Bohça yöntemi (BSY — Bodrum Su Yalıtımı), bodrum katı ve temel altı yapı elemanlarının (temel plak, perde duvar, alt döşeme) zemin nemine ve yer altı suyuna karşı bütünleşik membran sargı yöntemiyle yalıtılmasıdır. Adını binayı bohça gibi sarıp yalıtması nedeniyle alır.
Yönetmelik Zorunluluğu
RG 30223 — Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği
- 1 Haziran 2018 sonrası ruhsat alan tüm yeni binalarda zorunlu
- Tasarım, malzeme, uygulama, denetim standartları
- Yapı denetim onayı zorunlu
- Yalıtım uzmanı raporu
Kapsam
- Yeni betonarme binalar
- Mevcut binalarda renovasyon
- Endüstri yapıları
- Altyapı (tünel, otopark)
BSY Katman Yapısı
Standard 6 Katman Sistemi
Tablo: Standard 6 Katman Sistemi özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Sıra | Katman | Malzeme | Kalınlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Astar | Primer bitümen | 200-400 g/m² |
| 2 | İlk membran | SBS bitümen / polimer | 3-4 mm |
| 3 | İkinci membran | SBS bitümen / polimer | 4 mm |
| 4 | Koruma | XPS / HDPE diş | 5-30 mm |
| 5 | Drenaj | HDPE diş yapısı | 8-20 mm |
| 6 | Filtre | Geotekstil | 150-300 g/m² |
Drenaj Hattı
- Perfore PVC ø100 mm
- Eğim min %0.5 (kuyuya)
- Geotekstil sargılı
- Drenaj kuyusu (60×60 cm, derinlik temel altı 50 cm)
- Yüzer pompa (otomatik)
Uygulama Detayı
1. Yüzey Hazırlığı
- Beton priz alıp kuru olmalı (>14 gün)
- Yüzey temizliği (toz, yağ, çıkıntı)
- Çıkıntılar traşlama
- İç köşelerde 45° pah veya harç pah
- Donatı uçları kapatma
2. Astar Uygulama
- Soğuk astar bitümen rulo/fırça
- 200-400 g/m² (üretici talimatı)
- Tam kuruma (~4-6 saat)
3. Membran Serme
SBS Bitümen Membran (En Yaygın)
- Alev kaynaştırma (LPG brülör)
- Yüzeye tam yapışma
- Bindirme min 10 cm
- Köşe ve detay önce uygulanır
- İki kat şaşırtmalı (60-90° döndürme)
Polimer Membran (TPO/PVC)
- Sıcak hava kaynak (otomat veya el)
- Bindirme min 5 cm
- Mekanik tutturma + kaynak
4. Detay Çözümler
- İç köşe: Pah + tek parça membran
- Dış köşe: Bindirme + bant
- Boru geçişi: Manşon + flanş + kelepçe
- Su tahliye: Süzgeç + flanş
- Kolon yanında: Sürekli devam
5. Koruma ve Drenaj
- XPS levha (mekanik koruma)
- HDPE diş yapısı (drenaj)
- Geotekstil (filtre, ayrım)
- Geri dolgu kontrollü (taş + kum)
6. Drenaj Hattı
- Temel etrafı perfore PVC
- Çakıl yatak (10-20 cm)
- Geotekstil sarım
- Kuyuya doğru eğim
- Otomatik pompa
Membran Malzeme Karşılaştırması
Tablo: Membran Malzeme Karşılaştırması özeti.
Tüm sütunlar için yana kaydırın →
| Özellik | SBS Bitümen | TPO Polimer | EPDM | HDPE |
|---|---|---|---|---|
| Kalınlık | 3-4 mm | 1.5-2 mm | 1.2-1.5 mm | 1-2 mm |
| Esneklik | Orta | Yüksek | Çok yüksek | Yüksek |
| Soğuk dayanım | -5°C | -30°C | -40°C | -40°C |
| UV dayanımı | Düşük | Yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Maliyet (₺/m²) | 60-100 | 150-250 | 200-300 | 120-200 |
| Uygulama | Alev kaynaştırma | Sıcak hava | Yapıştırma | Sıcak hava |
| Ömür | 15-25 yıl | 25-30 yıl | 30-40 yıl | 25-30 yıl |
Negatif vs Pozitif Basınç Yalıtımı
Pozitif Basınç (Doğru Yöntem)
- Membran toprak tarafına
- Suyun gelmeden önce durdurma
- BSY standart yöntem
- Yeni binalarda zorunlu
Negatif Basınç (Acil Çözüm)
- Membran bodrum içine (içten)
- Su bodrumun içinde durdurulur
- Sürekli baskı membranı bozar
- Sadece mevcut bina onarımı
YASS — Yer Altı Su Seviyesi
YASS Temelin Üzerinde
- Hidrostatik basınç mevcut
- Tank tipi membran gerekli
- Bohça derinlemesine (radye altı)
- Çift kat membran zorunlu
- Su yalıtımı + drenaj birlikte
YASS Temelin Altında
- Sadece kapiller nem
- Tek kat membran yeterli
- Drenaj tavsiyeli ama zorunlu değil
YASS Sezonsal
- En yüksek seviyeye göre tasarım
- Sondaj raporu kritik
Sık Yapılan Hatalar
- Drenaj eksik — BSY sorunlarının başlıca nedenlerinden biri
- Detay atlama — Köşe, geçiş, boru yanı sızıntı yeri
- Bindirme yetersiz — <5 cm = sızdırma
- Beton ıslakken serme — Astar tutmaz
- Soğuk havada bitümen — Gevrek, kırık
- Mekanik koruma yok — Geri dolgu membranı keser
- Geotekstil eksik — Drenaj tıkanır
- Drenaj kuyusu basit — Pompa kapasite yetersiz
- Eğim yanlış — Su göllenir
- Tek kat bitümen — Yetmez, çift kat zorunlu
Onarım Yöntemleri
Mevcut Bodrum Sızıntı
- Sızıntı kaynak tespiti — Çatlak haritası
- Çatlak enjeksiyonu — Poliüretan (su tutucu)
- İçten yalıtım — Kristalize kaplama (Penetron, Xypex)
- Drenaj kanalı — İç dolaşım
- Su tahliye sistemi — Pompa + kuyu
Toplu Yenileme
- Toprak kazma (binayı çevre)
- Eski yalıtım kaldırma
- Yüzey hazırlığı + onarım
- Yeni BSY uygulama
- Drenaj sistem
- Geri dolgu
Maliyet: ₺3.000-8.000/m² (kazı dahil).
Test ve Kontrol
- Su püskürtme testi — Yüzey sızdırmazlık
- Vakum testi — Bindirme kontrolü
- Elektrik direnç testi — Profesyonel
- Yağmur sonrası izleme — 24 saat
İlgili
Son güncelleme: 18 Mayıs 2026 · Kaynaklar: RG 30223 Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği, TS EN 13967, TS EN 13969, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı.