Asmolen döşeme, tek yönde nervurlardan oluşan ve nervurlar arasında hafif blok (gazbeton, pomza, tuğla, polistren) yerleştirilen betonarme döşeme tipidir. Blok dolgular kalıcı kalıp görevi görür ve ağırlığı azaltır. Türkiye'de konut inşaatında yaygın kullanılır.
Yapısı
Katmanlar (aşağıdan yukarıya):
- Üst sıva (altta, tavan)
- Dolgu blok (gazbeton, pomza, kerpiç)
- Beton nervur (taşıyıcı)
- Üst beton plağı (5-7 cm)
- Şap + kaplama
Tipik Boyutlar
Tablo: Tipik Boyutlar özeti.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Toplam yükseklik | 25-35 cm |
| Nervur genişliği | 10-12 cm |
| Nervur aralığı | 40-70 cm (blok boyu) |
| Üst plak kalınlığı | 5-7 cm |
| Blok yüksekliği | 20-28 cm |
Dolgu Blok Türleri
Tablo: Dolgu Blok Türleri özeti.
| Blok | Özellik |
|---|---|
| Gazbeton (AAC) | Hafif, izolasyon iyi — standart |
| Pomza | Doğal hafif agrega — ucuz |
| Tuğla dolgu | Geleneksel, nadiren |
| Polistren köpük | Çok hafif, yangın dikkat |
Avantajlar
✅ Hafif — Düz plağa göre %30-40 daha hafif ✅ Hızlı yapım — blok hem kalıp hem dolgu ✅ Termik yalıtım iyi (bloklar) ✅ Ses yalıtımı iyi ✅ Ekonomik (Türkiye'de yaygın üretim) ✅ İşçilik kolay
Dezavantajlar
❌ Tek yönlü — iki yönde moment dağılımı yok ❌ Büyük açıklık sınırlı (max ~6 m) ❌ Yangın dayanımı orta (polistren hariç) ❌ Titreşim (hafif yapı) ❌ Deprem performansı — dikkat gerektirir
Tasarım Parametreleri
Ön Boyutlandırma
h ≥ L/22 (basit mesnetli), h ≥ L/26 (süreli)
Tablo: Ön Boyutlandırma özeti.
| L | Toplam Yükseklik |
|---|---|
| 3 m | 20 cm |
| 4 m | 22 cm |
| 5 m | 25 cm |
| 6 m | 28 cm |
Yük Kapasitesi
Tipik 5 m açıklık, 25 cm yükseklik, 40 cm nervur aralığı:
- Kendi ağırlığı: 2.5-3 kN/m² (düzden %30 az)
- Servis yükü: 2-3 kN/m² (konut)
- Tasarım yükü: q = 1.4×3 + 1.6×2.5 = 8.2 kN/m²
Donatı Yerleşimi
Nervur Donatısı (Tek Yön)
- Alt donatı: 2-3 adet Ø10-Ø14
- Üst donatı (mesnet): Ø10-Ø12
- Etriye: Ø6/15 cm (kiriş-benzeri)
Üst Plak
- Hasır çelik Q-188 (6 mm, 15×15 cm grid)
- İnce çatlak kontrolü
Enine Dağıtma
- Her 1.5-2 m'de enine nervur (stabilite için)
Yük Aktarım
Yük sırası:
- Üst plak → blok + nervur
- Nervurlar ana yük taşıyıcı
- Mesnetlere (kirişler, taşıyıcı duvar)
TS 500 Min Gereksinimler
- Üst plak min kalınlık: 5 cm
- Nervur min genişlik: 10 cm
- Nervur aralığı ≤ 80 cm
- Min nervur donatı: Asmin = 0.0015 × bw × h (≈ %0.15)
Diafram Davranışı
Deprem yatay yükü diyafram etkisi:
- Üst plak kesme transferini sağlar
- Kolon-kiriş kuvvet dağıtımı için önemli
- Min 5 cm plak diafram yeterli
Yangın Dayanımı
Tablo: Yangın Dayanımı özeti.
| Asmolen | Eurocode 2 Fire |
|---|---|
| Gazbeton dolgulu | R60-R90 |
| Polistren dolgulu | R30-R60 (dikkat) |
| Pomza | R60-R90 |
Pas payı donatıya en az 30 mm olmalı (R90 için).
Sismik Performans
Avantajları
- Hafif → düşük deprem kütlesi
- İyi diafram davranışı (süreli plak)
Riskler
- Düzensiz yük: Asmolen blok alt kısmı boşaldığında sarsıntıda ayrılabilir
- Yangın + deprem: Çift etkileşim
Asmolen vs Düz Plak
Tablo: Asmolen vs Düz Plak özeti.
| Kriter | Asmolen | Düz Plak |
|---|---|---|
| Ağırlık | ⭐⭐⭐⭐⭐ Hafif | Orta |
| Maliyet | Düşük | Orta |
| Yangın | Orta | İyi |
| Ses yalıtımı | İyi | Orta |
| Tesisat esnekliği | Düşük (nervurlar) | İyi |
| Açıklık | Max 6 m | 4-6 m |
| İki yönlü davranış | ❌ | ✅ |
Maliyet (2026 Türkiye)
Tablo: Maliyet (2026 Türkiye) özeti.
| Döşeme | TL/m² |
|---|---|
| Düz plak (15 cm) | 1400 |
| Asmolen (25 cm) | 1200 |
| Kirişli döşeme | 1500 |
| Kaset döşeme | 1800 |
| Hollowcore prekast | 1100 |
Sık Sorulan Sorular
Asmolen hangi yapıda uygun? Normal konut (1-7 kat), L ≤ 6 m, yüksek yük olmayan ortamlar.
Ses yalıtımı iyi mi? Evet, bloklar sayesinde R≈50-55 dB. Düz plak ~45-50 dB.
Deprem bölgesinde kullanılır mı? Evet, standart detaylarla. Ancak yüksek süneklik (DTS-1) için perde-çerçeveli sistem tercih edilir.
İlgili
Son güncelleme: 22 Nisan 2026 · Kaynaklar: TS 500 Madde 11, Türk konut pratiği.