Plak döşeme zımbalama dayanım kontrolü
Bu hesaplama aracı ön değerlendirme amacıyla tasarlanmıştır. Gerçek proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçların sorumlu mühendis tarafından onaylanması gerekir.
Hesap kapsamı ve yöntem
TS 500 §8.3 uyarınca kolon etrafında plak döşeme zımbalama (punching shear) dayanım kontrolü ve kritik çevre u₁ hesabı.
Vp ≤ Vpr = 0.5·fctd·u·d. Kritik çevre: u = 2·(a+b) + 4·π·d (kolon çevresinden d mesafede). Max kontrol: Vp ≤ 1.5·fctd·u·d (etriyeli).
Örnek: 40×40 cm kolon, d=22 cm döşeme, C25 → u=2×(40+40)+4×π×22 = 437 cm, Vpr=0.5×1.15×437×22 = 5529 kN → Vd=350 kN < Vpr → Uygun.
Bu araç yalnızca plak döşeme zımbalama dayanım kontrolü kapsamındaki büyüklükleri değerlendirir. Teknik referansların listelenmesi, tek başına tam standart uygunluğu veya proje onayı anlamına gelmez. Girdiler proje verisinden alınmalı ve sonuçlar sorumlu mühendis tarafından kontrol edilmelidir.
Kirişsiz plak döşemelerde kolonun döşemeyi delerek geçmesi riski olarak tanımlanır; kolon etrafında kesme kuvvetleri yoğunlaşır ve gevrek kırılma eğilimi gösterir.
Deneysel çalışmalar ve TS 500, plak içindeki çatlakların kolon yüzünden yaklaşık d/2 mesafede oluştuğunu göstermiştir; çevre bu noktada hesaplanır.
Kirişsiz döşemelerde çift taraflı başlı sürgü (stud rail) veya eğik etriye şeklinde kolon etrafına radyal olarak yerleştirilir; TS 500 §8.3.3 aralık sınırları getirir.
Kenar ve köşe kolonlarda kritik çevre u₁ kısalır; aynı Vd değeri daha küçük alana dağıtıldığı için gerilme artar ve zımbalama riski yükselir.
İlk boyutlandırmada h = L/30 ile başlanır; zımbalama kontrolü sağlanamazsa h artırılır veya kolon başı mantarlaştırılarak u₁ büyütülür.
Mantar başlık (drop panel) u₁ çevresini genişletir ve kritik kesitteki d değerini artırır; böylece Vpr dayanımı önemli ölçüde yükselir.
Kolona moment aktarımı olduğunda Vd yerine artırılmış βsp·Vd kullanılır; eksantrisite gerilme dağılımını bozarak kritik gerilmeyi yükseltir.
Betonarme Döşeme Tasarımı
Düzenli tek panelde tek/iki yönlü davranış, yük paylaşımı, moment, donatı ve sehim ön taraması
Betonarme Merdiven Tasarımı
Düz tek kollu betonarme merdivende geometri, yük, bir metrelik plak şeridi, donatı ve metraj ön kontrolü
Döşeme Kalınlığı Seçimi
Minimum döşeme kalınlığı hesabı
Dikdörtgen Kesit Moment
BA dikdörtgen kesit eğilme kapasitesi