Planlanan ve gerçekleşen ilerlemeden SPI, CPI, süre/maliyet sapması ve tamamlanma maliyeti tahmini
Bu hesaplama aracı ön değerlendirme amacıyla tasarlanmıştır. Gerçek proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçların sorumlu mühendis tarafından onaylanması gerekir.
Hesap kapsamı ve yöntem
İnşaat projesi nakit akışı ve ilerleme için S-eğrisi oluşturma; Earned Value Management (EVM) ile PV, EV, AC, SPI, CPI, EAC, VAC metriklerini hesaplama.
PV=BAC·plan/100; EV=BAC·gerçekleşen/100; SPI=EV/PV; CPI=EV/AC; EAC=BAC/CPI.
Örnek: BAC=1000, plan=%60, gerçekleşen=%50 ve AC=550 için PV=600, EV=500, SPI=0,83, CPI=0,91 ve EAC≈1100 olur.
Bu araç yalnızca planlanan ve gerçekleşen ilerlemeden spı, cpı, süre/maliyet sapması ve tamamlanma maliyeti tahmini kapsamındaki büyüklükleri değerlendirir. Teknik referansların listelenmesi, tek başına tam standart uygunluğu veya proje onayı anlamına gelmez. Girdiler proje verisinden alınmalı ve sonuçlar sorumlu mühendis tarafından kontrol edilmelidir.
Projeler başlangıçta yavaş mobilizasyon, orta evrede yoğun üretim, sonda ise bitiş ve geçici kabul işleriyle yavaşlama gösterir. Bu üç fazın kümülatif ilerlemesi matematiksel olarak S şekilli (genellikle β veya lognormal) eğri verir.
Erken bağlı (front-loaded) eğri; mobilizasyon, hafriyat ve kaba yapı ağırlıklı projelerde kullanılır. Geç bağlı (back-loaded) eğri; ince işler, mekanik/elektrik ve bitiş ağırlıklı projelerde uygundur. Karmaşık projelerde her iki trend de görülebilir.
SPI/CPI ≥ 1.00 hedef, 0.95-1.00 kabul edilebilir, 0.85-0.95 uyarı (düzeltici eylem gerekir), < 0.85 kritik (yönetim müdahalesi). PMBOK 7 bu eşiklerin proje sözleşmesine göre ayarlanabileceğini belirtir.
5 sınıf vardır: Class 5 (konsept, ±50%), Class 4 (ön fizibilite, ±30%), Class 3 (ön tasarım, ±20%), Class 2 (detay, ±15%), Class 1 (kesin, ±10%). S-eğrisi güvenilirliği tahmin sınıfına doğrudan bağlıdır.
Müteahhit hakedişi genellikle EV×(1-avans kesintisi-vergiler) olarak hesaplanır. İşveren nakit akışı PV bazlı planlanır; sapma durumunda ek finansman gereksinimi hesaplanır. FIDIC sözleşmelerde hakediş revizyonu için EVM raporu talep edilebilir.
ETC (Estimate to Complete), bugünden itibaren tamamlanmaya kalan maliyettir; EAC (Estimate at Completion), tamamlanmış+tamamlanacak toplam maliyettir. Temel ilişki: EAC = AC + ETC. Basit formül EAC=BAC/CPI atipik sapmaları hariç tutar; karmaşık projelerde ETC için 'bottom-up' yeniden tahmin yapılır.
Proje Süre Senaryosu
Aktivite sayısı, ortalama süre ve süre değişkenliğiyle basitleştirilmiş toplam/kritik süre senaryosu
İSG 5×5 Risk Matrisi
Olasılık ve şiddet puanlarını çarparak dört seviyeli başlangıç risk sınıfı üreten 5×5 matris
Metraj ve Maliyet Stüdyosu
Betonarme eleman bazlı beton, kalıp, donatı, fire ve birim fiyat bütçe metrajı
Kalıp Ön Tasarımı
Perde ve kare kolon kalıbında taze beton basıncı ile panel, kuşak ve tij yük yolunun açık ön analizi