Kaset (waffle) döşeme, iki doğrultuda kesişen betonarme dişlerin ızgara oluşturduğu taşıyıcı döşemedir. Dişler ve üst plak, mesnet düzeni ve yüklerle birlikte değerlendirilir. Nervür aralarındaki boşluklar taşıyıcı betonu azaltır; bunun ağırlık ve maliyet etkisi aynı proje için hesaplanır.
Geometri ve Hesap Modeli
| Düzen | Hesapta tanımlanacak bilgiler |
|---|---|
| İki doğrultulu kaset | Her iki yönde diş, mesnet, boşluk ve yük düzeni |
| Bir doğrultulu dişli | Diş yönü, serbest açıklık ve mesnet sürekliliği |
| Kolona doğrudan oturan kaset | Kolon çevresindeki dolu bölge, yük aktarımı ve zımbalama |
TS 500:2000 Madde 11.3, bir doğrultuda çalışan dişli döşemeler içindir. Bu kapsamdaki 700 mm serbest diş aralığı sınırı ve tabla kalınlığının e/10 ile 50 mm alt sınırları iki doğrultulu kasetin bütün tasarım kuralları gibi kullanılamaz. Kaset kesiti ve iki doğrultulu yük aktarımı uygun hesap yöntemiyle birlikte ele alınır.
Açıklık, Kalınlık ve Donatı
Serbest açıklık, yük, mesnet sürekliliği, diş aralıkları, toplam yükseklik ve tabla kalınlığı birbiriyle bağlantılı tasarım girdileridir. Tek bir açıklık tablosu, L/24 oranı veya sabit donatı düzeni bütün kaset döşemeler için kullanılamaz. Açıklık ve mesnet bölgelerindeki moment işareti, donatının konumunu ve kesitte basınç bölgesini etkiler.
TBDY 2018 Madde 7.11.2, deprem etkisi altındaki dolgulu veya dolgusuz yerinde dökme dişli döşemelerde plak kalınlığını en az 70 mm olarak verir; diş-plak kesme bağlantısının yeterliliği ayrıca hesapla gösterilir. Bu koşul, dayanım ve sehim hesabının yerine geçmez.
Zımbalama ve Deprem Yük Aktarımı
Kolonlara doğrudan oturan düzende, kolon çevresindeki dolu bölge ile dişler arasındaki geçiş ve yük aktarımı birlikte incelenir. TS 500:2000 Madde 11.4.4, kirişsiz döşemelerde zımbalama dayanımının Madde 8.3.1 ilkelerine göre kontrol edilmesini ister. Kolon konumu, etkili derinlik ve açıklıklar hesaba katılmadan tek bir dayanım çarpanı kullanılmaz.
TBDY 2018 Madde 7.11.1, döşemelerin deprem yüklerini düşey taşıyıcılara dağıtacak rijitlik ve dayanıma sahip olmasını ister. Sadece kirişsiz döşemeleri içeren taşıyıcı sistemlerde Madde 4.3.4.4 kapsamındaki perde sistemi ve iki aşamalı hesap koşulları ayrıca değerlendirilir.
Kullanım, Tesisat ve Maliyet
Salon, otopark veya ofis gibi kullanımlarda açıklık kadar yük, kat yüksekliği ve tesisat geçişleri de değerlendirilir. Diş veya donatı kesen sonradan açılmış tesisat boşlukları proje kontrolü gerektirir. Yangın ve ses performansı kesit, donatı konumu ve katmanlarla belirlenir; yalnız sistem adına bir R sınıfı veya ses değeri atanmaz.
Beton, donatı, kalıp tekrarı ve işçilik aynı proje kapsamındaki tarihli teklifler ile karşılaştırılır. Sabit bir ağırlık tasarrufu, açıklık sınırına bağlı ekonomik üstünlük veya doğrulanmamış örnek yapı listesi kullanılmaz.
Bu sayfa taşıyıcı döşeme hakkındadır. Zemin kaplamasında kayma, aşınma, nem ve bakım kriterleri ayrıca değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Konutta kullanılabilir mi? Yük, mesnet, mimari düzen, tesisat ve bütün taşıyıcı sistem birlikte uygunsa değerlendirilir; yalnız yapı türü karar verdirmez.
Masif plaktan ucuz mudur? Aynı açıklık ve yükte metraj, kalıp ve yerel teklifler karşılaştırılmadan belirlenemez.
Yangın dayanımı nasıl belirlenir? Kesit ve katmanları kapsayan hesap veya deney verisiyle; tek bir diş genişliğinden otomatik sonuç çıkarılmaz.
Kaynaklar
- TS 500:2000 tam metin kopyası; Madde 11.3 ve 11.4.4. İkincil sunucudaki standart nüshası.
- TBDY 2018 Bakanlık nüshası; Madde 4.3.4.4 ve 7.11.1–7.11.2.
İlgili
Son güncelleme: 22 Nisan 2026 · Kaynaklar: TS 500 Madde 11, TS EN 1992-1-1.