Ana içeriğe geç
Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı
Sözlük

Mantolama Nedir? Dış Cephe Isı Yalıtım Sistemi

ETICS mantolama katmanları; EPS, XPS, taşyünü ve PUR karşılaştırması, TS 825 derece-gün bölgelerine göre U değeri sınırları ve BYKHY yangın koşulları.

Yapıdan Editörlüğü · Yapıdan Ekibi · teknik kontrol kaydı (tarih belirtilmedi)Editoryal kaynak kontrolü kaydı varAyrıntılar
Hazırlayan
Yapıdan Editörlüğü
Teknik/Editoryal kontrol
Yapıdan Ekibi · teknik kontrol kaydı (tarih belirtilmedi)
İçerik sürümü
1.0
Kaynak durumu
Editoryal kaynak kontrolü kaydı var

Sorumluluk/kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme ve editoryal kaynak kontrolü amacıyla hazırlanır; proje, saha veya uygulama kararı için yetkili mühendis/kurum değerlendirmesinin yerine geçmez.

Mantolama (ETICS — External Thermal Insulation Composite System), binanın dış cephesine yapıştırılan ısı yalıtım levhası, üzerine donatılı sıva ve dekoratif kaplama uygulanan bütünleşik ısı yalıtım sistemidir. Binayı bir manto gibi sararak ısı kaybını azaltır, iç konforu artırır ve enerji tasarrufu sağlar.

Yasal Çerçeve

TS 825 — Binalarda Isı Yalıtım Kuralları

  • 4 iklim bölgesi için U değeri sınırları
  • Hesap yöntemi ve detay
  • Yapı elemanı bazında öngörülen minimum kalınlıklar

BEP Yönetmeliği (RG 27075)

  • Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği
  • Enerji Kimlik Belgesi (EKB) gerekliliği
  • A-G arası sınıflandırma
  • Yeni binalar min B sınıfı

TS EN 13499 / 13500

  • EPS ve mineral yün mantolama
  • Sistem performans testleri
  • Uygulama kuralları

Sistem Katmanları (İçten Dışa)

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 1: Mantolama sisteminin yüzey hazırlığından son kata katmanları, malzemesi ve kalınlığı
KatmanMalzemeKalınlık
1. Yüzey hazırlığıAstar, onarım-
2. YapıştırıcıÇimento bazlı + polimer5-10 mm
3. Yalıtım levhasıEPS/XPS/Taşyünü4-16 cm
4. DübelPlastik mantar başlı1-2 m²'de 6-10 ad
5. Donatılı sıvaÇimento + cam fiber file4-6 mm
6. AstarMineral/silikat-
7. Dekoratif kaplamaMineral/silikon sıva1.5-3 mm

Yalıtım Malzemeleri Karşılaştırması

EPS (Beyaz Strafor)

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 2: EPS levhanın ısı iletkenliği, yoğunluk ve yangın sınıfı değerleri
ÖzellikDeğer
λ (W/mK)0.034-0.040
Yoğunluk15-20 kg/m³
Yangın sınıfıE (TS EN 13501)
Maliyet₺40-80/m²
Su emme%1-3
Kullanım4 kata kadar

Grafitli EPS (Gri)

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 3: Grafitli EPS'nin beyaz EPS'ye göre λ kazancı ve maliyet farkı
ÖzellikDeğer
λ0.030-0.032
Aynı kalınlıkta %20 daha iyi-
Maliyet%20-30 daha pahalı

XPS (Pembe/Mavi)

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 4: XPS levhanın λ, yoğunluk ve su emme değerleri
ÖzellikDeğer
λ0.027-0.035
Yoğunluk25-40 kg/m³
Su emme<%0.3
Maliyet₺80-130/m²
KullanımBodrum, ıslak alan

Taşyünü (Mineral Wool)

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 5: Taşyünü levhanın λ, A1 yangın sınıfı ve yoğunluk değerleri
ÖzellikDeğer
λ0.034-0.042
Yangın sınıfıA1 (yanmaz)
Yoğunluk100-160 kg/m³
Maliyet₺80-150/m²
Kullanım28.5 m'den yüksek bina, BYKHY zorunlu

PUR/PIR Köpük

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 6: PUR/PIR köpüğün λ değeri ve m² maliyeti
ÖzellikDeğer
λ0.022-0.028
En düşük λ-
Maliyet₺150-250/m²
KullanımSınırlı, özel uygulamalar

TS 825 U Değeri Sınırları

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 7: TS 825 iklim bölgelerine göre dış duvarda izin verilen en yüksek U değeri
BölgeŞehirlerU Dış Duvar (W/m²K)
1Antalya, Mersin, İzmir, Adana≤0.66
2İstanbul, Bursa, Aydın, Muğla≤0.57
3Ankara, Konya, Eskişehir≤0.48
4Erzurum, Kars, Ardahan≤0.36

Pratik Kalınlık Önerileri

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 8: İklim bölgesine göre EPS, XPS ve taşyünü için önerilen yalıtım kalınlıkları
BölgeEPSXPSTaşyünü
14-5 cm3-4 cm5-6 cm
25-6 cm4-5 cm6-7 cm
36-8 cm5-7 cm7-9 cm
48-12 cm6-10 cm10-14 cm

Tavsiye: Min koşulun 2-4 cm üstüne çıkmak ekonomik.

U Değeri Hesabı

U = 1 / (R_si + Σ(d/λ) + R_se)

  • R_si = 0.13 m²K/W (iç hava)
  • R_se = 0.04 m²K/W (dış hava)
  • d = malzeme kalınlığı (m)
  • λ = ısıl iletkenlik (W/mK)

Örnek

20 cm bims duvar + 6 cm EPS:

  • d/λ (bims) = 0.20/0.20 = 1.00
  • d/λ (EPS) = 0.06/0.036 = 1.67
  • d/λ (sıva, iç+dış) = 0.04/0.87 = 0.046
  • Toplam = 0.13 + 1.00 + 1.67 + 0.046 + 0.04 = 2.89 m²K/W
  • U = 1/2.89 = 0.35 W/m²K ✓ (4. bölge bile sağlar)

Uygulama Detayı

1. Yüzey Hazırlığı

  • Eski boya/sıva kazıma
  • Çatlak/onarım
  • Yıkama + kuruma
  • Astar (gerekirse)

2. Yapıştırıcı Uygulama

  • Çevre + nokta (W metodu)
  • Min %40 yüzey teması
  • 8-10 mm kalınlık
  • Tam yapışkanlık üzerinde levha bastırma

3. Levha Serme

  • Aşağıdan yukarı
  • Yatay derz şaşırtmalı
  • Düşey derz hizasız
  • Köşede 30 cm bindirme
  • Pencere köşesi tek parça

4. Dübelleme

  • Yapıştırıcı priz aldıktan sonra (24-48 saat)
  • Plastik mantar başlı dübel
  • 1 m²'de 6-10 adet (rüzgar yükü bağımlı)
  • Yüksek katta daha fazla
  • Köşede yoğunlaşma

5. Donatı + Sıva

  • Cam fiber file (4×4 mm göz, 145 g/m²)
  • Yatay bindirme min 10 cm
  • Köşede çift kat
  • Pencere köşesinde 45° takviye
  • Sıva 4-6 mm (üst yüzey düz)

6. Astar + Dekoratif

  • Mineral veya silikat astar
  • Renk + yapı: mineral sıva, silikon sıva, akrilik sıva
  • 1.5-3 mm kalınlık
  • Doku: tane (1.5-3 mm), tarak, dalga

Sık Yapılan Hatalar

  1. Yetersiz kalınlık — TS 825'te öngörülen minimum değerlerin altında uygulama
  2. Yatay delikli tuğla cephe — Yalıtım yapışmaz
  3. Yapıştırıcı yetersiz — %20-30 yüzey
  4. Dübel eksik — Köşe bölgesi rüzgar yükü
  5. File bindirme zayıf — Yatay çatlak
  6. Köşe donatı yok — Pencere köşesi çatlak
  7. Yangın bandı eksik — 21.5 m'den veya 4 kattan yüksek binalarda zorunlu (BYKHY)
  8. Pencere doğraması açıklık — Termal köprü
  9. Cephe izolasyon süreksiz — Balkon kirişi termal köprü
  10. Çatı-cephe birleşim — Detay atlama

Yangın Güvenlik (BYKHY)

Yükseklik Sınırları

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 9: Bina yüksekliğine göre mantolama malzemesi ve taşyünü yangın bandı zorunluluğu
Bina YüksekliğiMantolama Malzemesi
0-6 mEPS serbest
≤21.5 mEPS kullanılabilir (zor yanmaz veya zor alevlenici)
21.5-28.5 mEPS + her kat hizasında yangın bariyeri (taşyünü vb.)
>28.5 mTamamen yanmaz malzeme (A1/A2) zorunlu

Yangın Bandı

  • Her kat döşeme hizasında
  • Min 200 mm taşyünü
  • Pencere üst kemerinde
  • Yangın yayılmasını keser

Maliyet ve Geri Dönüş

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 10: EPS, taşyünü ve XPS mantolama sistemlerinin m² maliyeti
KalemMaliyet (₺/m²)
EPS sistemi250-350
Taşyünü sistemi350-500
XPS sistemi350-450
Premium (grafitli)400-550

Geri Dönüş

  • Yıllık tasarruf: %35-55 yakıt
  • Geri dönüş süresi: 4-7 yıl
  • Ek faydalar: BEP sınıfı artışı, gayrimenkul değeri

İlgili

Son güncelleme: 18 Mayıs 2026 · Kaynaklar: TS 825, BEP Yönetmeliği RG 27075, TS EN 13499, TS EN 13500, BYKHY (RG 26735).

Mantolama Nedir? Dış Cephe Isı Yalıtım Sistemi — Sıkça Sorulan Sorular

Mantolama EPS, XPS veya taşyünü hangisi olmalı?
Üç ana malzeme: EPS (Expanded Polystyrene, beyaz strafor): λ=0.034-0.040 W/mK, ucuz (₺40-80/m²), yangın sınıfı (B/E), en yaygın. XPS (Extruded Polystyrene, mavi/pembe): λ=0.027-0.035, daha pahalı, su itici, bodrum-zemin bölgesi tercih. Taşyünü (Mineral Wool): λ=0.034-0.042, A1/A2 yangın sınıfı (yanmaz), yüksek binalarda zorunlu (BYKHY), ₺80-150/m². Seçim (BYKHY): 21.5 m'ye (veya 4 kata) kadar EPS kullanılabilir, 21.5-28.5 m arası (veya 4 kattan yüksek) binalarda her kat hizasında yanmaz şerit (yangın bariyeri) ile EPS, 28.5 m üstü tamamen yanmaz (taşyünü) zorunludur.
Mantolama kaç cm olmalı?
TS 825'e göre 4 iklim bölgesinde minimum U değerini sağlamak için yaygın uygulamalar şöyledir: 1.bölge (Antalya, Mersin, Adana) EPS 4-5 cm yeterli, 2.bölge (İstanbul, İzmir, Bursa) 5-6 cm, 3.bölge (Ankara, Eskişehir) 6-8 cm, 4.bölge (Erzurum, Kars, Ardahan) 8-12 cm. Pratikte enerji tasarrufu için bölgeden 2-4 cm daha fazla tavsiye edilir — fiyat farkı düşük, geri dönüş kısa (5-7 yıl). Maksimum kalınlık tipik olarak 16 cm alınır (statik ve mekanik dayanım sınırı).
Mantolama kaç yıl dayanır ve ne kadar tasarruf sağlar?
Doğru uygulanan mantolama 30-40 yıl ömürlüdür. Dış sıva yenilemesi 10-15 yılda bir gerekebilir. Enerji tasarrufu: kışın yakıt tüketimi %35-55 azalır, yazın klima %20-30 azalır. Örnek: Ankara'da 120 m² daire, yıllık doğalgaz faturası ₺18.000 ise mantolama sonrası ₺9.500-11.500 (yaklaşık ₺7.000-8.500 yıllık tasarruf). Mantolama maliyeti ₺250-450/m² (sıva + dekoratif dahil), 120 m² cephe için ₺30.000-55.000. Geri dönüş süresi 4-7 yıl. Ek faydalar: BEP enerji sınıfı yükselir, gayrimenkul değeri artar (%5-10), nem/küf problemleri azalır.

İlgili içerik

Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.

Etiketler

  • mantolama
  • isi-yalitimi
  • TS-825
  • EPS
  • ETICS