Yerel zemin etkisi büyütme katsayıları
Bu hesaplama aracı ön değerlendirme amacıyla tasarlanmıştır. Gerçek proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçların sorumlu mühendis tarafından onaylanması gerekir.
Hesap kapsamı ve yöntem
Yerel zemin etkisi, zemin hakim periyodu TB = 4H/Vs ve Fs, F1 büyütme katsayıları ile yumuşak zemin büyütmesi hesabı.
SDS = Ss·Fs, SD1 = S1·F1. Fs ve F1 yerel zemin sınıfına (ZA-ZF) ve kısa/1s periyot ivme katsayılarına bağlıdır. TBDY 2018 Tablo 2.1-2.2.
Örnek: Ss=1.0, S1=0.30, ZD zemin → Fs=1.2, F1=1.8 → SDS=1.2, SD1=0.54. TA=0.2×SD1/SDS=0.09s, TB=SD1/SDS=0.45s.
Bu araç yalnızca yerel zemin etkisi büyütme katsayıları kapsamındaki büyüklükleri değerlendirir. Teknik referansların listelenmesi, tek başına tam standart uygunluğu veya proje onayı anlamına gelmez. Girdiler proje verisinden alınmalı ve sonuçlar sorumlu mühendis tarafından kontrol edilmelidir.
Ss ve S1 için tablolar arası lineer interpolasyon yapılır; ZF sınıfı için ise saha özel (site-specific) analiz zorunludur.
ZE yumuşak kil ve gevşek kum içerir; kısa periyot dalgalar rezonansa girerek Fs değerlerini önemli ölçüde arttırır.
Üst 30 metre için MASW, SPT veya sismik kırılma yöntemleriyle ortalama kayma dalga hızı belirlenir ve sınıflandırma için kullanılır.
TB bina periyoduna yakınsa rezonans riski oluşur; deprem etkisi büyür ve tasarımda spektral ivme kontrolü yapılması gerekir.
Sıvılaşabilir, yüksek plastisite ve duyarlı kil veya çok yumuşak zeminlerde ZF tanımı girer ve saha özel analiz zorunludur.
Evet, düşey spektral ivme TBDY 2018 §2.4'e göre ayrı hesaplanır ve büyütme katsayıları farklı değerlerle uygulanır.