2026 Deprem Tebliği İddiaları: Perde ve Kat Ötelemesi

Özet

TBDY 2018, 1 Ocak 2019'dan bu yana Türkiye'deki bina deprem tasarımının temelini oluşturmaktadır. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından, betonarme yapıların yatay yük performansını artırmaya yönelik Uygulama Esaslarına Dair Tebliğ taslağı/iddiası teknik camiada paylaşılmıştır. Ancak bu sayfanın kaynak durumu needs_primary_source düzeyindedir: Resmî Gazete tarih-sayı kaydı ve Mevzuat.gov.tr/AFAD birincil metin doğrulaması beklemektedir. Bu nedenle aşağıdaki perde alanı, kolon oranı, eksenel yük ve göreli kat ötelemesi maddeleri bağlayıcı hüküm değil, kamuya yansıyan taslak iddia özeti olarak okunmalıdır. Proje, ruhsat veya uygulama kararı öncesinde güncel resmî metin mutlaka kontrol edilmelidir.

Resmî Kaynak Doğrulaması Bekliyor: Bu içerik, birincil resmî yayın teyidi tamamlanana kadar “taslak iddia / ikincil kaynak özeti” niteliğindedir. Buradaki hiçbir formül, tarih veya geçiş hükmü tek başına uygulama talimatı sayılmamalıdır.

1. Tebliğin Kimliği ve Yürürlük Durumu

Kamuya yansıyan taslak/iddia metninde tebliğ adı "Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği Kapsamında Yapılacak Binalarla İlgili Uygulama Esaslarına Dair Tebliğ" olarak geçmektedir. Birincil resmî doğrulaması bekleyen bilgiler:

• Metnin AFAD tarafından hazırlandığı ve teknik camiada AFAD kaşeli 5 Eylül 2025 tarihli sürüm olarak dolaştığı iddia edilmektedir.
• Yürürlük hedefi 1 Mart 2026 olarak anılmaktadır; fiilî yürürlük durumu resmî kaynakla doğrulanmalıdır.
• Taslak iddiaya göre metin, TBDY 2018'i yürürlükten kaldırmak yerine betonarme bina tasarımına dair bazı uygulama esaslarını sıkılaştırmayı amaçlamaktadır.

Yürürlük Uyarısı (Resmî Kaynak Doğrulaması Bekliyor): Tebliğin Resmî Gazete'de resmen yayımlandığına ve fiilen yürürlüğe girdiğine dair kamuya açık kaynaklar çelişkilidir. Bazı teknik kaynaklar tebliği yürürlükte kabul ederken, en az bir kaynak 1 Mart 2026'da yürürlüğe girmediğini belirtmektedir; ayrıca tebliğe ait kesin Resmî Gazete tarih ve sayısı kamuya net biçimde teyit edilememiştir. Bu nedenle her proje öncesinde Resmî Gazete, Mevzuat.gov.tr ve AFAD üzerinden güncel yürürlük durumu doğrulanmalıdır.

2. Kapsam — Hangi Binalar Etkileniyor?

Taslak metin iddiasında betonarme perde hükümlerinin, aşağıdaki koşulları birlikte sağlayan binaları kapsadığı aktarılmaktadır:

Tablo: 2. Kapsam — Hangi Binalar Etkileniyor? özeti.

Saha Notu: Türkiye'deki konut stoğunun büyük çoğunluğu BYS ≤ 6 aralığındaki orta yükseklikteki betonarme binalardan oluşur. Taslak iddia resmîleşirse etkisi, "yüksek bina" tasarımıyla sınırlı kalmayıp ülke genelindeki tipik apartman projelerinin önemli bölümünü ilgilendirebilir.

3. Betonarme Perde Zorunluluğu ve Oran Formülleri

Kamuya yansıyan taslak iddianın merkezinde, kapsamdaki binalarda her iki doğrultuda betonarme perde bulunması ve perdelerin asgari bir alan oranını sağlaması gerektiği yönünde bir koşul aktarılmaktadır. Birincil metin doğrulanmadığı için aşağıdaki iki formül, bağlayıcı hüküm değil, ikincil kaynaklarda tekrarlanan taslak iddia olarak okunmalıdır.

Perde alan oranı iddiası (yalnızca perdeler dikkate alınarak), her kat $j$ için:

$$\frac{(\Sigma A_{wi})_j}{A_{pj}} \geq \min\left(0{,}002 \cdot N \; ; \; 0{,}02\right) \cdot S_{DS}$$

Birleşik kolon + perde oranı iddiası, her kat $j$ için:

$$\frac{(\Sigma A_{ci})_j + (\Sigma A_{wi})_j}{A_{pj}} \geq \max\left[\,0{,}009 \; ; \; \min\left(0{,}003 \cdot N \; ; \; 0{,}03\right)\,\right] \cdot S_{DS}$$

Buradaki simgeler:

• $(\Sigma A_{wi})_j$: $j$ katındaki betonarme perdelerin toplam enkesit alanı
• $(\Sigma A_{ci})_j$: $j$ katındaki kolonların toplam enkesit alanı
• $A_{pj}$: $j$ katının brüt kat alanı
• $N$: bina toplam kat sayısı
• $S_{DS}$: kısa periyot tasarım spektral ivme katsayısı (bkz. tasarım spektrumu)

Mühendislik Yorumu: Taslak formüllerin $S_{DS}$ ile çarpılması, deprem tehlikesi yüksek bölgelerde (büyük $S_{DS}$) daha fazla perde alanı öngörebilir. Yani aynı bina, İstanbul/İzmir gibi yüksek tehlikeli bir konumda Anadolu'nun düşük tehlikeli bir noktasına göre daha fazla perde gerektirebilir. Bu yorum, resmî metin doğrulanana kadar tasarım felsefesi çıkarımı olarak değerlendirilmelidir.

4. Perde Kalınlığı ve Uç Bölge Detaylandırma

Perde elemanları için ikincil kaynaklarda aktarılan, resmî doğrulama bekleyen detaylandırma iddiaları:

• Minimum perde kalınlığı iddiası: 25 cm. Resmîleşirse ince perde uygulamalarını sınırlandırabilir ve uç bölgelerde sargı donatısının yerleştirilmesine daha fazla kesit sağlayabilir.
• Uç bölge sargısı iddiası: Perde uç bölgelerinde en az iki adet kapalı etriye ve her doğrultuda en fazla bir çiroz ile sargı donatısı düzenlenmesinin öngörüldüğü aktarılmaktadır.
• Sargı donatısı iddiası, perdenin basınç bölgesinde sünek davranışı desteklemeyi hedefleyen bir taslak yaklaşım olarak okunmalıdır.

Dikkat: Resmî metin doğrulanmadan, bu taslak iddialar TBDY 2018 Bölüm 7'deki süneklik düzeyi yüksek (SDY) perde kurallarının yerini alıyor gibi yorumlanmamalıdır. Uygulamada esas alınacak metin güncel TBDY 2018 ve resmî yayımlanmış düzenlemelerdir. Ayrıntı için SDY perde koşulları rehberine bakınız.

5. Kolon Geometrisi ve Eksenel Yük Sınırları

Taslak tebliğ iddiasının, kolon davranışını daha öngörülebilir kılmak için iki önemli sınır öngördüğü aktarılmaktadır:

• Kolon en/boy oranı iddiası: Uzun kenar / kısa kenar oranı için 1,5 eşiği anılmaktadır. Örneğin kısa kenar 30 cm ise uzun kenarın 45 cm ile sınırlanacağı yorumlanmaktadır; bu yorum resmî metin doğrulanmadan bağlayıcı kural sayılmamalıdır.
• Eksenel yük sınırı iddiaları (ikincil kaynaklarda belirtilen değerler):

Tablo: 5. Kolon Geometrisi ve Eksenel Yük Sınırları özeti.

Burada $N_d$ tasarım eksenel kuvveti, $f_{ck}$ beton karakteristik basınç dayanımı, $A_c$ ise eleman brüt enkesit alanıdır. Taslakta anılan eksenel yük sınırlarının amacı, kolon/perde elemanlarının gevrek basınç göçmesi yerine sünek davranış sergilemesini desteklemek olarak yorumlanmaktadır.

Pratik Etki: Bu sınırlar resmîleşirse, özellikle alt katlardaki yüklü kolonlarda kesit büyütme veya beton sınıfını yükseltme ihtiyacı doğabilir. Bu nedenle konu, uygulama kararı değil, erken tasarım koordinasyonu için risk başlığı olarak izlenmelidir.

6. Göreli Kat Ötelemesi Sınırının Sıkılaştırılması

Etkin göreli kat ötelemesi sınırının, ikincil kaynaklarda δi/hi ≤ 0,01 düzeyine çekildiği iddia edilmektedir:

$$\frac{\delta_{i,\text{etkin}}}{h_i} \leq 0{,}01$$

• $\delta_{i,\text{etkin}}$: $i$. katın etkin göreli ötelemesi
• $h_i$: $i$. katın yüksekliği

TBDY 2018'in koşullara bağlı üst sınırına (yaygın olarak 0,016 mertebesinde anılan değere) kıyasla bu, resmîleşirse belirgin bir sıkılaştırma anlamına gelebilir. Kritik ve öncelikli kullanımlı tesislerde daha düşük (yaklaşık 0,0075) bir eşik iddia edilmektedir. Daha sıkı öteleme sınırı, yapının yatay rijitliğinin artırılmasını gerektirebilir ve bu da fiilen perde kullanımını teşvik edebilir. Göreli öteleme kontrolünün yürürlükteki TBDY 2018 kapsamındaki ayrıntıları için göreli kat ötelemesi kontrolü rehberine bakınız.

7. Sürekli Çerçeve Koşulu

Taslak tebliğ iddiasının, düzenli ve sürekli yük aktarımı için her doğrultuda en az iki sürekli çerçeve bulunmasını öngördüğü aktarılmaktadır. Bu koşul resmîleşirse yatay yüklerin temele aktarımı ve burulma davranışının kontrolü açısından ek bir tasarım kontrolü anlamına gelebilir. Sürekli çerçeve gereksinimi iddiası, perde koşulu iddiası ile birlikte değerlendirildiğinde, taşıyıcı sistemin hem perde hem çerçeve elemanlarıyla çift yönlü dayanıklı kurulmasını hedefleyen bir yaklaşım olarak okunmalıdır.

8. Geçiş Hükümleri

Tablo: 8. Geçiş Hükümleri özeti.

Saha Notu: Devam eden projeler için ruhsat tarihi önemli olabilir; ancak 1 Mart 2026, tadilat, kat ilavesi ve tip proje gibi geçiş başlıkları resmî metin doğrulanmadan kesin uygulama kuralı gibi yorumlanmamalıdır.

9. Hesap Örneği — BYS ≤ 6 Bina İçin Perde Oran Kontrolü

Veriler: 5 katlı ($N = 5$) yerinde dökme betonarme bina, tipik kat alanı $A_{pj} = 300 \; \text{m}^2$, kısa periyot tasarım spektral ivme $S_{DS} = 1{,}0$.

Adım 1 — Taslak iddiaya göre gerekli perde alan oranı:

$$\frac{(\Sigma A_{wi})_j}{A_{pj}} \geq \min(0{,}002 \cdot 5 \; ; \; 0{,}02) \cdot 1{,}0 = \min(0{,}010 \; ; \; 0{,}020) \cdot 1{,}0 = 0{,}010$$

Adım 2 — Taslak iddiaya göre gerekli toplam perde alanı:

$$(\Sigma A_{wi})_j \geq 0{,}010 \cdot 300 = 3{,}0 \; \text{m}^2$$

Yani taslak formül esas alınırsa, her katta ve her doğrultuda toplam 3,0 m² perde enkesit alanı gerekeceği varsayılır. 25 cm kalınlıkta perdelerle bu, doğrultu başına yaklaşık 12 m toplam perde uzunluğu anlamına gelir ($3{,}0 / 0{,}25 = 12 \; \text{m}$).

Adım 3 — Taslak iddiaya göre birleşik kolon + perde oranı kontrolü:

$$\frac{(\Sigma A_{ci})_j + (\Sigma A_{wi})_j}{A_{pj}} \geq \max[\,0{,}009 \; ; \; \min(0{,}003 \cdot 5 \; ; \; 0{,}03)\,] \cdot 1{,}0 = \max[\,0{,}009 \; ; \; 0{,}015\,] = 0{,}015$$ $$(\Sigma A_{ci})_j + (\Sigma A_{wi})_j \geq 0{,}015 \cdot 300 = 4{,}5 \; \text{m}^2$$

Perdeler 3,0 m² kabul edildiğinde, taslak formüle göre kolonların ek olarak en az 1,5 m² katkı vermesi gerekeceği varsayılır. Bu örnek, iddia edilen formüllerin resmîleşmesi halinde orta yükseklikteki tipik bir binada bile kayda değer perde alanı ihtiyacı doğurabileceğini gösterir.

Önemli: Yukarıdaki değerler kamuya yansıyan ve birincil resmî kaynak doğrulaması bekleyen formüllere dayalı taslak örnek hesaptır. $S_{DS}$ değeri konuma göre değişir; gerçek projede AFAD TDTH'den okunan koordinat bazlı değer kullanılmalı ve nihai kontrol yetkili mühendis tarafından güncel resmî metin üzerinden yapılmalıdır.

10. Mühendis Kontrol Listesi

• Resmî Gazete / Mevzuat.gov.tr / AFAD üzerinde tebliğ metni ve yürürlük kaydı doğrulandı mı?
• Doğrulanmış resmî metin varsa bina BYS ≤ 6 ve N > 1 kapsamına giriyor mu? (Betonarme, yerinde dökme/önüretimli)
• Her iki doğrultuda betonarme perde koşulu yalnızca resmî metinle teyit edildikten sonra projeye işlendi mi?
• Perde alan oranı $(\Sigma A_{wi})/A_p \geq \min(0{,}002N \,;\, 0{,}02)\cdot S_{DS}$ formülü resmî metindeki haliyle doğrulandı mı?
• Birleşik kolon+perde oranı koşulu resmî metindeki haliyle kontrol edildi mi?
• Perde kalınlığı ≥ 25 cm ve uç bölge sargı donatısı iddiası resmî metinle teyit edildi mi?
• Kolon uzun/kısa kenar oranı ≤ 1,5 eşiği resmî metinle teyit edildi mi?
• Kolon eksenel yükü ≤ 0,35·fck·Ac, perde ≤ 0,25·fck·Ac iddiaları resmî metinle teyit edildi mi?
• Etkin göreli kat ötelemesi δi/hi ≤ 0,01 iddiası resmî metinle teyit edildi mi?
• Her doğrultuda en az 2 sürekli çerçeve iddiası resmî metinle teyit edildi mi?

Yerleşim notu: Aşağıdaki güvenlik uyarısı mevcut girişin hemen arkasına; diğer bölümler mevcut içeriğin “Geçiş Hükümleri” kısmından sonra eklenmelidir.

Önemli Güvenlik Uyarısı: Deprem yönetmeliği tebliği hakkındaki haber, taslak veya yorumlar tek başına proje kriteri değildir. Taşıyıcı sistem seçimi, deprem hesabı, uygulama projesi ve mevzuata uygunluk denetimi yetkili inşaat/statik mühendisi sorumluluğundadır. İşlem tarihinde yürürlükte bulunan resmî metinler esas alınmalıdır [1–6].

Editöryel kaynak kontrolü: Yapıdan Editör Kurulu, aşağıdaki açıklamaları yalnız listelenen resmî kaynakların kimliği, yürürlük bilgisi ve kapsamı üzerinden kontrol etmiştir; bağımsız teknik proje incelemesi veya uzman onayı yapılmamıştır.
Güncelleme tarihi: 23 Temmuz 2026

“Tebliğ” ve “Yönetmelik” Ayrımı Neden Önemli?

“Deprem yönetmeliği tebliği” ifadesi aramada tek bir belgeyi çağrıştırsa da doğrulanmış kaynak paketi birbiriyle ilişkili farklı düzenleyici metinleri içerir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, 18 Mart 2018 tarihli ve 30364 sayılı Mükerrer Resmî Gazete kaydıyla yayımlanmış ana teknik düzenlemedir [1–3]. İçişleri Bakanlığının duyurduğu uygulama esasları tebliği ise TBDY kapsamındaki binalara ilişkin uygulama esaslarını konu alan ayrı bir resmî metindir [4].

Bu ayrım, bir tebliğ hükmünün doğrudan TBDY maddesiymiş gibi aktarılmasını önler. Deprem Tehlike Haritası Yönetmeliği, deprem tehlike verilerinin resmî kaynağını oluştururken [5]; Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği afet sonrasındaki hasar tespiti sürecini düzenleyen farklı bir mevzuat alanındadır [6].

2026 İddiaları İçin Bağlayıcılık Kontrolü

Perde alanı, perde kalınlığı, kolon boyut oranı, eksenel yük sınırı veya göreli kat ötelemesi hakkında dolaşıma giren bir sayı; resmî metindeki başlık, kapsam, madde ve yürürlük hükmüyle doğrulanmadıkça bağlayıcı proje kriteri olarak kabul edilmemelidir. Doğrulanmış kaynaklar arasında TBDY 2018’in tam metni ve konsolide mevzuat kaydı [1–2], AFAD’ın yürürlük sayfası [3] ve İçişleri Bakanlığının uygulama esasları tebliğine ilişkin resmî duyurusu bulunmaktadır [4].

Bir iddianın teknik projeye aktarılmasından önce şu dört soruya aynı dosya içinde yanıt verilmesi uygun olur:

1. İddia hangi resmî belgenin hangi maddesine dayanıyor?
2. Belgenin Resmî Gazete tarihi ve sayısı doğrulanabiliyor mu?
3. Yürürlük tarihi, geçiş hükmü veya mevcut projelere ilişkin istisna bulunuyor mu?
4. İddia, yönetmelik hükmü mü; uygulama tebliği açıklaması mı; yoksa ikincil bir yorum mu?

Proje Sürecinde Kaynak Dondurma Kaydı

Tasarım ekibinin yalnız belge adını yazması, sonradan hangi sürümün kullanıldığını belirlemeye yetmeyebilir. Hesap raporunda mevzuatın adıyla birlikte Resmî Gazete tarihi ve sayısı, erişilen resmî URL, erişim tarihi ve kullanılan madde numarası kaydedilebilir. TBDY için tam metin [1], konsolide mevzuat kaydı [2] ve AFAD yürürlük bilgisi [3] birlikte kontrol edilebilir.

Uygulama esasları tebliğiyle ilişkilendirilen bir karar varsa, bu kararın dayanağı İçişleri Bakanlığı duyurusundan ve yayımlanmış tebliğ metninden izlenebilmelidir [4]. Konuma bağlı deprem tehlike verilerinin kayıt altına alınmasında AFAD’ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası sistemi kullanılmalıdır [5].

Hasar Tespiti ile Deprem Performansı Aynı İşlem Değildir

22 Haziran 2025 tarihli Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği, adından ve resmî kapsamından anlaşılacağı üzere afet sonrasındaki bina hasar tespitine ilişkindir [6]. Bu işlem, yeni bina deprem tasarımı veya mevcut binanın TBDY kapsamında mühendislik performans değerlendirmesiyle aynı amaçta değerlendirilmemelidir [1, 2, 6].

Bir binaya ilişkin afet sonrası hasar tespit kaydı bulunması, tek başına taşıyıcı sistem kapasitesi, güçlendirme gereksinimi veya gelecekteki deprem performansı hakkında proje kararı oluşturmaz. Bu tür kararların kapsamı ve hesap yöntemi, işlem tarihinde yürürlükteki TBDY hükümleri ve yetkili mühendislik incelemesi üzerinden belirlenmelidir [1–3].

Uygulamada Revizyon Tetikleyicileri

Yeni veya değiştirilmiş bir resmî hüküm proje kapsamına giriyorsa yalnız hesap modelini güncellemek yeterli olmayabilir. Değişikliğin niteliğine göre taşıyıcı sistem şeması, perde ve kolon geometrileri, göreli kat ötelemesi kontrolleri, temel sistemi, mimari koordinasyon ve uygulama paftaları birlikte yeniden değerlendirilebilir; kullanılacak teknik ölçüt ilgili TBDY veya tebliğ maddesine bağlanmalıdır [1, 2, 4].

Ruhsat, ihale veya uygulama aşamasındaki bir proje için geçiş kararı ise haber başlığına göre verilemez. İlgili düzenlemenin kapsam, yürürlük ve geçiş hükümleri ile yetkili idarenin proje özelindeki işlemleri birlikte kontrol edilmelidir [2–4].

Sık Sorulan Sorular

2026 deprem yönetmeliği tebliği yayımlandı mı?

Doğrulama, resmî düzenlemenin tam metni, Resmî Gazete bilgisi, kapsamı ve yürürlük hükmü üzerinden yapılmalıdır. İkincil kaynaklar, TBDY uygulama esaslarını içeren bir tebliğin yayımlandığını aktarmaktadır [4]. Bu bilgi birincil kaynak üzerinden teyit edilmediği için tebliğin kapsamı ve yürürlük durumu bu yazıda kesinleştirilmemiştir; proje kararı almadan önce Resmî Gazete’nin ilgili sayısından teyit edin. İnternette bu tebliğe atfedilen her perde, kolon veya kat ötelemesi iddiası ayrıca madde düzeyinde doğrulanmalıdır.

Uygulama tebliği TBDY 2018’in yerine mi geçti?

Doğrulanmış kaynaklar TBDY 2018’i 18 Mart 2018 tarihli, 30364 sayılı Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan ana yönetmelik olarak göstermektedir [1–3]. Uygulama esasları tebliği ise TBDY kapsamındaki uygulama esaslarına ilişkin ayrı bir metindir [4]. Belge ilişkisi, tebliğin açık hükümleri üzerinden okunmalıdır.

Her yeni binada betonarme perde kullanılması gerekiyor mu?

Böyle bir genelleme ancak bina kapsamını ve taşıyıcı sistem koşullarını açıkça belirleyen resmî maddeyle kurulabilir. Proje kararı verilirken TBDY’nin ilgili taşıyıcı sistem hükümleri ve varsa uygulama tebliğinin açık maddesi birlikte kontrol edilmelidir [1, 2, 4].

Kat ötelemesi sınırlarının değiştiği nasıl doğrulanır?

Önce iddia edilen sayının yayımlanmış metindeki madde, denklem veya tablo karşılığı bulunmalıdır. Ardından hükmün yürürlük tarihi ve proje kapsamı konsolide mevzuat kaydı ile resmî duyurudan kontrol edilmelidir [2–4].

Türkiye Deprem Tehlike Haritası bir uygulama tebliği midir?

Hayır. Türkiye Deprem Tehlike Haritası, Deprem Tehlike Haritası Yönetmeliği ile ilişkili ayrı bir resmî düzenleme ve veri sistemidir [5]. TBDY hesabında kullanılan konuma bağlı tehlike verileri bu resmî sistemden alınmalıdır [1, 5].

Afet sonrası hasar tespiti, binanın depreme dayanıklı olduğunu gösterir mi?

Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği afet sonrasındaki hasar tespit sürecini düzenler [6]. Hasar tespiti, TBDY kapsamında gerçekleştirilen mühendislik performans değerlendirmesinin yerine geçmez [1, 2, 6].

Devam eden projelerde hangi metin esas alınır?

Projenin tabi olduğu düzenleme; ilgili resmî metnin kapsamı, yürürlük tarihi, geçiş hükümleri ve yetkili idarenin işlemleri birlikte incelenerek belirlenir [2–4]. Yalnız proje başlangıç tarihi veya kamuya yansıyan bir haber başlığı yeterli kabul edilmemelidir.

İlgili Hesaplama Araçları

• TBDY tasarım aracı

deprem yönetmeliği tebliği — Ek Kaynaklar

1. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (R.G.: 18.03.2018) — ÇŞİB — https://webdosya.csb.gov.tr/db/yapiisleri/icerikler/tbdy_2018-20210506174126.pdf
2. TBDY 2018 — Konsolide Mevzuat Kaydı (R.G.: 18.03.2018 / 30364 (Mükerrer)) — ÇŞİB — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24468&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
3. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği — AFAD Yürürlük Bilgisi (R.G.: 18.03.2018 / 30364 (Mükerrer)) — AFAD — https://www.afad.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi
4. TBDY Uygulama Esasları ve Yürürlük Bilgisi (TBDY uygulama esasları tebliği) (R.G.: resmî duyuruda belirtilen tebliğ kaydı) — T.C. İçişleri Bakanlığı — https://www.icisleri.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi-uygulama-esaslarini-iceren-teblig-resm-gazetede-yayimlanarak-yururluge-girdi
5. Deprem Tehlike Haritası Yönetmeliği (R.G.: 22.01.2018) — AFAD — https://tdth.afad.gov.tr/
6. Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği (R.G.: 22.06.2025) — AFAD — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250622-1.htm

Ekleme yeri: Mevcut iddia özetinin ardından, perde ve kat ötelemesiyle ilgili taslak hükümlerden önce.

Deprem Yönetmeliği Tebliği ile TBDY 2018 Arasındaki Ayrım

“Deprem yönetmeliği tebliği” ifadesi, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nin kendisi ile uygulamadaki geçiş sorunlarını düzenleyen tebliğin karıştırılmasına yol açabilir. TBDY 2018, 18 Mart 2018 tarihli ve 30364 sayılı Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanmış; 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu yürürlük bilgisi hem AFAD kaydında hem de konsolide mevzuat kaydında yer alır [1–3].

Önemli Güvenlik Uyarısı: Perde boyutu, taşıyıcı sistem seçimi, göreli kat ötelemesi, güçlendirme veya ruhsat mevzuatı hakkında yalnızca internet özetine dayanılarak proje kararı verilmemelidir. Nihai tasarım, hesap, uygunluk değerlendirmesi ve uygulama denetimi yetkili inşaat/statik mühendisi ile ilgili idarenin sorumluluk alanındadır.

Editöryel kaynak kontrolü: Yapıdan Editör Kurulu, aşağıdaki metni yalnızca listelenen resmî kaynaklar yönünden kontrol etmiştir; bağımsız teknik proje incelemesi veya uzman onayı yapılmamıştır.
Güncelleme tarihi: 17 Ağustos 2026

Bu ayrım nedeniyle, 2026 tarihli olduğu ileri sürülen bir metnin “tebliğ” olarak adlandırılması tek başına perde oranı, kolon boyutu veya göreli kat ötelemesi için yeni teknik sınırlar getirdiğini kanıtlamaz. Böyle bir değişikliğin proje hesabında kullanılabilmesi için belgenin resmî adı, yayımlandığı Resmî Gazete, tarih ve sayı bilgisi ile yürürlük hükmü doğrulanmalıdır.

Yürürlükteki Uygulama Esasları Neyi Düzenliyor?

İçişleri Bakanlığının 17 Temmuz 2019 tarihli açıklamasına göre uygulama esasları tebliği, TBDY’nin yürürlüğe girdiği dönemde ruhsat işlemlerinde hangi yönetmelik hükümlerinin esas alınacağı konusunda oluşan tereddütleri gidermek amacıyla hazırlanmıştır [4].

Açıklamada aşağıdaki başvuru türleri ele alınır:

• Mevcut binaların deprem performansının değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi,
• Bina kullanım sınıfı değişikliği,
• Esaslı tadilat,
• Eksik katlı yapılara kat ilavesi,
• Ruhsat süresi içinde başlanmayan veya tamamlanmayan yapılar,
• Ruhsat yenilemesi gereken projeler [4].

Bu tarihler, mevcut projedeki perde veya kolonların yeterli olup olmadığını doğrudan göstermez. Teknik yeterlilik, doğrulanmış mevzuat sürümüne göre hazırlanmış analiz modeli, zemin verileri, malzeme bilgileri ve taşıyıcı sistem kontrolleri üzerinden değerlendirilir [1–3].

“2026 Tebliği” İddiasını Doğrulama Eşiği

Bir ekran görüntüsü, taslak metin, meslek grubu paylaşımı veya tarih içeren dosya adı, tek başına yürürlük kanıtı değildir. Proje ekibinin yeni olduğu ileri sürülen hükümleri bağlayıcı kabul etmeden önce aşağıdaki kayıt zincirini tamamlaması gerekir.

Verilen doğrulanmış kaynak paketi içinde 2026 yılında yayımlanmış, perde koşullarını veya göreli kat ötelemesi sınırlarını değiştiren bir “deprem yönetmeliği tebliği” kaydı bulunmamaktadır. Bu nedenle 25 cm perde kalınlığı, belirli perde alanı oranları, yeni kolon en/boy oranları veya 1 Mart 2026 yürürlük tarihi gibi iddialar burada yürürlükte hüküm olarak sunulamaz.

Harita Parametresi ile Yapısal Kural Birbirine Karıştırılmamalı

Türkiye Deprem Tehlike Haritası, konuma bağlı deprem tehlikesi parametrelerinin elde edildiği resmî uygulamadır [5]. TBDY 2018 ise bu harita verilerinin zemin ve bina özellikleriyle birlikte tasarım hesabında nasıl kullanılacağını düzenler [1–3].

Kısa ve 1,0 saniye periyot bölgelerindeki tasarım spektral ivme katsayılarının temel ilişkisi şöyledir:

$$S_{DS}=S_S F_S$$ $$S_{D1}=S_1 F_1$$

Bu bağıntılar TBDY 2018’deki deprem yer hareketi ve yerel zemin etkisi çerçevesine dayanır [1]. Harita verisinin güncel olarak sorgulanması, internette dolaşan bir tebliğ taslağının doğrulandığı veya taşıyıcı sistem koşullarının değiştiği anlamına gelmez.

Tasarım ve Uygulama Dosyasına Etkisi

Doğrulanmamış yeni hükümlerin analiz yazılımına doğrudan tanımlanması, iki farklı mevzuat kurgusunun aynı projede karışmasına neden olabilir. Hesap raporunda kullanılan yönetmelik sürümü, harita parametreleri, zemin sınıfı, taşıyıcı sistem kabulleri ve ruhsat dayanağı ayrı ayrı izlenebilmelidir [1–5].

Proje ekibi için karar noktaları

1. Ruhsat ve tadilat geçmişi, 2019 uygulama esasları tebliğindeki geçiş durumlarıyla karşılaştırılır [4].
2. Hesaplarda kullanılan TBDY metni, ÇŞİB PDF’si ve konsolide mevzuat kaydı üzerinden doğrulanır [1–2].
3. Konuma bağlı deprem tehlikesi değerleri AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden belirlenir [5].
4. Perde ve kat ötelemesi kontrolleri, doğrulanmış TBDY 2018 hükümlerine göre raporlanır [1–3].
5. 2026 tarihli olduğu ileri sürülen maddeler, resmî yayım ve yürürlük kaydı bulunmadıkça ayrı bir “doğrulanmamış taslak” ekinde tutulur.

Afet sonrası hasar tespiti farklı bir süreçtir

22 Haziran 2025 tarihli Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği, afet sonrasındaki hasar tespit sürecini düzenleyen ayrı bir mevzuat kaynağıdır [6]. Bu kapsamda yapılan hasar tespiti; yeni bina tasarımı, ayrıntılı deprem performans analizi veya güçlendirme projesinin yerine geçen bir TBDY hesabı olarak yorumlanmamalıdır.

Sık Sorulan Sorular

1 Mart 2026 tarihinde yeni deprem yönetmeliği tebliği yürürlüğe girdi mi?

Verilen doğrulanmış resmî kaynaklarda 1 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe giren ve perde ya da kat ötelemesi kurallarını değiştiren bir tebliğ kaydı yer almamaktadır. Resmî Gazete tarih ve sayısı doğrulanmadan bu tarih proje dayanağı olarak kullanılamaz.

Yürürlükte doğrulanabilen uygulama tebliği hangisidir?

İçişleri Bakanlığının kaydı, 17 Temmuz 2019 tarihinde yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kapsamındaki uygulama esasları tebliğini açıklar. Düzenleme özellikle ruhsat, güçlendirme, esaslı tadilat ve kat ilavesi gibi geçiş durumlarına ilişkindir [4].

Uygulama tebliği TBDY 2018’in yerine mi geçer?

Hayır. Doğrulanmış kaynaklara göre teknik tasarım esasları TBDY 2018’de, geçiş ve ruhsat uygulamalarına ilişkin açıklanan esaslar ise uygulama tebliğinde yer alır [1–4].

2026 iddialarındaki perde ölçüleri projede kullanılabilir mi?

Resmî yayım, yürürlük tarihi ve değiştirilen TBDY maddeleri doğrulanmadan bu ölçüler yeni mevzuat hükmü kabul edilemez. Perde tasarımı yürürlükteki doğrulanmış TBDY metni üzerinden yetkili mühendis tarafından değerlendirilmelidir [1–3].

Deprem tehlike haritasındaki değerler bina güvenliğini tek başına gösterir mi?

Hayır. Harita konuma bağlı deprem tehlikesi parametrelerini sağlar [5]. Bina güvenliği değerlendirmesi; zemin, taşıyıcı sistem, malzeme, düzensizlikler ve diğer TBDY kontrollerini içeren mühendislik hesabını gerektirir [1–3].

Hasar tespit raporu deprem performans analizinin yerine geçer mi?

Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği kapsamındaki süreç afet sonrası hasar tespitine ilişkindir [6]. TBDY kapsamındaki ayrıntılı performans değerlendirmesi ve güçlendirme hesabı ayrı teknik işlemlerdir [1–3].

Eski ruhsatlı bir binada hangi yönetmelik dikkate alınır?

Yanıt; ilk ruhsat tarihi, başvurunun güçlendirme, kat ilavesi veya esaslı tadilat niteliği ve ruhsat süresi gibi bilgilere bağlıdır. İçişleri Bakanlığının uygulama esasları açıklaması bu geçiş durumlarını ele alır; dosyaya özgü karar ilgili idare ve yetkili proje müellifiyle doğrulanmalıdır [4].

deprem yönetmeliği tebliği — Ek Kaynaklar

1. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (R.G.: 18.03.2018) — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — https://webdosya.csb.gov.tr/db/yapiisleri/icerikler/tbdy_2018-20210506174126.pdf
2. TBDY 2018 — Konsolide Mevzuat Kaydı (R.G.: 18.03.2018 / 30364 Mükerrer) — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24468&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
3. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği — AFAD Yürürlük Bilgisi (R.G.: 18.03.2018 / 30364 Mükerrer) — Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı — https://www.afad.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi
4. TBDY Uygulama Esasları ve Yürürlük Bilgisi — TBDY uygulama esasları tebliği (17.07.2019) — T.C. İçişleri Bakanlığı — https://www.icisleri.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi-uygulama-esaslarini-iceren-teblig-resm-gazetede-yayimlanarak-yururluge-girdi
5. Deprem Tehlike Haritası Yönetmeliği (R.G.: 22.01.2018) — Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı — https://tdth.afad.gov.tr/
6. Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği (R.G.: 22.06.2025) — Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250622-1.htm

İlgili Hesaplama Araçları

• TBDY tasarım aracı

Kaynaklar

• AFAD — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği sayfası: https://www.afad.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi
• Mevzuat.gov.tr — TBDY 2018: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24468&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
• Resmî Gazete: https://www.resmigazete.gov.tr/
• Teknik camia değerlendirmeleri (hüküm teyidi için karşılaştırmalı okundu): Statik Programlar, İnşaat Hesabı, Çelik Yücel, Etriye, Medeniyet Mühendisleri.

Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve resmî kaynak doğrulaması bekleyen taslak iddiaları özetler; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel resmî yönetmelik ve yayımlanmış tebliğ metinleri ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Tebliğin yürürlük durumu ve teknik hükümleri, tasarımdan önce Resmî Gazete ve Mevzuat.gov.tr üzerinden doğrulanmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller kamuya yansıyan bilgilere dayanır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.

İlgili Hesaplama Araçları

Bu konuyla bağlantılı ücretsiz mühendislik hesaplama araçları:

• Deprem Yükü Hesaplama (TBDY 2018)
• Bina Periyodu Hesaplama
• Deprem Tasarım Sınıfı (DTS) Hesaplama

yapidan-editorial (2026). 2026 Deprem Tebliği İddiaları: Perde ve Kat Ötelemesi. Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı. https://yapidan.com/kategoriler/dp/1-mart-2026-deprem-yonetmeligi-uygulama-tebligi