Asmolenli döşeme, betonarme dişler arasında kalıcı dolgu bulunan taşıyıcı döşeme düzenidir. TS 500:2000 Madde 11.3.1, diş aralarının boş bırakılabileceğini veya taşıyıcı olmayan dolgu ile doldurulabileceğini belirtir. Yük yolu üst plak, dişler ve mesnetler üzerinden kurulur; dolgu taşıyıcı hesaba katılmaz, ağırlığı ise yük hesabına girer.
Boyut ve Ön Tasarım Koşulları
TS 500:2000 Madde 11.3.2 kapsamında bir doğrultulu dişli döşemede serbest diş aralığı e ≤ 700 mm, diş genişliği en az 100 mm, tabla kalınlığı hem e/10 hem 50 mm alt sınırını sağlamalıdır.
| Büyüklük | Birlikte sağlanacak koşul |
|---|---|
| Serbest diş aralığı e | En çok 700 mm; eksen aralığı değildir |
| Diş genişliği | En az 100 mm |
| Tabla kalınlığı | En az e/10 ve 50 mm |
| Tabla dahil toplam yükseklik / serbest açıklık | Basit mesnetli tek açıklık: en az 1/20; sürekli: 1/25; konsol: 1/10 |
TBDY 2018 Madde 7.11.2, deprem etkisi altındaki dolgulu veya dolgusuz yerinde dökme dişli döşemelerde plak kalınlığını en az 70 mm olarak verir; diş-plak kesme bağlantısının yeterliliği ayrıca hesapla gösterilir.
Örneğin serbest diş aralığı 600 mm ise TS 500 tabla alt sınırı max(600/10, 50) = 60 mm olur. Aynı sistem TBDY 2018 Madde 7.11.2 kapsamındaysa 70 mm alt sınırı da uygulanır. Bu örnek yalnız boyut koşullarını karşılaştırır; yük, kesme aktarımı, sehim ve donatı hesabı değildir.
Donatı ve Enine Dişler
TS 500:2000 Madde 11.3.3, dişlerin eğilme ve kesme donatısının kirişlerdeki gibi hesaplanmasını ister. Tabla dağıtma donatısı her iki doğrultuda tüm tabla kesit alanının en az 0,0015 katı olmalı ve aralık 250 mm'yi aşmamalıdır. Bu oran tüm diş kesiti için genel bir minimum donatı kuralı değildir.
Madde 11.3.2 kapsamında açıklık 4 m'yi aşarsa 4–7 m aralığında bir, 7 m'yi aşarsa iki enine diş düzenlenir. Enine dişler taşıyıcı dişlere dik, en az aynı boyutta olmalı ve açıklığı yaklaşık eşit bölmelidir. Çubuk çapı ve aralığı hesap yapılmadan seçilmez.
Diyafram ve Deprem
TBDY 2018 Madde 7.11.1, döşemenin deprem yüklerini düşey taşıyıcılara güvenle dağıtacak rijitlik ve dayanıma sahip olmasını ister. Yalnız plak kalınlığının alt sınırı sağlaması diyafram yeterliliğini kanıtlamaz. Deprem performansı gerçek kütle, bağlantılar ve bütün taşıyıcı sistemle değerlendirilir; yalnız asmolen adından DTS uygunluğu çıkarılmaz.
Yangın, Ses ve Kaplama
Yangın ve ses performansı yalnız dolgu malzemesinden çıkarılamaz. Kesit, donatı konumu, yük seviyesi, katmanlar ve doğrulanmış sistem/deney bilgisi birlikte değerlendirilir. Dolgu türüne otomatik R sınıfı veya dB değeri atanmaz.
Taşıyıcı döşeme ile zemin kaplaması farklı kararlardır: kaplamada kayma, aşınma, nem, akustik ve bakım koşulları değerlendirilir. Kaplama seçimi taşıyıcı hesabın yerini tutmaz.
Masif Plak ve Maliyet Karşılaştırması
Masif plak ve asmolenli dişli çözüm aynı açıklık, mesnet, yük ve servis koşullarında karşılaştırılır. Ağırlık için gerçek beton, donatı ve dolgu metrajı; maliyet için kalıp tekrarı ve tarihli yerel teklifler kullanılır. Sistem adından sabit ağırlık tasarrufu, açıklık kapasitesi veya fiyat çıkarılmaz.
Sık Sorulan Sorular
Hangi yapıda uygundur? Açıklık, yük, mesnet ve taşıyıcı sistem hesabıyla belirlenir; yalnız kat sayısı yeterli değildir.
Ne kadar hafiftir? Beton ve dolgu miktarlarıyla proje özelinde hesaplanır; sabit tasarruf yüzdesi yoktur.
Depremde 5 cm üst plak yeterli midir? TBDY 2018 Madde 7.11.2, deprem etkisi altındaki dolgulu veya dolgusuz yerinde dökme dişli döşemelerde plak kalınlığını en az 70 mm olarak verir; diş-plak kesme bağlantısının yeterliliği ayrıca hesapla gösterilir.
Kaynaklar
- TS 500:2000, Madde 11.3.1–11.3.3 tam metin kopyası. İkincil sunucudaki standart nüshası.
- TBDY 2018, Bakanlık PDF nüshası; Madde 7.11.1–7.11.2.
İlgili
Son güncelleme: 22 Nisan 2026 · Kaynaklar: TS 500 Madde 11, Türk konut pratiği.