Mantolama (ETICS — External Thermal Insulation Composite System), binanın dış cephesine yapıştırılan ısı yalıtım levhası, üzerine donatılı sıva ve dekoratif kaplama uygulanan bütünleşik ısı yalıtım sistemidir. Binayı bir manto gibi sararak ısı kaybını azaltır, iç konforu artırır ve enerji tasarrufu sağlar.
Yasal Çerçeve
TS 825 — Binalarda Isı Yalıtım Kuralları
- 4 iklim bölgesi için U değeri sınırları
- Hesap yöntemi ve detay
- Yapı eleman bazında zorunlu kalınlıklar
BEP Yönetmeliği (RG 27075)
- Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği
- Enerji Kimlik Belgesi zorunlu
- A-G arası sınıflandırma
- Yeni binalar min B sınıfı
TS EN 13499 / 13500
- EPS ve mineral yün mantolama
- Sistem performans testleri
- Uygulama kuralları
Sistem Katmanları (İçten Dışa)
Tablo: Sistem Katmanları (İçten Dışa) özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Katman | Malzeme | Kalınlık |
|---|---|---|
| 1. Yüzey hazırlığı | Astar, onarım | - |
| 2. Yapıştırıcı | Çimento bazlı + polimer | 5-10 mm |
| 3. Yalıtım levhası | EPS/XPS/Taşyünü | 4-16 cm |
| 4. Dübel | Plastik mantar başlı | 1-2 m²'de 6-10 ad |
| 5. Donatılı sıva | Çimento + cam fiber file | 4-6 mm |
| 6. Astar | Mineral/silikat | - |
| 7. Dekoratif kaplama | Mineral/silikon sıva | 1.5-3 mm |
Yalıtım Malzemeleri Karşılaştırması
EPS (Beyaz Strafor)
Tablo: EPS (Beyaz Strafor) özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Özellik | Değer |
|---|---|
| λ (W/mK) | 0.034-0.040 |
| Yoğunluk | 15-20 kg/m³ |
| Yangın sınıfı | E (TS EN 13501) |
| Maliyet | ₺40-80/m² |
| Su emme | %1-3 |
| Kullanım | 4 kata kadar |
Grafitli EPS (Gri)
Tablo: Grafitli EPS (Gri) özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Özellik | Değer |
|---|---|
| λ | 0.030-0.032 |
| Aynı kalınlıkta %20 daha iyi | - |
| Maliyet | %20-30 daha pahalı |
XPS (Pembe/Mavi)
Tablo: XPS (Pembe/Mavi) özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Özellik | Değer |
|---|---|
| λ | 0.027-0.035 |
| Yoğunluk | 25-40 kg/m³ |
| Su emme | <%0.3 |
| Maliyet | ₺80-130/m² |
| Kullanım | Bodrum, ıslak alan |
Taşyünü (Mineral Wool)
Tablo: Taşyünü (Mineral Wool) özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Özellik | Değer |
|---|---|
| λ | 0.034-0.042 |
| Yangın sınıfı | A1 (yanmaz) |
| Yoğunluk | 100-160 kg/m³ |
| Maliyet | ₺80-150/m² |
| Kullanım | Yüksek bina, BYKHY zorunlu |
PUR/PIR Köpük
Tablo: PUR/PIR Köpük özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Özellik | Değer |
|---|---|
| λ | 0.022-0.028 |
| En düşük λ | - |
| Maliyet | ₺150-250/m² |
| Kullanım | Sınırlı, özel uygulamalar |
TS 825 U Değeri Sınırları
Tablo: TS 825 U Değeri Sınırları özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Bölge | Şehirler | U Dış Duvar (W/m²K) |
|---|---|---|
| 1 | Antalya, Mersin, İzmir, Adana | ≤0.66 |
| 2 | İstanbul, Bursa, Aydın, Muğla | ≤0.57 |
| 3 | Ankara, Konya, Eskişehir | ≤0.48 |
| 4 | Erzurum, Kars, Ardahan | ≤0.36 |
Pratik Kalınlık Önerileri
Tablo: Pratik Kalınlık Önerileri özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Bölge | EPS | XPS | Taşyünü |
|---|---|---|---|
| 1 | 4-5 cm | 3-4 cm | 5-6 cm |
| 2 | 5-6 cm | 4-5 cm | 6-7 cm |
| 3 | 6-8 cm | 5-7 cm | 7-9 cm |
| 4 | 8-12 cm | 6-10 cm | 10-14 cm |
Tavsiye: Min koşulun 2-4 cm üstüne çıkmak ekonomik.
U Değeri Hesabı
U = 1 / (R_si + Σ(d/λ) + R_se)
- R_si = 0.13 m²K/W (iç hava)
- R_se = 0.04 m²K/W (dış hava)
- d = malzeme kalınlığı (m)
- λ = ısıl iletkenlik (W/mK)
Örnek
20 cm bims duvar + 6 cm EPS:
- d/λ (bims) = 0.20/0.20 = 1.00
- d/λ (EPS) = 0.06/0.036 = 1.67
- d/λ (sıva, iç+dış) = 0.04/0.87 = 0.046
- Toplam = 0.13 + 1.00 + 1.67 + 0.046 + 0.04 = 2.89 m²K/W
- U = 1/2.89 = 0.35 W/m²K ✓ (4. bölge bile sağlar)
Uygulama Detayı
1. Yüzey Hazırlığı
- Eski boya/sıva kazıma
- Çatlak/onarım
- Yıkama + kuruma
- Astar (gerekirse)
2. Yapıştırıcı Uygulama
- Çevre + nokta (W metodu)
- Min %40 yüzey teması
- 8-10 mm kalınlık
- Tam yapışkanlık üzerinde levha bastırma
3. Levha Serme
- Aşağıdan yukarı
- Yatay derz şaşırtmalı
- Düşey derz hizasız
- Köşede 30 cm bindirme
- Pencere köşesi tek parça
4. Dübelleme
- Yapıştırıcı priz aldıktan sonra (24-48 saat)
- Plastik mantar başlı dübel
- 1 m²'de 6-10 adet (rüzgar yükü bağımlı)
- Yüksek katta daha fazla
- Köşede yoğunlaşma
5. Donatı + Sıva
- Cam fiber file (4×4 mm göz, 145 g/m²)
- Yatay bindirme min 10 cm
- Köşede çift kat
- Pencere köşesinde 45° takviye
- Sıva 4-6 mm (üst yüzey düz)
6. Astar + Dekoratif
- Mineral veya silikat astar
- Renk + yapı: mineral sıva, silikon sıva, akrilik sıva
- 1.5-3 mm kalınlık
- Doku: tane (1.5-3 mm), tarak, dalga
Sık Yapılan Hatalar
- Yetersiz kalınlık — TS 825 minimum altı yaygın
- Yatay delikli tuğla cephe — Yalıtım yapışmaz
- Yapıştırıcı yetersiz — %20-30 yüzey
- Dübel eksik — Köşe bölgesi rüzgar yükü
- File bindirme zayıf — Yatay çatlak
- Köşe donatı yok — Pencere köşesi çatlak
- Yangın bandı eksik — Yüksek katta zorunlu (BYKHY)
- Pencere doğraması açıklık — Termal köprü
- Cephe izolasyon süreksiz — Balkon kirişi termal köprü
- Çatı-cephe birleşim — Detay atlama
Yangın Güvenlik (BYKHY)
Yükseklik Sınırları
Tablo: Yükseklik Sınırları özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Bina Yüksekliği | Mantolama Malzemesi |
|---|---|
| 0-6 m | EPS serbest |
| 6-21 m | EPS + her katta taşyünü bandı (min 200 mm) |
| 21-30 m | EPS + zemin/giriş katta taşyünü, ara taşyünü bandı |
| >30 m | Tamamen taşyünü (A1/A2) zorunlu |
Yangın Bandı
- Her kat döşeme hizasında
- Min 200 mm taşyünü
- Pencere üst kemerinde
- Yangın yayılmasını keser
Maliyet ve Geri Dönüş
Tablo: Maliyet ve Geri Dönüş özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Kalem | Maliyet (₺/m²) |
|---|---|
| EPS sistemi | 250-350 |
| Taşyünü sistemi | 350-500 |
| XPS sistemi | 350-450 |
| Premium (grafitli) | 400-550 |
Geri Dönüş
- Yıllık tasarruf: %35-55 yakıt
- Geri dönüş süresi: 4-7 yıl
- Ek faydalar: BEP sınıfı artışı, gayrimenkul değeri
İlgili
Son güncelleme: 18 Mayıs 2026 · Kaynaklar: TS 825, BEP Yönetmeliği RG 27075, TS EN 13499, TS EN 13500, BYKHY (RG 26735).