Ana içeriğe geç
Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı
BetonarmeTS 500

Döşeme Donatısı Hesaplama

Hızlı Cevap

Döşeme donatısı hesaplama, betonarme plak döşemelerde metre kare başına gerekli donatı miktarının belirlenmesidir. TS 500 Madde 11'e göre döşemelerde minimum donatı oranı ρmin = 0.002 (S420/C25) olarak tanımlanmıştır. Tek yönlü döşemelerde kısa doğrultuda ana donatı, uzun doğrultuda dağıtma donatısı kullanılır. İki yönlü döşemelerde her iki doğrultuda da ana donatı bulunur. Bu araç, plak boyutlarına göre m² başına gerekli donatıyı hesaplar.

Hazırlayan: Yapıdan Mühendislik EkibiGüncellendi: Teknik dayanak: TS 5002 kaynağı incele

Hesaplayıcı

Sonuçlar

Ly/Lx Oranı

1.25

-

Kısa Doğrultu Donatı

2.60

cm²/m

Uzun Doğrultu Donatı

2.60

cm²/m

Donatı Aralığı

30

cm

m² Donatı Ağırlığı

4.08

kg/m²

⚠️ Bu araç ön hesap amaçlıdır. Proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçlar sorumlu mühendis tarafından doğrulanmalıdır.

Kullanılan Formül

As = ρmin · b · h (TS 500)
ρmin = 0.002 (S420), 0.0025 (S420 uzun doğrultu)

Kaynak: TS 500

Formül Türetme ve Yöntem

Döşeme donatısı, plak davranışına ve TS 500 minimum oranlarına göre belirlenir. Davranış: Ly/Lx ≤ 2,0 ise iki yönlü (her iki doğrultuda ana donatı), > 2,0 ise tek yönlü (kısa doğrultu ana, uzun doğrultu dağıtma donatısı). Minimum donatı: As = ρmin · b · d. TS 500'e göre S420 için ρmin = 0,002 (binde 2); S500 için ~0,0018. Birim (1 m) genişlik için As (cm²/m) = ρmin · 100 · d. Donatı aralığı = (seçilen çapın alanı / gerekli As) ile bulunur ve TS 500 üst sınırı (ana donatı ≤ 1,5h veya 200 mm; dağıtma ≤ 2,5h veya 300 mm) ile sınırlanır. Not: Bu araç minimum/dağıtma donatısı düzeyini verir; sürekli döşemelerde mesnet üstü (negatif) donatı moment analizine göre ayrıca hesaplanır.

Yönetmelik Dayanağı

  • TS 500

    Madde 11 (döşemeler)

    Plak min donatı oranı, donatı aralığı ve minimum kalınlık koşulları.

  • TS 500

    Min kalınlık

    Tek yönlü ~Lx/30, iki yönlü ~Lx/33 ön boyut kuralı.

Adım Adım Nasıl Kullanılır?

  1. 1

    Kalınlığı belirleyin

    TS 500 min döşeme kalınlığı tek yönlü Lx/30, iki yönlü Lx/33. Standart değerler: 12, 15, 18, 20 cm.

  2. 2

    Açıklıkları girin

    Mesnetler arasındaki net açıklıkları kısa (Lx) ve uzun (Ly) kenar için girin.

  3. 3

    Döşeme tipini seçin

    Ly/Lx ≤ 2.0 ise iki yönlü, > 2.0 ise tek yönlü davranır.

  4. 4

    Donatı çapı

    Döşemelerde genellikle Ø8, Ø10 veya Ø12 kullanılır. Yüksek yüklerde Ø14'e çıkılabilir.

Çözümlü Örnek

Örnek: 4×5 m, h=15 cm, iki yönlü döşeme için. d=13 cm, ρmin×100×13 = 2.6 cm²/m her iki doğrultuda. Ø10 ile aralık = 0.785/2.6×100 ≈ 30 cm → Ø10/25 seçilir. m² başına ≈ 5.5 kg donatı gerekir.

Parametrelerin Sonuca Etkisi

h (Kalınlık)Faydalı yükseklik d ile min donatı As doğrusal artar; ayrıca sehim ve rijitliği belirler.
Ly/Lx (Açıklık oranı)Döşeme tipini (tek/iki yönlü) ve yük dağılımını belirler.
Donatı çapıAynı As için çap büyürse aralık genişler; üst sınırlar aşılmamalı.

Yaygın Hatalar

  • Dağıtma donatısını ihmal etmek (tek yönlü döşemede uzun doğrultu).
  • Maksimum donatı aralığını (1,5h / 200 mm) aşmak.
  • Sürekli döşemede mesnet üstü negatif donatıyı eklemeyi unutmak.
  • Minimum kalınlık kuralını (Lx/30–33) gözardı edip aşırı sehim üretmek.

Sık Sorulan Sorular

Döşeme min donatı oranı kaçtır?
TS 500'e göre S420 donatı ile minimum oran %0.2 (0.002)'dir. S500 için %0.18, S220 için %0.5 kabul edilir.
Tek yönlü vs iki yönlü döşeme farkı?
Ly/Lx oranı 2.0'den küçükse iki yönlü, büyükse tek yönlü davranır. İki yönlü döşemelerde her iki doğrultuda ana donatı vardır.
Döşeme donatı aralığı maks ne kadar?
TS 500'e göre ana donatıda maks 1.5×h veya 20 cm, dağıtma donatısında 2.5×h veya 30 cm'i geçmemelidir.
Min döşeme kalınlığı kaç cm?
TS 500: Tek yönlü min 8 cm, iki yönlü min 10 cm. Pratikte konsol 12-15 cm, bina döşemesi 15 cm üzeridir.
Hasır çelik kullanılabilir mi?
Evet, TS 4559'a göre Q tipi hasır çelik standart döşemelerde ana donatı olarak kullanılabilir. Perde binalarda uygun değildir.

Kaynaklar ve Referanslar

İlgili Hesaplamalar

Ücretsiz · Kayıt gerektirmez. Bu araç ön tasarım ve bilgilendirme amaçlıdır; nihai hesap, boyutlandırma ve uygulama yetkili inşaat mühendisi denetiminde, güncel yönetmelik ve proje koşullarına göre yapılmalıdır.