Kesme Kuvveti Nedir? Kesme Donatı Hesabı (TS 500)

Kesme kuvveti (shear force, V), bir kiriş kesitinin iki tarafındaki düşey kuvvetlerin cebirsel toplamıdır. Birim: kN. Eğilme momentiyle birlikte kiriş tasarımının iki temel iç kuvvetinden biridir.

Moment ile İlişkisi

V = dM/dx (kesme kuvveti momentin türevidir)

M maksimum iken V = 0
V en büyük yerde M değişim hızı en yüksek

Temel Yük Durumu Formülleri

Basit Kiriş

Tablo: Basit Kiriş özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 1 — Yük / Vmax / Konum
Yük	Vmax	Konum
Yayılı (q·L)	q·L/2	Mesnetlerde
Tekil orta (P)	P/2	Mesnetlerde
Tekil asimetrik	P·b/L	Yakın mesnette

Konsol

Tekil ucu: V = P (kökte sabit)
Yayılı: V(x) = q·x

Betonarme Kesme Kapasitesi (TS 500)

Vr = Vc + Vs

Beton Katkısı (Vc)

Vc = 0.65 × fctd × bw × d

fctd: Beton tasarım çekme dayanımı (C25: 1.17 MPa)
bw: Gövde genişliği
d: Faydalı yükseklik

Etriye Katkısı (Vs)

Vs = Asw × fywd × d / s

Asw: Etriye kol alanı toplamı (mm²)
fywd: Etriye akma (S420: 365 MPa)
s: Etriye aralığı

Min Etriye Aralığı (Yapısal)

s ≤ min(d/2, 200 mm) — normal bölge
s ≤ min(d/4, 100 mm) — sarılma bölgesi

Max Kesme (Kesme Ezilme Kontrolü)

Vmax = 0.22 × fcd × bw × d

Bu değer aşılırsa kesit kesmeye dayanıksız → kesit büyütülmeli.

TBDY 2018 Deprem Yükü

TBDY 2018 deprem bölgesinde:

Vd,deprem = 1.4 × (Mpr_üst + Mpr_alt) / L

Plastik moment kapasiteleri kullanılır — kolonun kesmede gevrek göçmemesi için.

Örnek Hesap

Kiriş 25×50 cm, C25/S420, Vd = 100 kN:

d = 45 cm, fctd = 1.17 MPa, fywd = 365 MPa
Vc = 0.65 × 1.17 × 250 × 450 / 1000 = 85.6 kN
Vs gerekli = 100 − 85.6 = 14.4 kN
Ø10 çift kollu: Asw = 157 mm²
s = Asw × fywd × d / Vs = 157 × 365 × 450 / 14400 = 1795 mm (çok büyük)
Yapısal sınır s ≤ min(d/2=225, 200) → s = 200 mm seçilir

Sık Sorulan Sorular

Kesme kuvveti nerede maksimum? Mesnetlere yakın yerde (basit kiriş için). Konsol için kökte maksimum, uçta sıfır.

Etriye neden 45° olsun diyorlar? Mohr daire analizinde eğik çatlak 45° açıyla oluşur. Etriye bu yönde kayma direncini doğrudan sağlar.

Vmax aşılınca ne yapılmalı?

Kesit genişliğini artır (bw ↑)
Yüksekliği artır (d ↑)
Beton sınıfını yükselt (fcd ↑)

İlgili

Son güncelleme: 22 Nisan 2026 · Kaynaklar: TS 500 Madde 8, TS EN 1992-1-1 Madde 6.2.

Kesme kuvveti nedir ve nerede maksimum olur?

Kesme kuvveti (V), bir kesitteki düşey iç kuvvetin cebirsel toplamıdır. Basit kirişlerde mesnetlere yakın bölgede, konsol kirişlerde ise kökte maksimuma ulaşır; moment maksimum olan noktada kesme kuvveti sıfırdır.

Betonarmede kesme kapasitesi nasıl hesaplanır?

TS 500'e göre toplam kesme kapasitesi Vr = Vc + Vs'dir. Beton katkısı Vc = 0.65 × fctd × bw × d, etriye katkısı ise Vs = Asw × fywd × d / s formülüyle bulunur.

Etriye aralığı nasıl belirlenir?

TS 500'e göre normal bölgede s ≤ min(d/2, 200 mm), sarılma bölgesinde ise s ≤ min(d/4, 100 mm) sınırı uygulanır. Hesaplanan aralık bu yapısal sınırı aşıyorsa yapısal sınır değeri seçilir.

Maksimum kesme sınırı (Vmax) aşılırsa ne yapılmalı?

Vmax = 0.22 × fcd × bw × d değeri aşıldığında kesit kesmeye dayanıksız demektir. Çözüm için kesit genişliği (bw) ya da faydalı yükseklik (d) artırılmalı veya beton sınıfı yükseltilmelidir.