Kısa yanıt
Tesisat şaftı, kablo, boru ve kanal gibi tesisat elemanlarının katlar arasında düşey doğrultuda geçirilmesi için ayrılan boşluktur. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği bu kullanım için “tesisat bacası” tanımını verir; boşluğun yeri ve erişim düzeni ilgili projelerle birlikte değerlendirilir.
Tanım ve kullanım yeri
Tesisat şaftı, kablo, boru ve kanal gibi tesisat elemanlarının katlar arasında düşey doğrultuda geçirilmesi için ayrılan boşluktur. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 4. maddesindeki tesisat bacası tanımı, elemanların topluca geçirilmesini, ortak mahallere açılabilmesini ve müdahale edilebilmesini birlikte ele alır. Bu nedenle planda yalnız bir boşluk ayırmak, tesisatın bakım erişimini açıklamaya yetmez.
Mimari projedeki boşluk ile mekanik ve elektrik projelerindeki geçişler birlikte okunur. Uygulamada geçecek hatlar ve erişim ihtiyacı bilinmeden tek bir şaft ölçüsü seçilmemelidir. Burada bütün yapılar için geçerli bir en veya boy değeri verilmez.
Sık karıştırılan terimler
Bu maddede “şaft” sözcüğü tesisat geçişi anlamında kullanılır. Asansör kuyusu, ışıklık ve duman bacası için bu tanımdan doğrudan boyut veya kullanım sonucu çıkarılmaz; projedeki boşluğun adı ve işlevi kontrol edilir. “Tesisat bacası” ifadesi de her tür bacanın tesisat geçişine ayrıldığı anlamına gelmez.
Projede nasıl okunur?
Önce kat planındaki boşluğu bulun; sonra hangi hatların geçtiğini ve bakım için nereden erişildiğini ilgili projelerde kontrol edin. Taşıyıcı elemanlarla çakışma veya yangın bölmeleri arasındaki geçiş, yalnız mimari boşluk çizgisine bakılarak karara bağlanmaz.
İlgili Yapıdan içerikleri
Kaynaklar
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği. Erişim: 23 Eylül 2026.