Banket, karayolu enkesitinde taşıt yolunun (kaplamanın) yanında kalan şerittir. Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 3'teki resmî tanım şöyledir:
Banket: Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve hayvanların kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği kısımdır.
Yol enkesitinde banketin yeri
| Kısım | Tanım (Madde 3) |
|---|---|
| Taşıt yolu (kaplama) | Araç trafiğine ayrılan kısım |
| Banket | Taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arası |
| Platform | Taşıt yolu ile yaya yolu, kaldırım veya banketten oluşan kısım |
| Yaya yolu (kaldırım) | Taşıt yolu kenarı ile mülkler arasında yalnız yayalara ayrılmış kısım |
Banket; kaplama kenarını yanal olarak destekler, arızalı ya da duran araca alan bırakır ve yüzey suyunu hendeğe yönlendirir. Genişlik, eğim ve kaplama türü yolun proje sınıfına göre ilgili yol tasarım şartnamesinde belirlenir.
Banketle ilgili trafik kuralları
| Kural | Madde |
|---|---|
| Araçların sağından veya banketten yararlanarak geçmek yasaktır | 103 |
| Yerleşim yeri dışında taşıt yolunda arızalanan araç önce karayolu dışına, olmazsa bankete, o da olmazsa taşıt yolunun en sağına alınır | 116 |
| Duraklamada varsa banketlerden yararlanılır | 117 |
| Yaya yolu yoksa yayalar banketten yürür; iki yanda banket varsa gidiş yönüne göre soldaki banketten yürünür | 138 |
Kazı ve şevlerde banket
Kazı ve şev mühendisliğinde banket, yüksek bir şevin yüzünde belirli aralıklarla bırakılan yatay basamaktır (İngilizce berm). Basamaklar şevin toplam eğimini azaltır, düşen malzemeyi tutar, yüzey suyunun kontrollü toplanmasına ve bakım erişimine imkân verir. Banket aralığı ve genişliği şev stabilitesi hesabı ve zemin koşullarıyla belirlenir. Bkz. şev stabilitesi analizi.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Karayolları Trafik Yönetmeliği (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca; RG 29.11.2024'e kadar değişiklikler işlenmiş metin): Madde 3 (banket, platform, yaya yolu tanımları), Madde 103, 116, 117, 138.
Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026. Banket genişliği ve eğimi için yolun bağlı olduğu kurumun güncel tasarım şartnamesi esas alınır.
Yol enkesiti tablosunun kaynağı, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin bu sayfada belirtilen tanımlarıdır.
İlgili kavramı tamamlamak için Menfez nedir ve yol suyuyla ilişkisi yazısını okuyun.
İlgili kavramı tamamlamak için Heyelan nedir ve nasıl değerlendirilir yazısını okuyun.