 30, 35 veya 40 çap seçilmez.

Basınç Bindirmesi Ayrı Bir Koşuldur

TS 500 Madde 9.2.6.1'de basınç bindirmesi, Madde 9.1.2.1 kenetlenme boyundan ve 300 mm'den az olamaz; kanca yapılmaz. Bu başlıkta 30 mm'den büyük çubuklar için bindirme yerine deneyle yeterliliği kanıtlanmış özel manşon istenir.

Madde 9.1.3'ün 3/4 azaltması, bütün yük düzenlemelerinde basınçta kalan çubuğun kenetlenmesine ilişkindir. Çekme bindirmesini 0,75 ile çarpmak için genel izin değildir.

Açık Girdili Eğitim Örneği

Nervürlü düz çubuk, $ϕ = 16$ mm, Konum II, $f_{y d} = 365$ MPa, $f_{c t d} = 1, 20$ MPa ve $r = 0, 50$ kabul edilsin. Bunlar belirli bir malzeme sınıfına atanmayan eğitim girdileridir; demet yoktur ve bütün kesit çekme taşımamaktadır.

$l_{b} = 0, 12 \times (365/1, 20) \times 16 = 584 mm$ $l_{0} = (1 + 0, 5 \times 0, 50) \times 584 = 730 mm$

Bu sonuç tek başına uygulama boyu seçimi değildir. Malzeme, eleman, ek yeri ve sargı detayları ayrıca kontrol edilir.

Bindirme Bölgesinin Detayları

TS 500 Madde 9.2.2, eklenen çubukların bitişik olmasını tercih eder. Aralık gerekiyorsa bindirme boyunun 1/6'sını ve 100 mm'yi aşamaz. Demetlerde tüm çubuklar aynı kesitte eklenmez; bireysel bindirme boyu %20 artırılır.

Madde 9.2.5.1'e göre çekme bindirmesi boyunca en az altı sargı bulunur; sargı çapı eklenen çubuğun 1/3'ünden ve 8 mm'den az olamaz. Aralık eleman yüksekliğinin 1/4'ünü ve 200 mm'yi aşamaz; ilgili deprem hükümleri daha sıkı koşullar getirebilir. İki ekin merkezden merkeze uzaklığı en az $1, 5 l_{0}$ olduğunda ekler şaşırtılmış sayılır. $l_{b} /2$ kaydırma genel şaşırtma kuralı değildir.

TBDY'de Ek Yeri ve Eleman Ayrımı

Kolon: Madde 7.3.3.1, boyuna bindirmeli eki serbest yüksekliğin orta üçte birlik bölgesinde ister; ek boyu $l_{b}$ 'den az olamaz. Ek boyunca enine donatı aralığı küçük kolon boyutunun 1/3'ünü ve 150 mm'yi aşamaz. Ek boyunun tamamının bölgeye sığdığı kontrol edilir.
Kiriş: Madde 7.4.3.2(a), kiriş sarılma ve kolon-kiriş birleşim bölgeleri ile açıklık ortası alt donatısı gibi akma olasılığı bulunan kritik bölgelerde bindirmeyi yasaklar. İzin verilen eklerde özel deprem etriyesi aralığı kiriş yüksekliğinin 1/4'ünü ve 100 mm'yi aşamaz; üst montaj donatısına ilişkin istisna ayrıca vardır.
Perde ve diğer sistemler: İlgili eleman/süneklik başlığının koşulları ayrıca izlenir; kolon maddesi bütün sistemlere genellenmez.

Özel deprem etriyesinin iki ucu 135°'dir. TBDY 7.2.8.1'e göre nervürlü çubukta 135° kancanın iç büküm çapı en az $5 ϕ$ , son teğetten sonraki düz uç en az $6 ϕ$ ve 80 mm olur. Çirozun tek ucundaki 90° kanca, yatay/düşey şaşırtma koşullarıyla ayrı düzenlenir.

Mekanik Ek

Manşonlu ve kaynaklı eklerin malzeme, dayanım, tekrarlı yük ve deney koşulları birlikte sağlanmalıdır (TS 500 9.2.3–9.2.4; TBDY 7.2.7.2). Manşon kullanılması her bölgede ek yapma izni değildir.

Eurocode ile Karşılaştırma

Eurocode (TS EN 1992-1-1) ve TS 500 kenetlenme ve bindirme kuralları, yönetmeliklerin tasarım yaklaşımları farklı olduğundan birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

$l_{b}$ ile $l_{0}$ 'ı aynı boy sanmak.
Basınç kenetlenmesindeki 3/4 koşulunu genel bindirme indirimi yapmak.
Yalnız çap veya beton sınıfından sabit boy seçmek.
Ek yerini, sargıyı ve yerleşebilirliği atlamak.
Kiriş açıklık ortasını bütün donatılar için otomatik ek bölgesi saymak.

Kaynaklar ve Kontrol Kapsamı

TS 500:2000 — üçüncü taraf tarihî nüsha: 9.1.2–9.2.7, basılı s.41–45 / PDF s.49–53.
TBDY 2018 — Bakanlık PDF'i: 7.2.7–7.2.8, 7.3.3 ve 7.4.3.2; PDF s.134–144.

22 Eylül 2026'da seçili formüller, detay koşulları ve sayısal örnek karşılaştırıldı. TS 500 nüshasının güncel konsolide/lisanslı sürüm olduğu veya makalenin bağımsız mühendislik onayından geçtiği doğrulanmış değildir.

İlgili Terimler

Kaynak karşılaştırması: 22 Eylül 2026 · Kapsam ve nüsha sınırları yukarıda açıklanmıştır.

İlgili Hesaplama Araçları

Bu konuyla bağlantılı ücretsiz mühendislik hesaplama araçları:

Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.