Deprem Yönetmeliği Karşılaştırması: TBDY 2018 ve Eurocode 8

TBDY 2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği) ve Eurocode 8 (TS EN 1998-1:2007), depreme karşı yapı tasarımını düzenleyen iki kapsamlı yönetmeliktir. Her ikisi de performansa dayalı tasarım ilkelerini benimsemekle birlikte deprem yer hareketi tanımı, taşıyıcı sistem katsayıları, analiz yöntemleri ve performans hedefleri açısından önemli farklılıklar içerir.

Önemli: Türkiye'de inşaat projelerinde TBDY 2018 (18 Mart 2018 tarih ve 30364 sayılı Resmi Gazete, yürürlük: 1 Ocak 2019) yasal zorunluluktur. Eurocode 8 yalnızca uluslararası proje gereksinimlerinde veya araştırma/karşılaştırma amaçlı uygulanabilir. İki yönetmeliğin kombine kullanımı kabul edilmez.

Deprem Yönetmeliği Ne Zaman Çıktı? (TBDY 2018 / 2019 / 2025 Ayrımı)

"Deprem yönetmeliği ne zaman çıktı?" sorusunun kısa cevabı: güncel Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018), 18 Mart 2018 tarihli ve 30364 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; uygulamada esas alınan yürürlük tarihi ise 1 Ocak 2019'dur. Bu nedenle adı "2018" olsa da birçok proje dosyasında kritik eşik "2019 yürürlüğü"dür.

Tablo: Deprem Yönetmeliği Ne Zaman Çıktı? (TBDY 2018 / 2019 / 2025 Ayrımı) özeti.

"Yeni Deprem Yönetmeliği" Neyi Anlatır?

Halk arasında "yeni deprem yönetmeliği" denildiğinde kastedilen TBDY 2018'dir. En büyük yeniliği, eski "deprem bölgesi" (1–5) mantığını bırakıp koordinata bağlı Türkiye Deprem Tehlike Haritası verisine geçmesidir; artık "bina hangi bölgede?" yerine "parsel koordinatında hangi spektral ivme ve zemin sınıfı geçerli?" sorulur. Yönetmelik dört deprem yer hareketi düzeyi tanımlar:

Tablo: "Yeni Deprem Yönetmeliği" Neyi Anlatır? özeti.

Sık Karıştırılan İki Nokta

• 2019'da yeni bir yönetmelik çıkmadı. 18.03.2019 metni TBDY 2018'in bazı hükümlerini değiştirir; proje notlarında referans yine "TBDY 2018"dir. Güncel projede yürürlükteki (değişiklik işlenmiş) metin kullanılmalıdır.
• 2025 hasar tespiti yönetmeliği tasarım yönetmeliği değildir. 22.06.2025 tarihli düzenleme afet sonrası bina hasar tespiti sürecini kurar; bir binanın hasar sınıfına girmesi, TBDY 2018'e göre performans değerlendirmesinden geçtiği anlamına gelmez.

Ek kaynaklar: TBDY 2018 (R.G. 18.03.2018) — resmigazete.gov.tr · Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği (R.G. 22.06.2025) — resmigazete.gov.tr

Genel Karşılaştırma

Ahmed ve ark. (2025) çalışmasında Eurocode 8'e göre hesaplanan taban kesme kuvvetlerinin TBDY 2018'e göre %7–45 daha büyük çıktığı gösterilmiştir; etkin kesit rijitliği farklılıkları bu oranı doğrudan etkiler.

Tasarım Akışı

Zemin Sınıflandırması Karşılaştırması

Zemin sınıflandırması, tasarım spektrumunu doğrudan etkileyen en kritik parametredir. Her iki yönetmelik de üst 30 m'deki ortalama kayma dalgası hızını ($V_{s30}$) temel parametre olarak kullanmakla birlikte sınır değerleri farklıdır.

TBDY 2018'de ZA için alt sınır $V_{s30} = 1500\text{ m/s}$ iken EC8'de A için $800\text{ m/s}$'dir. Aynı sahada TBDY'de ZB olan zemin EC8'de A sınıfına girebilir.

ZF kategorisi için standart spektrum tabloları geçerli değildir; zemin büyütme faktörlerinin sahaya özel zemin davranış analizi (TBDY 2018 Madde 2.5.3, en az 11 deprem kaydı) ile belirlenmesi zorunludur.

Deprem Yer Hareketi Tanımı

Spektrum Parametreleri

Bu formüldeki sembollerBu formülde geçen işaretler8 sembol · göster/gizle

S

Sözleşme bedeli

TL

T

Titreşim periyodu

s

Spektral ivme hesabında kullanılan periyot değeridir.

S_D1

1,0 saniye periyot için tasarım spektral ivme katsayısı

g

Deprem tehlike haritası ve yerel zemin sınıfına bağlıdır.

Ş

Olası sonucun şiddet puanı

Boyutsuz

F_S

Kısa periyot bölgesi yerel zemin etki katsayısı

Boyutsuz

Yerel zemin sınıfı ve kısa periyot harita spektral ivmesine bağlıdır.

F₁

1,0 saniye periyot bölgesi yerel zemin etki katsayısı

Boyutsuz

Yerel zemin sınıfı ve 1,0 saniye harita spektral ivmesine bağlıdır.

T_B

Yatay elastik tasarım spektrumunun sabit ivme bölgesi son periyodu

s

T_L

Sabit yerdeğiştirme bölgesine geçiş periyodu

s

TBDY 2018 Tasarım Spektrumu

$$S_{ae}(T) = \left(0{,}4 + 0{,}6\frac{T}{T_A}\right) S_{DS}, \quad 0 \leq T \leq T_A$$ $$S_{ae}(T) = S_{DS}, \quad T_A \leq T \leq T_B$$ $$S_{ae}(T) = \frac{S_{D1}}{T}, \quad T_B < T \leq T_L$$ $$S_{ae}(T) = \frac{S_{D1}\, T_L}{T^2}, \quad T > T_L$$

Burada:

• $S_{DS} = S_S \cdot F_S$
• $S_{D1} = S_1 \cdot F_1$
• $T_A = 0{,}2 \cdot S_{D1}/S_{DS}$, $T_B = S_{D1}/S_{DS}$, $T_L = 6{,}0\text{ s}$

Bu formüldeki sembollerBu formülde geçen işaretler8 sembol · göster/gizle

Ş

Olası sonucun şiddet puanı

Boyutsuz

S_D1

1,0 saniye periyot için tasarım spektral ivme katsayısı

g

Deprem tehlike haritası ve yerel zemin sınıfına bağlıdır.

S_DS

Kısa periyot tasarım spektral ivme katsayısı

g

Deprem tehlike haritası ve yerel zemin sınıfına bağlıdır.

S_S

Kısa periyot harita spektral ivme katsayısı

g

Seçilen deprem yer hareketi düzeyi ve koordinat için tehlike haritasından alınır.

S₁

1,0 saniye periyot için harita spektral ivme katsayısı

g

Seçilen deprem yer hareketi düzeyi ve koordinat için tehlike haritasından alınır.

F_S

Kısa periyot bölgesi yerel zemin etki katsayısı

Boyutsuz

Yerel zemin sınıfı ve kısa periyot harita spektral ivmesine bağlıdır.

F₁

1,0 saniye periyot bölgesi yerel zemin etki katsayısı

Boyutsuz

Yerel zemin sınıfı ve 1,0 saniye harita spektral ivmesine bağlıdır.

T_A

Yatay elastik tasarım spektrumunun kısa periyot köşe periyodu

s

Eurocode 8 Tasarım Spektrumu (Tip 1)

$$S_e(T) = a_g \cdot S \left[1 + \frac{T}{T_B}(\eta \cdot 2{,}5 - 1)\right], \quad 0 \leq T \leq T_B$$ $$S_e(T) = a_g \cdot S \cdot \eta \cdot 2{,}5, \quad T_B \leq T \leq T_C$$ $$S_e(T) = a_g \cdot S \cdot \eta \cdot 2{,}5 \cdot \frac{T_C}{T}, \quad T_C < T \leq T_D$$

TBDY 2018 elastik spektrumu $R_a$ katsayısıyla azaltılmamıştır — $R_a$ sonraki adımda uygulanır. EC8'de tasarım spektrumu $S_d(T)$ doğrudan $q$ ile bölünmüş halde kullanılır. Bu nedenle iki yönetmeliğin spektrum değerlerini doğrudan karşılaştırmak yanıltıcıdır.

Taşıyıcı Sistem Davranış Katsayıları

TBDY 2018: R ve D Katsayıları

TBDY 2018 Madde 4.3'te R (davranış katsayısı) ve D (dayanım fazlalığı katsayısı) ayrı ayrı tanımlanmaktadır.

Azaltılmış spektral ivme:

$$S_{aR}(T) = \frac{S_{ae}(T)}{R_a(T)}$$

Deprem yükü azaltma katsayısı (TBDY 2018 Denklem 4.2):

$$R_a(T) = \begin{cases} \dfrac{R}{I} & T \geq T_B \\[6pt] \dfrac{R}{I} \cdot \dfrac{T}{T_B} \cdot \left(1 - \dfrac{T_B}{T_A}\right)^{-1} + \cdots & T < T_B \end{cases}$$

Eurocode 8: q Katsayısı

EC8'de tek katsayı olan $q$ hem enerji yutma hem dayanım fazlalığını içerir:

$$q = q_0 \cdot k_w \geq 1{,}5, \quad k_w = \frac{1 + \alpha_0}{3} \geq 0{,}5$$

TBDY 2018'in R katsayısı EC8'in q faktörüne eşdeğer değildir; doğrudan sayısal karşılaştırma yanıltıcıdır. EC8'de D'ye karşılık gelen $\alpha_u/\alpha_1$ faktörü ayrıca ele alınır.

Analiz Yöntemleri Karşılaştırması

TBDY 2018 minimum taban kesme kuvveti:

$$V_{tE,\min} = 0{,}04 \cdot I \cdot S_{DS} \cdot W$$

EC8 taban kesme kuvveti:

$$F_b = S_d(T_1) \cdot m \cdot \lambda, \quad \lambda = \begin{cases} 0{,}85 & T_1 \leq 2T_C \text{ ve } \geq 2 \text{ kat} \\ 1{,}00 & \text{diğer} \end{cases}$$

EKY uygulama koşulları:

• TBDY 2018 (Md. 4.5.1): DTS=1,1a,2,2a için BYS ≤ 4 ($H_N \leq 28\text{ m}$); DTS=3,3a,4 için BYS ≤ 6
• EC8 (Md. 4.3.3.2.1): $T_1 \leq 2T_C$ ve $T_1 \leq 2{,}0\text{ s}$, yükseklik ~40 m

Düzensizlik Tanımları

Performans Hedefleri

EC8 DD-1'e (2475 yıl) karşılık gelen bir performans düzeyi tanımlamamaktadır; yalnızca 475 yıl referans alır. TBDY 2018'in GÖ düzeyi, EC8'in ötesinde ek bir güvenlik katmanı sunar.

Deprem Kaydı Seçim Gereklilikleri

EC8 ölçekleme periyot aralığı ($0{,}2$–$2{,}0\,T_1$), TBDY 2018'e ($0{,}2$–$1{,}5\,T_1$) göre daha geniştir.

Örnek Problemler

Problem 1: Tasarım Spektrumu Parametrelerinin Hesaplanması (Kolay)

Veriler: İstanbul Kadıköy (40,99°N – 29,03°E), DD-2, ZC zemin ($V_{s30} = 400\text{ m/s}$). AFAD haritasından: $S_S = 1{,}30$, $S_1 = 0{,}45$.

Çözüm:

Zemin büyütme katsayıları (TBDY 2018 Tablo 2.1–2.2):

• $S_S = 1{,}30 > 1{,}25$ → $F_S = 1{,}2$ (ZC)
• $S_1 = 0{,}45$ → $F_1 = 1{,}5$ (ZC, interpolasyon)

$$S_{DS} = S_S \cdot F_S = 1{,}30 \times 1{,}2 = 1{,}56$$ $$S_{D1} = S_1 \cdot F_1 = 0{,}45 \times 1{,}5 = 0{,}675$$ $$T_A = 0{,}2 \times \frac{0{,}675}{1{,}56} = 0{,}0865\text{ s} \qquad T_B = \frac{0{,}675}{1{,}56} = 0{,}433\text{ s}$$

$T = 0{,}6\text{ s}$ için ($T > T_B$):

$$S_{ae}(0{,}6) = \frac{0{,}675}{0{,}6} = 1{,}125\text{ g}$$

Sonuç: $S_{DS} = 1{,}56\text{ g}$, $S_{D1} = 0{,}675\text{ g}$, $T_A = 0{,}087\text{ s}$, $T_B = 0{,}433\text{ s}$

Problem 2: TBDY 2018 ve EC8 Taban Kesme Kuvveti Karşılaştırması (Orta)

Veriler: 5 katlı BA çerçeve–perde karma bina, $m_t = 1850\text{ kN}\cdot\text{s}^2/\text{m}$ ($W = 18150\text{ kN}$), $H_N = 15\text{ m}$, İstanbul ZC. TBDY: $S_{DS} = 1{,}56$, $S_{D1} = 0{,}675$, $T_1 = 0{,}55\text{ s}$, R = 8. EC8: $a_g = 0{,}40\text{ g}$, $S = 1{,}15$, $q = 5{,}85$, $T_C = 0{,}6\text{ s}$.

Çözüm:

TBDY 2018:

$T_1 = 0{,}55\text{ s} > T_B = 0{,}433\text{ s}$:

$$S_{ae}(0{,}55) = \frac{0{,}675}{0{,}55} = 1{,}227\text{ g}$$ $$R_a = \frac{R}{I} = \frac{8}{1{,}0} = 8 \qquad S_{aR} = \frac{1{,}227}{8} = 0{,}153\text{ g}$$ $$V_t = 1850 \times 0{,}153 \times 9{,}81 = \mathbf{2776\text{ kN}}$$

Alt sınır: $0{,}04 \times 1{,}56 \times 18150 = 1133\text{ kN} < 2776\text{ kN}$ — sağlandı.

EC8:

$T_C < T_1 = 0{,}55\text{ s}$:

$$S_d(T_1) = 0{,}40 \times 1{,}15 \times \frac{2{,}5}{5{,}85} \times \frac{0{,}6}{0{,}55} = 0{,}227\text{ g}$$ $$F_b = 0{,}227 \times 1850 \times 9{,}81 \times 0{,}85 = \mathbf{3503\text{ kN}}$$

Fark: EC8 taban kesme kuvveti TBDY 2018'e göre %26 daha yüksektir (3503 / 2776 ≈ 1,26). Etkin kesit rijitliği farklılıkları ve davranış katsayısı metodolojisindeki fark temel nedendir.

Problem 3: 6 Katlı Bina EKY Analizi (Zor)

Veriler: 6 katlı BA konut, BKS=3 (I=1,0). ZC, İstanbul: $S_{DS}=1{,}56$, $S_{D1}=0{,}675$. Kat yüksekliği 3,0 m, $H_N=18\text{ m}$. Kat ağırlıkları: $W_1$–$W_5=600\text{ kN}$, $W_6=500\text{ kN}$. Toplam: $W=3500\text{ kN}$, $m_t=356{,}8\text{ kN}\cdot\text{s}^2/\text{m}$. Yüksek süneklik boşluksuz perde: R=6, DTS=1.

Çözüm:

Ampirik periyot (betonarme perde için $C_t = 0{,}05$):

$$T_1 = 0{,}05 \times 18^{0{,}75} = 0{,}05 \times 8{,}26 = 0{,}413\text{ s}$$

EKY koşul: DTS=1, BYS=6 → BYS ≤ 6 koşulu sağlanıyor. EKY uygulanabilir.

$T_A = 0{,}087\text{ s}$, $T_B = 0{,}433\text{ s}$. $T_1 = 0{,}413\text{ s} < T_B$ → $T_A \leq T_1 < T_B$ bölgesi: $S_{ae}(T_1) = S_{DS} = 1{,}56\text{ g}$.

$T_1 \approx T_B$ için pratik yaklaşım: $R_a = R/I = 6/1{,}0 = 6{,}0$.

$$S_{aR}(T_1) = \frac{1{,}56}{6{,}0} = 0{,}260\text{ g}$$ $$V_t = 356{,}8 \times 0{,}260 \times 9{,}81 = \mathbf{909{,}3\text{ kN}}$$

Alt sınır: $0{,}04 \times 1{,}56 \times 3500 = 218{,}4\text{ kN} < 909{,}3\text{ kN}$ — sağlandı.

Katlara deprem kuvveti dağıtımı (TBDY 2018 Denklem 4.10):

$$F_i = V_t \cdot \frac{m_i \cdot h_i}{\sum_{j=1}^{N} m_j \cdot h_j}$$

$\Delta F_N = 0$ ($T_1 < 1{,}0\text{ s}$). Değerler, $\Sigma F_i = V_t$ olacak şekilde normalize edilmelidir.

Sonuç: $V_t = 909{,}3\text{ kN}$; en büyük kat deprem kuvveti $F_6 = F_5 = 115{,}3\text{ kN}$.

2023 Kahramanmaraş Depremi Bağlamı

2023 Kahramanmaraş depremi (Mw 7,8 ve Mw 7,5 ikiz depremler), 1998 öncesi yönetmelikle tasarlanmış yapıların TBDY 2018 güvenlik düzeyine neden ulaşamadığını açıkça ortaya koymuştur. Temel sorunlar: etkin kesit rijitliği ihmali, R katsayısı ihlalleri ve zemin sınıfı tespitsizliği.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

İlgili Standartlar

Yerleşim: Mevcut giriş paragrafının hemen ardından aşağıdaki güvenlik uyarısı ve güncellik bölümleri; mevcut karşılaştırma bölümlerinden sonra ise kontrol listesi, SSS, kaynaklar ve hesaplama aracı eklenmelidir.

Önemli Güvenlik Uyarısı: Deprem hesabı; taşıyıcı sistem, zemin, kullanım amacı ve yapıya özgü düzensizlikler birlikte değerlendirilerek yapılır. Bu içerik ön bilgilendirme içindir; nihai tasarım, performans değerlendirmesi ve mevzuata uygunluk denetimi yetkili inşaat/statik mühendisi sorumluluğundadır.

Yapıdan Editör Kurulu kaynak kontrolü: İçerikteki yürürlük ve kapsam bilgileri aşağıda listelenen resmî kayıtlarla karşılaştırılmıştır. Güncelleme tarihi: 24 Temmuz 2026. Bu kayıt, ayrıca bir teknik proje incelemesi veya uzman onayı anlamına gelmez.

Deprem Yönetmeliği 2026: Yürürlükteki Metin Hangisi?

“Deprem yönetmeliği 2026” ifadesi ayrı bir yönetmelik adını değil, 2026 yılında hangi düzenlemenin esas alınacağını araştıran güncel sorguyu ifade eder. Verilen resmî kaynak paketinde “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2026” adlı yeni bir ana düzenleme bulunmamaktadır; bina deprem tasarımı bakımından esas metin, 18 Mart 2018 tarihli ve 30364 sayılı Resmî Gazete’nin mükerrer nüshasında yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’dir. Yönetmelik 1 Ocak 2019’da yürürlüğe girmiştir [1][2][3].

Bu nedenle 2026 tarihli bir projede yalnızca dosya adına veya eski bir hesap şablonuna bakmak yeterli değildir. Projenin tabi olduğu metin; ruhsat ve işlem tarihleri, yapının kapsamı, idari kararlar ve yürürlük hükümleriyle birlikte yetkili proje müellifi ve ilgili idare tarafından belirlenmelidir [1][2][4].

2026 güncellik ayrımı: 22 Haziran 2025 tarihli Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği, deprem etkisi altındaki yeni bina tasarım kurallarının yerine geçen bir “TBDY 2026” değildir. Bu düzenleme, afet sonrasında bina hasarının tespiti için ayrı bir idari ve teknik alanı düzenler [6].

Neyi Düzenliyor?

TBDY 2018; deprem yer hareketinin tanımlanmasını, bina kullanım sınıflarını, deprem tasarım sınıflarını, bina yükseklik sınıflarını, taşıyıcı sistem seçimini, analiz yöntemlerini, eleman tasarımını ve mevcut binaların değerlendirilmesini bölümler hâlinde ele alır [1].

Deprem tehlikesine ilişkin konuma bağlı harita değerleri Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden belirlenir. Tasarım spektrumu oluşturulurken harita spektral ivme katsayıları ile yerel zemin etki katsayıları birlikte değerlendirilir; harita çıktısı tek başına tamamlanmış bir yapı tasarımı değildir [1][5].

Önceki Sürümden Fark: 2007’den TBDY 2018’e Geçiş

AFAD’ın yürürlük açıklamasına göre 2007 düzenlemesi, 18 Mart 2018’de yayımlanan ve 1 Ocak 2019’da yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile güncellenmiştir [3]. Dolayısıyla 2026 güncellemesi yapılırken gerçek karşılaştırma “2018–2026 sürümleri” arasında değil, eski 2007 yaklaşımı ile yürürlükteki TBDY 2018 sistemi arasında kurulmalıdır.

TBDY 2018’in önceki sisteme göre belirgin değişikliklerinden biri, deprem bölgelerine dayanan genel sınıflama yerine koordinata bağlı harita spektral ivme katsayılarının kullanılmasıdır. Yönetmelik ayrıca deprem yer hareketi düzeylerini, yerel zemin sınıflarını, bina kullanım ve yükseklik sınıflarını daha ayrıntılı bir tasarım matrisi içinde ilişkilendirir [1][5].

2026 Projelerinde İlgili Maddeler Nasıl Okunmalı?

Tek bir katsayıya bakarak TBDY uygunluğu kararı verilemez. Yönetmelikteki sınıflandırmalar birbirine bağlıdır: konuma bağlı tehlike değerleri ve zemin sınıfı spektrumu; kullanım amacı bina kullanım sınıfını; bina yüksekliği ile deprem tasarım sınıfı ise uygulanabilecek taşıyıcı sistem ve analiz seçeneklerini etkiler [1].

Deprem Yer Hareketi ve Tasarım Spektrumu

TBDY Bölüm 2, deprem yer hareketi düzeylerini ve yatay elastik tasarım spektrumunun kurulmasını düzenler. Haritadan alınan $S_S$ ve $S_1$ değerleri, yerel zemin etki katsayıları $F_S$ ve $F_1$ ile birlikte değerlendirilerek $S_{DS}$ ve $S_{D1}$ tasarım spektral ivme katsayılarına dönüştürülür [1][5].

Taşıyıcı Sistem ve Analiz Yöntemi

Taşıyıcı sistem davranış katsayısı $R$ ile dayanım fazlalığı katsayısı $D$, seçilen sistemin süneklik düzeyi ve yapısal özellikleriyle birlikte TBDY Bölüm 4 kapsamında belirlenir. Katsayıların eski bir projeden doğrudan kopyalanması, taşıyıcı sistem sınıflandırmasının yeniden kontrol edilmesinin yerini tutmaz [1].

Doğrusal veya doğrusal olmayan hesap yönteminin seçimi; bina yüksekliği, düzensizlikler, taşıyıcı sistem ve değerlendirme amacıyla birlikte ele alınır. Mevcut binaların performans değerlendirmesi için TBDY Bölüm 15’te ayrıca bilgi düzeyi, modelleme ve performans hükümleri bulunmaktadır [1].

Tasarıma ve Uygulamaya Etkisi

2026 yılında güncellenen bir deprem hesabında ilk işlem yalnızca analiz yazılımının yönetmelik seçeneğini değiştirmek olmamalıdır. Koordinat, zemin sınıfı, bina kullanım sınıfı, deprem tasarım sınıfı, bina yükseklik sınıfı ve taşıyıcı sistem kabulleri yeniden doğrulanmadan üretilen analiz sonuçları proje girdileriyle uyumsuz kalabilir [1][5].

Yazılım Sürümü Yönetmelik Uygunluğu Anlamına Gelmez

Bir analiz programında “TBDY 2018” seçeneğinin bulunması, modelin kendiliğinden mevzuata uygun olduğu anlamına gelmez. Yönetmelik kapsamındaki sınıfların, spektrum girdilerinin, etkin kesit rijitliklerinin, taşıyıcı sistem katsayılarının ve eleman detaylarının mühendis tarafından doğrulanması gerekir [1].

Program çıktısında en azından kullanılan yönetmelik sürümü, koordinat ve spektrum girdileri, zemin sınıfı, bina sınıfları, taşıyıcı sistem kabulleri ve analiz yöntemi izlenebilir biçimde yer almalıdır. Bu kayıtlar, proje revizyonlarında eski ve yeni model arasındaki farkların denetlenmesini kolaylaştırır [1].

Geçiş Hükümleri ve Eski Proje Dosyaları

Yönetmeliğin yürürlük tarihi 1 Ocak 2019’dur [3][4]. Bununla birlikte eski ruhsatlı, tadilat gören, kullanım amacı değişen veya güçlendirme kapsamına alınan bir yapıda hangi hükümlerin uygulanacağı yalnızca yapı yaşına bakılarak belirlenmemelidir; işlem tarihi ve ilgili idarenin değerlendirmesi birlikte incelenmelidir [2][4].

Proje dosyası kontrolü: “2018’den önce tasarlandı” bilgisi, yapının bugünkü performansı hakkında tek başına karar verdirmez. Mevcut bina değerlendirmesi yapılacaksa bilgi toplama, malzeme özellikleri, taşıyıcı sistem modeli ve performans hedefleri TBDY Bölüm 15 kapsamında ele alınır [1].

Afet sonrasında düzenlenen hasar tespit raporu ile TBDY kapsamında hazırlanan performans analizi aynı belge değildir. Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği hasar tespit sürecini düzenlerken, mevcut binanın deprem performansı TBDY Bölüm 15 çerçevesinde ayrı bir mühendislik değerlendirmesi gerektirir [1][6].

Sık Sorulan Sorular

Deprem yönetmeliği 2026 adıyla yeni bir yönetmelik yayımlandı mı?

Verilen resmî kaynak paketinde “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2026” adlı ayrı bir ana düzenleme bulunmamaktadır. Bina deprem tasarımı için listelenen yürürlük kaydı, 18 Mart 2018’de yayımlanan ve 1 Ocak 2019’da yürürlüğe giren TBDY 2018’e aittir [1][2][3].

2026 yılında yeni bina hesabında hangi deprem haritası kullanılır?

TBDY 2018’in deprem yer hareketi yaklaşımı, Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden alınan koordinata bağlı değerlerle birlikte uygulanır. Harita değerleri, zemin sınıfı ve TBDY Bölüm 2 hükümleriyle birleştirilerek tasarım spektrumu oluşturulur [1][5].

Eski bir projedeki deprem bölgesi kabulü kullanılabilir mi?

TBDY 2018, tasarım spektrumu için koordinata bağlı harita spektral ivme katsayılarını esas alan bir sistem tanımlar. Bu nedenle eski bölge kabulünün güncel analiz girdisi olarak kullanılıp kullanılamayacağı, TBDY Bölüm 2 ve Türkiye Deprem Tehlike Haritası verileri üzerinden yeniden kontrol edilmelidir [1][5].

2025 tarihli hasar tespit yönetmeliği TBDY’yi değiştirdi mi?

Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği, afet sonrasında yapılacak hasar tespitine ilişkin ayrı bir düzenlemedir [6]. Kaynak paketinde bu düzenlemenin TBDY 2018’in yeni bina tasarım hükümlerinin yerine geçtiğine ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır [1][2][6].

Hasar tespit raporu deprem performans analizi yerine geçer mi?

İki süreç farklı amaçlara dayanır. Afet sonrası hasar tespiti 22 Haziran 2025 tarihli yönetmelik kapsamında, mevcut binanın performans değerlendirmesi ise TBDY Bölüm 15 kapsamında ele alınır [1][6].

2007 yönetmeliğine göre hazırlanmış proje 2026’da doğrudan güncellenebilir mi?

Önce projenin tabi olduğu idari ve teknik çerçeve belirlenmelidir. Güncel bir mühendislik değerlendirmesinde koordinata bağlı tehlike değerleri, zemin verileri, taşıyıcı sistem sınıfı ve TBDY 2018 hükümleri yeniden incelenir; geçiş ve uygulama durumu için yürürlük kayıtları ile ilgili idarenin kararı birlikte değerlendirilir [1][2][4][5].

Eurocode 8 hesabı TBDY 2018 uygunluğunu otomatik olarak sağlar mı?

Bu kaynak paketi Eurocode 8’in resmî metnini içermediği için iki düzenleme arasında madde bazında uygunluk sonucu kurulamaz. Türkiye’deki mevzuat kontrolü, TBDY 2018’in resmî metni ve yürürlük kayıtları üzerinden yapılmalıdır [1][2][3].

deprem yönetmeliği 2026 — Ek Kaynaklar

1. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (R.G.: 18.03.2018) — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — https://webdosya.csb.gov.tr/db/yapiisleri/icerikler/tbdy_2018-20210506174126.pdf
2. TBDY 2018 — Konsolide Mevzuat Kaydı (R.G.: 18.03.2018 / 30364 (Mükerrer)) — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24468&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
3. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği — AFAD Yürürlük Bilgisi (R.G.: 18.03.2018 / 30364 (Mükerrer)) — AFAD — https://www.afad.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi
4. TBDY Uygulama Esasları ve Yürürlük Bilgisi (TBDY uygulama esasları tebliği) — T.C. İçişleri Bakanlığı — https://www.icisleri.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi-uygulama-esaslarini-iceren-teblig-resm-gazetede-yayimlanarak-yururluge-girdi
5. Deprem Tehlike Haritası Yönetmeliği (R.G.: 22.01.2018) — AFAD — https://tdth.afad.gov.tr/
6. Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği (R.G.: 22.06.2025) — AFAD — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250622-1.htm

İlgili Hesaplama Araçları

• TBDY tasarım aracı

İSG Yönetmeliği 2026: Deprem Tasarımından Şantiye Uygulamasına Güvenlik

“İSG yönetmeliği 2026” ifadesi tek bir yeni yönetmeliğin adı değildir. 2026 yılında yapı işlerinde iş sağlığı ve güvenliği; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yapı işleri, iş ekipmanları, kişisel koruyucu donanımlar, işyeri eklentileri ve belirli süreli işler için yayımlanan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesini gerektirir [1–6].

Önemli Güvenlik Uyarısı: Bu bölüm genel bilgilendirme amacı taşır. Projeye özgü risk değerlendirmesi, geçici yapıların hesabı, iş ekipmanı seçimi ve saha uygunluğuna ilişkin nihai kararlar yetkili iş güvenliği profesyonelleri ile yetkili inşaat/statik mühendislerinin sorumluluğundadır.

Editöryel kaynak kontrolü: Yapıdan Editör Kurulu tarafından aşağıda listelenen resmî mevzuat bağlantıları esas alınarak hazırlanmıştır. Açık güncelleme tarihi: 28 Temmuz 2026. Bu kayıt, bağımsız uzman onayı veya projeye özel teknik uygunluk raporu yerine geçmez.

2026 Güncellik Notu: Yeni Bir “İSG Yönetmeliği” Var mı?

Verilen resmî kaynak paketinde “İSG Yönetmeliği 2026” başlıklı, 2026 tarihli müstakil bir düzenleme bulunmamaktadır. Kaynaklarda yer alan temel metinler 2012, 2013 ve 2016 tarihlidir [1–6]. Bu nedenle “2026 sürümü” ifadesi, yeni bir yönetmelik numarası gibi değil, mevcut düzenlemelerin 2026 tarihli proje ve şantiye organizasyonunda birlikte uygulanması şeklinde okunmalıdır.

Bu ayrım önemlidir: Deprem yönetmeliği yapının kalıcı taşıyıcı sistemini ve deprem etkileri altındaki performansını konu alırken İSG mevzuatı, tasarımın sahada güvenli biçimde uygulanmasına ilişkin işveren, çalışma alanı, ekipman ve çalışan güvenliği çerçevesini oluşturur. Biri diğerinin yerine geçmez.

Önceki Sürümden Farklar: Doğru Karşılaştırma Nasıl Yapılmalı?

Doğrulanmış kaynaklar arasında 2026 tarihli yeni metin, değişiklik cetveli veya önceki-yeni madde karşılaştırması bulunmadığından “2026’da şu madde değişti” biçiminde bir hüküm kurulamaz. Kaynak paketinin desteklediği teknik sonuç, uygulamanın tek bir metne değil altı düzenlemenin ortak değerlendirilmesine dayanmasıdır [1–6].

2012–2016 dönemindeki metinlerden farklı bir “2026 sürümü” varmış gibi hareket etmek; risk değerlendirmesi, ekipman kontrolü veya kişisel koruyucu donanım konularının tek belge üzerinden ele alınmasına yol açabilir. Proje ekibi, kullanacağı resmî metnin yürürlük ve değişiklik geçmişini mevzuat sistemindeki güncel görünüm üzerinden ayrıca doğrulamalıdır.

İlgili Hükümler Proje Sürecine Nasıl Dağıtılmalı?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, risklerden korunma ve işveren sorumlulukları için üst çerçeveyi oluşturur [6]. Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği ise bu çerçevenin yapı alanındaki kazı, yüksekte çalışma, montaj, kalıp, iskele ve benzeri işlere yansıyan özel bölümüdür [1].

İş ekipmanlarıyla ilgili seçim, güvenli kullanım ve kontrol süreçleri İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında ele alınır [2]. Kullanılan kişisel koruyucu ürünlerin ilgili ürün güvenliği çerçevesi ise Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği ile ilişkilidir [3].

Şantiye içindeki ofisler, geçişler, yardımcı bölümler ve diğer işyeri eklentileri İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği kapsamında ayrıca değerlendirilir [4]. Geçici veya belirli süreli çalışanların şantiyeye katıldığı faaliyetlerde istihdam süresinin kısa olması, ilgili koruma hükümlerinin göz ardı edilmesi için gerekçe oluşturmaz [5].

Deprem Tasarım Kararlarının İSG Dosyasına Aktarılması

TBDY–Eurocode 8 karşılaştırmasından elde edilen taşıyıcı sistem kararı, tek başına güvenli bir yapım yöntemi tarif etmez. Kolon ve perde yerleşimi, ağır prefabrik elemanlar, yüksek kirişler, sık donatılı birleşim bölgeleri veya güçlendirme detayları; erişim, montaj sırası, geçici stabilite ve kaldırma planı açısından ayrıca incelenmelidir [1,2,6].

Geçici Yapılar Kalıcı Yapıdan Ayrı Ele Alınmalı

Kalıp, iskele, çalışma platformu, geçici destek ve montaj payandası kalıcı taşıyıcı sistem hesabının otomatik bir parçası değildir. Bunların kullanım koşulları yapı işleri ve iş ekipmanları düzenlemeleri kapsamında işin aşamalarına göre ele alınmalıdır [1,2].

Deprem güçlendirmesinde bu ayrım daha kritiktir. Taşıyıcı elemana müdahale edilmeden önce yük aktarım yolu, geçici stabilite ve güvenli çalışma sırası projeye özgü mühendislik değerlendirmesiyle belirlenmelidir; genel bir risk matrisi geçici taşıyıcı sistem hesabının yerine geçmez.

5×5 Matrisle Önceliklendirme

Saha risklerinin ilk sıralaması için olasılık ve şiddet puanlarının çarpımına dayanan 5×5 matris kullanılabilir. Bu yöntem tehlikeleri karşılaştırmaya yardım eder; tek başına mevzuata uygunluk, güvenli ekipman veya mühendislik hesabı kanıtı değildir.

$$ISG_R = ISG_O \times ISG_S$$

Puanlama ölçütleri işyerinin faaliyetlerine göre önceden tanımlanmalı ve aynı ölçütler bütün tehlikelere tutarlı biçimde uygulanmalıdır. Risk değerlendirmesi ve alınacak önlemler 6331 sayılı Kanun kapsamındaki genel yükümlülükler ile ilgili yönetmeliklerin konuya özgü hükümleri birlikte dikkate alınarak yürütülmelidir [1–6].

2026 İçin Şantiye Uygulama Kontrolü

Aşağıdaki kontrol, “isg yönetmeliği 2026” aramasını tek bir belge listesi olmaktan çıkarıp proje kararlarıyla ilişkilendirir. Her satır için sorumlu kişi, kontrol tarihi, kanıt belgesi ve kapanış durumu ayrı kaydedilmelidir.

Geçiş Hükümleri ve Proje Revizyonları

Doğrulanmış kaynak paketi, 2026 tarihli yeni bir yönetmeliğe ait özel geçiş süresi veya uyum takvimi içermemektedir. Bu nedenle 2026’ya özgü son tarih, erteleme ya da kazanılmış hak ileri sürülemez.

Devam eden projelerde kontrol yalnız ihale veya ruhsat tarihine göre yapılmamalıdır. Kullanılan ekipmanın, çalışma yönteminin, şantiye yerleşiminin ya da istihdam biçiminin değişmesi halinde ilgili düzenleme yeniden seçilmeli; proje kayıtları ile saha koşulları arasındaki uyum kontrol edilmelidir [1–6].

Sık Sorulan Sorular

İSG Yönetmeliği 2026 adıyla yeni bir yönetmelik yayımlandı mı?

Verilen doğrulanmış kaynak paketinde bu adla 2026 tarihli bağımsız bir yönetmelik bulunmamaktadır. 2026 değerlendirmesi, 6331 sayılı Kanun ile 2013 ve 2016 tarihli konuya özel düzenlemelerin birlikte incelenmesine dayanır [1–6].

Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği tek başına yeterli mi?

Hayır. Yapı alanına özgü düzenleme [1]; iş ekipmanları [2], kişisel koruyucu donanımlar [3], işyeri eklentileri [4], geçici çalışanlar [5] ve 6331 sayılı Kanun’un genel çerçevesi [6] ile birlikte değerlendirilir.

Deprem yönetmeliğine uygun proje İSG açısından da uygun sayılır mı?

Deprem hesabı, kalıcı yapının taşıyıcı sistem performansına ilişkin teknik çerçeveyi sağlar; saha organizasyonu, geçici işler, kaldırma operasyonları, ekipman kullanımı ve çalışan güvenliği için ayrıca İSG değerlendirmesi gerekir [1,2,6].

Risk matrisi mühendislik hesabının yerine geçer mi?

Geçmez. $ISG_R=ISG_O\times ISG_S$ ilişkisi tehlikelerin önceliklendirilmesine yardım eder. İskele, kalıp, geçici destek, kaldırma ekipmanı veya taşıyıcı sisteme müdahale için gereken teknik değerlendirme ve kontroller ayrıca yürütülür [1,2,6].

Geçici çalışanlar için farklı bir güvenlik seviyesi uygulanabilir mi?

Çalışmanın kısa sürmesi, koruma düzeyinin azaltılması için dayanak oluşturmaz. Geçici veya Belirli Süreli İşlerde İSG Yönetmeliği ile 6331 sayılı Kanun birlikte dikkate alınır [5,6].

Kişisel koruyucu donanım seçmek riski tamamen ortadan kaldırır mı?

KKD, risk yönetiminin tek bileşeni değildir. Tehlikenin kaynağında kontrolü, çalışma düzenini, toplu koruma seçeneklerini ve uygun iş ekipmanını içeren tedbirler ilgili düzenlemeler kapsamında birlikte değerlendirilir [1–3,6].

Güçlendirme projelerinde en kritik İSG bağlantısı nedir?

Mevcut taşıyıcı sisteme müdahale sırasında iş sırası, geçici stabilite, kontrollü söküm, güvenli erişim ve ekipman kullanımının aynı uygulama planında birleştirilmesidir [1,2,6]. Projeye özgü geçici destek hesabı yetkili mühendislik değerlendirmesi gerektirir.

isg yönetmeliği 2026 — Ek Kaynaklar

1. Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği (R.G.: 05.10.2013) — ÇSGB — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18928&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
2. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (R.G.: 25.04.2013) — ÇSGB — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18318&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
3. Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği (R.G.: 2016) — ÇSGB — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18540&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
4. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği (R.G.: 17.07.2013) — ÇSGB — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18592&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
5. Geçici veya Belirli Süreli İşlerde İSG Yönetmeliği (R.G.: 2013) — ÇSGB — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18763&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
6. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) (R.G.: 30.06.2012) — ÇSGB — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6331&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

İlgili Hesaplama Araçları

• İSG risk matrisi

Ekleme yeri: Mevcut giriş ve hızlı yanıtın hemen ardından, TBDY 2018–Eurocode 8 teknik karşılaştırmasından önce eklenmelidir.

Deprem Yönetmeliği 2026: Yürürlükteki Düzenleme Hangisi?

Deprem yönetmeliği 2026 ifadesi yeni bir yönetmelik yayımlandığı izlenimi verebilir. Ancak 18 Ağustos 2026 tarihli kaynak kontrolünde, doğrulanmış resmî kaynak paketi içinde “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2026” adını taşıyan ayrı bir düzenleme bulunmamaktadır. Bina deprem tasarımındaki temel metin, 18 Mart 2018 tarihli ve 30364 sayılı Resmî Gazete’nin mükerrer nüshasında yayımlanan TBDY 2018’dir; yönetmelik 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir [1][2][3].

Önemli Güvenlik Uyarısı: Bu bölüm genel bilgilendirme amacı taşır. Deprem hesabı, mevcut bina değerlendirmesi, güçlendirme kararı ve mevzuata uygunluk kontrolü projeye özgü verilerle yapılmalı; nihai tasarım ve uygunluk denetimi yetkili inşaat/statik mühendisi sorumluluğunda yürütülmelidir.

Yapıdan Editör Kurulu kaynak kontrolü — Güncelleme: 18 Ağustos 2026. İçerik, aşağıdaki resmî yayınların tarih, kapsam ve yürürlük bilgilerinin editöryel karşılaştırmasına dayanır; bağımsız teknik proje onayı niteliğinde değildir.

“2026 yönetmeliği” adlandırma tuzağı

2026 yılında hazırlanan bir proje ile “2026 tarihli yönetmelik” aynı anlama gelmez. Resmî kaynaklarda yeni bir metin gösterilmedikçe, proje yılı yönetmeliğin adı veya sürüm numarası olarak kullanılamaz. AFAD kaydı, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nin 18 Mart 2018’de yayımlandığını ve 1 Ocak 2019’da yürürlüğe girdiğini belirtir [3].

Neyi Düzenliyor?

TBDY 2018; yeni binaların deprem etkisi altında tasarımını, mevcut binaların değerlendirilmesini ve güçlendirme tasarımını kapsayan ana teknik düzenlemedir [1][2]. Deprem yer hareketinin tanımlanması, zemin koşulları, taşıyıcı sistem seçimi, analiz, dayanım ve şekil değiştirme kontrolleri yönetmeliğin birbirine bağlı bileşenleridir [1].

Deprem tehlike verisinin konuma göre alınması ise Türkiye Deprem Tehlike Haritası altyapısıyla ilişkilidir [5]. Harita verisi tek başına taşıyıcı sistem hesabı değildir; TBDY 2018’deki zemin ve yapı parametreleriyle birlikte değerlendirilir [1][5].

Üç ayrı sorunun üç ayrı resmî metni

Bir binayla ilgili her işlem aynı düzenlemeye dayanmaz:

• Projelendirme veya güçlendirme hesabı: TBDY 2018 kapsamındaki mühendislik değerlendirmesidir [1][2].
• Konuma bağlı deprem tehlikesi: Deprem Tehlike Haritası Yönetmeliği ile harita uygulamasından alınan verilerle ilişkilidir [5].
• Afet sonrasındaki resmî hasar tespiti: 22 Haziran 2025 tarihli Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği kapsamında ayrı bir idari ve teknik süreçtir [6].

Bu ayrım özellikle 2025 tarihli düzenlemenin, TBDY 2018’in yerine geçen yeni bir bina tasarım yönetmeliği gibi yorumlanmasını önler. Afet sonrası hasar tespiti ile performans analizi veya güçlendirme projesi aynı inceleme değildir [1][6].

Önceki Sürümden Farklar ve 2026’da Değişen Hususlar

TBDY 2018, önceki deprem yönetmeliği döneminin ardından hazırlanmış; 18 Mart 2018’de yayımlanarak 1 Ocak 2019’da yürürlüğe girmiştir [3]. Dolayısıyla 2026 açısından temel karşılaştırma, doğrulanmamış bir “TBDY 2026” ile TBDY 2018 arasında değil, yürürlükteki TBDY 2018 ile önceki mevzuat dönemleri arasındadır.

2026’ya gelindiğinde kaynak paketindeki güncel değişiklik, tasarım yönetmeliğinin numarasının değişmesi değil; 22 Haziran 2025’te Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği’nin yayımlanmış olmasıdır [6]. Bu metin tasarım hesabının yerine geçmez ve TBDY 2018–Eurocode 8 karşılaştırmasını değiştiren yeni bir taşıyıcı sistem standardı olarak ele alınamaz [1][6].

İlgili Maddeler ve Belge Hiyerarşisi

Bir projede yalnızca yönetmeliğin adını yazmak yeterli teknik izlenebilirlik sağlamaz. Kullanılan deprem yer hareketi düzeyi, harita verisi, zemin sınıfı, bina kullanım sınıfı, taşıyıcı sistem ve analiz yöntemi TBDY 2018’in ilgili bölümleriyle eşleştirilmelidir [1].

Proje dosyasında birlikte kontrol edilecek kayıtlar

1. Yönetmelik adı ve yayımlanma bilgisi, TBDY 2018’in konsolide mevzuat kaydıyla karşılaştırılır [2].
2. Yürürlük tarihi AFAD’ın resmî bilgilendirmesi üzerinden teyit edilir [3].
3. Uygulama ve yürürlük açıklamaları, İçişleri Bakanlığının TBDY uygulama esasları duyurusuyla birlikte okunur [4].
4. Konuma bağlı deprem tehlikesi girdileri Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinden belirlenir [5].
5. İnceleme afet sonrası hasar tespiti amacı taşıyorsa 2025 tarihli ayrı yönetmeliğin kapsamı esas alınır [6].

Tasarıma ve Uygulamaya Etkisi

“Deprem yönetmeliği 2026’ya göre hesap” ifadesi yerine, hesap raporunda kullanılan resmî metin açıkça “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018” olarak belirtilmelidir [1][2]. Bu yaklaşım, proje yılını mevzuat sürümüyle karıştırma riskini azaltır.

TBDY 2018 ile Eurocode 8 karşılaştırması yapılırken her sistem kendi deprem tehlikesi, zemin, davranış ve analiz tanımları içinde çözülmelidir. Bir metinden seçilen katsayıların diğer metindeki hesap modeline doğrudan taşınması, sonuçların teknik anlamını bozabilir. Türkiye’deki mevzuat uygunluğu ayrıca TBDY 2018 ve yürürlük kayıtları üzerinden değerlendirilir [1][2][3].

Geçiş Hükümlerinde Proje Tarihi Neden Önemli?

Bir yapının 2026 yılında incelenmesi, ilk projesinin otomatik olarak 2026 koşullarında hazırlanmış olduğu anlamına gelmez. Ruhsat, proje onayı, tadilat, güçlendirme veya yeniden değerlendirme tarihleri farklı hukuki ve teknik sorular doğurabilir; uygulama esasları ile konsolide mevzuat kaydı birlikte incelenmelidir [2][4].

Dosya kontrol notu: Mevcut yapıda yalnızca proje kapağındaki yönetmelik adına bakılmamalıdır. Onay tarihleri, hesap raporu, zemin verileri, taşıyıcı sistem çizimleri ve sonradan yapılan müdahaleler birlikte değerlendirilmelidir. Nihai kapsam kararı yetkili idare ve yetkili proje müellifinin incelemesine bağlıdır.

Sık Sorulan Sorular

2026’da Türkiye’de hangi deprem yönetmeliği geçerli?

Verilen resmî kaynak paketinde bina deprem tasarımı için ayrı bir “2026 yönetmeliği” bulunmamaktadır. Doğrulanan temel metin, 18 Mart 2018’de yayımlanan ve 1 Ocak 2019’da yürürlüğe giren TBDY 2018’dir [1][2][3].

TBDY 2026 yayımlandı mı?

18 Ağustos 2026 tarihli kaynak kontrolünde, sağlanan doğrulanmış resmî kaynaklar arasında “TBDY 2026” adlı ayrı bir yönetmelik yer almamaktadır. Bu nedenle resmî bir yayın gösterilmeden söz konusu ifade yeni sürüm adı olarak kullanılmamalıdır [1][2][3].

2025 tarihli hasar tespiti yönetmeliği TBDY 2018’in yerine mi geçti?

Hayır. Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği, afet sonrasındaki hasar tespit sürecini düzenleyen 22 Haziran 2025 tarihli ayrı bir metindir [6]. Bina deprem tasarımı, değerlendirmesi ve güçlendirmesine ilişkin temel teknik metin TBDY 2018’dir [1][2].

Türkiye Deprem Tehlike Haritası tek başına proje hesabı için yeterli mi?

Hayır. Harita konuma bağlı deprem tehlikesi verisini sağlar [5]. Taşıyıcı sistem hesabında bu veri, TBDY 2018 kapsamındaki zemin ve yapı parametreleriyle birlikte değerlendirilir [1].

2026’da hazırlanan hesap raporuna “TBDY 2026” yazılabilir mi?

Resmî adı bu şekilde olan bir metin doğrulanmadığı için raporda “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018” adı ile Resmî Gazete bilgileri kullanılmalıdır [1][2]. Rapor tarihi ayrıca 2026 olarak gösterilebilir.

Eski bir bina doğrudan TBDY 2018’e uygun kabul edilir mi?

Yalnız yapım yılına bakılarak böyle bir kabul yapılamaz. Mevcut binanın değerlendirilmesi; proje belgeleri, malzeme ve geometri bilgileri, zemin verileri ve TBDY 2018’deki mevcut bina hükümleri çerçevesinde projeye özgü mühendislik çalışması gerektirir [1].

Eurocode 8, 2026’da TBDY 2018’in yerine kullanılabilir mi?

Bu kaynak paketi Eurocode 8’in Türkiye’de TBDY 2018’in yerine geçtiğini gösteren bir resmî düzenleme içermemektedir. Türkiye’deki mevzuat uygunluğu TBDY 2018’in resmî metni, konsolide kaydı ve yürürlük bilgisi üzerinden kontrol edilir [1][2][3].

İlgili Hesaplama Araçları

• TBDY tasarım aracı

deprem yönetmeliği 2026 — Ek Kaynaklar

1. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (R.G.: 18.03.2018) — ÇŞİB — https://webdosya.csb.gov.tr/db/yapiisleri/icerikler/tbdy_2018-20210506174126.pdf
2. TBDY 2018 — Konsolide Mevzuat Kaydı (R.G.: 18.03.2018 / 30364 (Mükerrer)) — ÇŞİB — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24468&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
3. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği — AFAD Yürürlük Bilgisi (R.G.: 18.03.2018 / 30364 (Mükerrer)) — AFAD — https://www.afad.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi
4. TBDY Uygulama Esasları ve Yürürlük Bilgisi (TBDY uygulama esasları tebliği) — T.C. İçişleri Bakanlığı — https://www.icisleri.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi-uygulama-esaslarini-iceren-teblig-resm-gazetede-yayimlanarak-yururluge-girdi
5. Deprem Tehlike Haritası Yönetmeliği (R.G.: 22.01.2018) — AFAD — https://tdth.afad.gov.tr/
6. Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği (R.G.: 22.06.2025) — AFAD — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250622-1.htm

1 Mart 2026 Deprem Yönetmeliği Hakkında Güncel Durum

“1 Mart 2026 deprem yönetmeliği” adıyla aranan yeni bir bina deprem yönetmeliği, doğrulanan resmî kaynak paketinde yer almamaktadır. Bu kaynaklara göre bina tasarımı, mevcut binaların değerlendirilmesi ve güçlendirme tasarımı bakımından esas metin; 18 Mart 2018’de yayımlanan ve 1 Ocak 2019’da yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’dir (TBDY 2018) [1][2][3].

22 Haziran 2025 tarihli Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği ise afet sonrasındaki hasar tespit sürecini düzenler; TBDY 2018’in yerine geçen yeni bir tasarım yönetmeliği değildir [1][6].

Güvenlik uyarısı: Haber, arama sonucu veya analiz yazılımında görülen “2026” etiketi tek başına proje hesabının değiştirilmesi için yeterli değildir. Düzenlemenin resmî adı, Resmî Gazete bilgisi, yürürlük hükmü ve değiştirdiği maddeler doğrulanmadan spektrum, taşıyıcı sistem katsayıları veya performans hedefleri revize edilmemelidir.

Proje Dosyasında Yapılacak Kapsam Kontrolü

“1 Mart 2026 yönetmeliğine göre güncelleme” talebiyle karşılaşıldığında analiz modeli değiştirilmeden önce şu belgeler kontrol edilmelidir:

1. Düzenlemenin tam resmî adı ile Resmî Gazete tarihi ve sayısı istenmelidir.
2. Metnin yeni bina tasarımı, mevcut bina değerlendirmesi, güçlendirme veya afet sonrası hasar tespitinden hangisini düzenlediği belirlenmelidir [1][6].
3. Başvurunun işlem türü ve yapının ilk ruhsat tarihi kayıt altına alınmalıdır [4].
4. Deprem tehlike parametrelerinin hangi koordinat ve deprem yer hareketi düzeyi için Türkiye Deprem Tehlike Haritası’ndan alındığı doğrulanmalıdır [1][5].
5. Hesap raporunda kullanılan yönetmelik sürümü açıkça belirtilmeli ve yazılımın varsayılan sürüm etiketinden bağımsız olarak resmî metinle karşılaştırılmalıdır.

Tablo: 2026 tarihli bir değişiklik iddiasında kontrol edilecek proje girdileri

Doğrulanmış bir değişiklik metni bulunmadığından, mevcut TBDY 2018–Eurocode 8 karşılaştırmasındaki hesap kabulleri yalnız “1 Mart 2026” tarihli bir internet içeriğine dayanılarak değiştirilmemelidir.

Güçlendirme Başvurularında Ruhsat Tarihi

T.C. İçişleri Bakanlığının yayımladığı uygulama bilgisine göre, 1 Ocak 2019’dan sonra resmî veya özel binalar için yapılacak deprem güçlendirmelerinde ilgili idareye sunulan ruhsat başvurularında binanın ilk ruhsatını aldığı tarihteki yönetmelik hükümleri esas alınır [4].

Bununla birlikte başvurunun güçlendirme, mevcut bina değerlendirmesi, onarım veya afet sonrası hasar tespiti niteliği ayrıca belirlenmelidir. Yapı özelindeki mevzuat ve hesap yöntemi, proje müellifi ile ilgili idare tarafından doğrulanmalıdır [1][4][6].

1 mart 2026 deprem yönetmeliği — Ek Kaynaklar

1. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği — https://webdosya.csb.gov.tr/db/yapiisleri/icerikler/tbdy_2018-20210506174126.pdf
2. TBDY 2018 — Konsolide Mevzuat Kaydı — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24468&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
3. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği — AFAD — https://www.afad.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi
4. TBDY Uygulama Esasları ve Yürürlük Bilgisi — T.C. İçişleri Bakanlığı — https://www.icisleri.gov.tr/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi-uygulama-esaslarini-iceren-teblig-resm-gazetede-yayimlanarak-yururluge-girdi
5. Türkiye Deprem Tehlike Haritaları — AFAD — https://tdth.afad.gov.tr/
6. Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yönetmeliği — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250622-1.htm

Kaynakça

1. İlgili Türk Standartları (TS) ve Avrupa Normları (EN)
2. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği
3. İlgili ders kitapları ve teknik kaynaklar

Not: Bu makale eğitim amaçlıdır. Projelerde güncel yönetmelik ve standartlara başvurunuz.

Kaynaklar

1. TBDY 2018 — AFAD / T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180318M1-2.htm
2. TS 500:2000 — TSE — Türk Standardları Enstitüsü. https://www.tse.org.tr

İlgili Hesaplama Araçları

Bu konuyla ilgili ücretsiz mühendislik hesaplama araçlarımızla ön tasarım ve kontrol yapabilirsiniz:

• Deprem Yükü Hesaplama (TBDY 2018)
• Bina Periyodu Hesaplama
• Deprem Tasarım Sınıfı (DTS) Hesaplama

Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller genel mühendislik pratiğini yansıtır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.

Bilgi Portali Editörü (2026). Deprem Yönetmeliği Karşılaştırması: TBDY 2018 ve Eurocode 8. Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı. https://yapidan.com/kategoriler/dp/deprem-yonetmeligi-karsilastirmasi-tbdy-2018-eurocode-8