Ana içeriğe geç
ToplulukSoru sor

Sözlük

Banket Nedir? Yol Banketi, Platform ve Kazı Banketi

Banket ne demek? Karayolları Trafik Yönetmeliği'ndeki tanım, platform ilişkisi, banketle ilgili trafik kuralları ve kazı şevlerinde banket.

Nasıl kontrol edildi?Yapıdan Editör Ekibi · Yönetmelik/kaynak kontrolü · Editoryal kaynak kontrolü kaydı var · Son kontrol: 4 Kas 2026
Hazırlayan
Yapıdan Editör Ekibi
Teknik/Editoryal kontrol
Yönetmelik/kaynak kontrolü
Son kontrol tarihi
4 Kas 2026
İçerik sürümü
1.0
Kaynak durumu
Editoryal kaynak kontrolü kaydı var

Sorumluluk/kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme ve editoryal kaynak kontrolü amacıyla hazırlanır; proje, saha veya uygulama kararı için yetkili mühendis/kurum değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı cevap

Banket, Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 3'e göre yaya yolu ayrılmamış karayolunda taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında kalan, olağan olarak yayaların ve hayvanların kullandığı, zorunlu hallerde araçların da yararlanabileceği kısımdır. Taşıt yolu (kaplama) ile banket birlikte 'platform'u oluşturur. Kazı ve şev mühendisliğinde ise şev yüzünde bırakılan yatay basamağa da banket denir.

Banket, karayolu enkesitinde taşıt yolunun (kaplamanın) yanında kalan şerittir. Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 3'teki resmî tanım şöyledir:

Banket: Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve hayvanların kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği kısımdır.

Yol enkesitinde banketin yeri

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 1 — Kısım / Tanım (Madde 3)
KısımTanım (Madde 3)
Taşıt yolu (kaplama)Araç trafiğine ayrılan kısım
BanketTaşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arası
PlatformTaşıt yolu ile yaya yolu, kaldırım veya banketten oluşan kısım
Yaya yolu (kaldırım)Taşıt yolu kenarı ile mülkler arasında yalnız yayalara ayrılmış kısım
İki şeritli karayolu enkesiti: ortada taşıt yolu (kaplama), iki yanında banket, taşıt yolu ile banketlerin birlikte oluşturduğu platform, solda dolgu şevi ve hendek, sağda yarma şevi
Şekil 1 — Karayolu enkesitinde banketin yeri (Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 3 tanımlarına göre). Yapay zekâ ile üretilmiş ölçeksiz kavramsal çizimdir; ölçü içermez.

Banket; kaplama kenarını yanal olarak destekler, arızalı ya da duran araca alan bırakır ve yüzey suyunu hendeğe yönlendirir. Genişlik, eğim ve kaplama türü yolun proje sınıfına göre ilgili yol tasarım şartnamesinde belirlenir.

Banketle ilgili trafik kuralları

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 2 — Kural / Madde
KuralMadde
Araçların sağından veya banketten yararlanarak geçmek yasaktır103
Yerleşim yeri dışında taşıt yolunda arızalanan araç önce karayolu dışına, olmazsa bankete, o da olmazsa taşıt yolunun en sağına alınır116
Duraklamada varsa banketlerden yararlanılır117
Yaya yolu yoksa yayalar banketten yürür; iki yanda banket varsa gidiş yönüne göre soldaki banketten yürünür138

Kazı ve şevlerde banket

Kazı ve şev mühendisliğinde banket, yüksek bir şevin yüzünde belirli aralıklarla bırakılan yatay basamaktır (İngilizce berm). Basamaklar şevin toplam eğimini azaltır, düşen malzemeyi tutar, yüzey suyunun kontrollü toplanmasına ve bakım erişimine imkân verir. Banket aralığı ve genişliği şev stabilitesi hesabı ve zemin koşullarıyla belirlenir. Bkz. şev stabilitesi analizi.

İlgili sayfalar

Kaynaklar

  • Karayolları Trafik Yönetmeliği (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca; RG 29.11.2024'e kadar değişiklikler işlenmiş metin): Madde 3 (banket, platform, yaya yolu tanımları), Madde 103, 116, 117, 138.

Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026. Banket genişliği ve eğimi için yolun bağlı olduğu kurumun güncel tasarım şartnamesi esas alınır.

Yol enkesiti tablosunun kaynağı, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin bu sayfada belirtilen tanımlarıdır.

İlgili kavramı tamamlamak için Menfez nedir ve yol suyuyla ilişkisi yazısını okuyun.

İlgili kavramı tamamlamak için Heyelan nedir ve nasıl değerlendirilir yazısını okuyun.

Banket Nedir? Yol Banketi, Platform ve Kazı Banketi — Sıkça Sorulan Sorular

Banketten araç geçebilir mi?

Olağan kullanım yaya ve hayvanlar içindir; araçlar yalnız zorunlu hallerde yararlanabilir (Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde 3). Madde 103'e göre araçların sağından veya banketten yararlanarak geçmek yasaktır.

Yolda aracım arızalanırsa bankete çekebilir miyim?

Evet. Madde 116'ya göre yerleşim yeri dışında taşıt yolunda arıza olursa sürücü aracı önce karayolu dışına, bu mümkün değilse bankete, o da mümkün değilse taşıt yolunun en sağına alır ve gerekli güvenlik ve uyarı tedbirlerini hemen alır.

Banket ile kaldırım arasındaki fark nedir?

Kaldırım (yaya yolu) taşıt yolu kenarı ile mülkler arasında yalnız yayalara ayrılmış kısımdır. Banket ise yaya yolu ayrılmamış karayolunda taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek arasında kalan kısımdır ve zorunlu hallerde araçlar da kullanabilir (Madde 3).

Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.