Göreli Kat Ötelemesi Kontrolü

1. Tanım ve Amaç

Göreli kat ötelemesi ($\delta_i$), bir kattaki kolon veya perdenin üst ve alt uçları arasındaki yatay yer değiştirme farkıdır:

$$\delta_i = u_i - u_{i-1}$$

Burada $u_i$ ve $u_{i-1}$; $i$'inci ve $(i-1)$'inci katta ilgili kolon/perdenin yatay yer değiştirmesidir.

Neden kontrol gerekir?

• Aşırı ötelemeler dolgu duvar ve cephe hasarına yol açar; kiriş–kolon birleşim bölgelerinde düzlem içi sürtünme kuvvetleri başarısızlığa neden olur
• Yapısal olmayan elemanların (bölme duvar, asma tavan, tesisat boruları) bütünlüğü bozulur
• İkinci mertebe (P-Δ) etkileri artar, taşıyıcı sistemi stabilite sınırına yaklaştırır
• Bitişik binalarda deprem derzi yetersizse çarpışma (pounding) riski doğar
• Hasarın boyutu dolgu duvar bağlantı tipine göre değişir: kolona yapışık dolgu, kısa kolon etkisi yaratarak kesme hasarını tetikler

Saha Notu: Türkiye'de 1999 Kocaeli ve 2023 Kahramanmaraş depremlerinde aşırı göreli kat ötelemesine bağlı dolgu duvar hasarı, çok sayıda yapıda yapısal olmayan bileşenlerin çökmesine neden olmuştur. 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında yapılan saha incelemelerinde, dolgu duvarların çoğunlukla koridorları kapattığı ve yapıdan kaçışı engellediği gözlemlenmiştir.

Dikkat: Göreli kat ötelemesi kontrolü, yalnızca deprem hasar önleme için değil, aynı zamanda dolgu duvar ve cephe sistemlerinin sağlıklı işleyişi için de zorunludur. TDY 2007 (mülga, yerine TBDY 2018)'ye kıyasla TBDY 2018'in getirdiği en önemli değişikliklerden biri; öteleme kontrolünün DD-2 (475 yıl geri dönüş periyodu) yerine daha sık tekrarlayan DD-3 (72 yıl geri dönüş periyodu) deprem düzeyine göre yapılmasıdır.

2. Deprem Yer Hareketi Düzeyleri ve λ Katsayısı

2.1 TBDY 2018 Deprem Düzeyleri

Tablo 1: TBDY 2018 Deprem Düzeyleri

Saha Notu: TBDY 2018'in en önemli yeniliklerinden biri, göreli kat ötelemesi kontrolünün DD-2 yerine DD-3 deprem düzeyine göre yapılmasıdır. Bu değişiklik, yapıların sık tekrarlayan depremler altında hasar görmemesini hedefleyen "Sınırlı Hasar (SH)" performans hedefine karşılık gelir.

2.2 λ Katsayısının Hesabı (TBDY 2018 Madde 4.9.1.3)

$\lambda$ katsayısı, DD-3 deprem yer hareketi spektral ivmesinin DD-2 deprem yer hareketi spektral ivmesine oranıdır (hakim titreşim periyodu $T_1$'de):

$$\lambda = \frac{S_{ae,\text{DD3}}(T_1)}{S_{ae,\text{DD2}}(T_1)}$$

Bu oran AFAD'ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası (TDTH) üzerinden koordinata özgü olarak elde edilir.

Tablo 2: λ Katsayısının Hesabı (TBDY 2018 Madde 4.9.1.3)

Dikkat: $\lambda$ katsayısı, koordinata ve zemin sınıfına bağlıdır; "standart 0,40" değeri konumdan bağımsız kullanılamaz. AFAD TDTH (https://tdth.afad.gov.tr) üzerinden koordinata özgü değer alınmalıdır.

3. Etkin Göreli Kat Ötelemesi (TBDY 2018 Madde 4.9.1)

3.1 Azaltılmış Göreli Kat Ötelemesi (TBDY 2018 Denklem 4.32)

(X) deprem doğrultusunda herhangi bir kolon veya perde için ardışık iki kat arasındaki azaltılmış göreli kat ötelemesi:

$$\Delta_i^{(X)} = u_i^{(X)} - u_{i-1}^{(X)}$$

Önemli: Bu hesapta TBDY 2018 Madde 4.7.3.2'de verilen ampirik periyot koşulu ve Denklem 4.19'da tanımlanan minimum eşdeğer deprem yükü koşulu gözönüne alınmaz.

3.2 Etkin Göreli Kat Ötelemesi (TBDY 2018 Denklem 4.33)

Gerçek ötelemeyi elde etmek için büyütme yapılır. Binanın $i$'inci katındaki kolon veya perdeler için etkin göreli kat ötelemesi:

$$\delta_i^{(X)} = \frac{R}{I} \cdot \Delta_i^{(X)}$$

Burada:

• $\Delta_i$: Elastik analizden (azaltılmış deprem kuvvetleriyle) elde edilen göreli kat ötelemesi
• $R$: Taşıyıcı sistem davranış katsayısı (TBDY 2018 Tablo 4.1)
• $I$: Bina önem katsayısı (TBDY 2018 Tablo 3.1)

3.3 Kritik (Maksimum) Değer

Her bir deprem doğrultusu için, binanın $i$'inci katındaki etkin göreli kat ötelemelerinin kat içindeki en büyük değeri:

$$\delta_{i,\text{max}}^{(X)} = \max\left(\delta_i^{(X)}\right)_{\text{kat içinde}}$$

4. Sınır Değerler (TBDY 2018 Tablo 4.9, Madde 4.9.1.3)

4.1 Kontrol Koşulu

Her bir deprem doğrultusu için binanın herhangi bir katında:

$$\lambda \cdot \frac{\delta_{i,\text{max}}}{h_i} \leq \begin{cases} 0{,}016 & \text{(dolgu duvarlar kolona yapışık — gevrek bağlantı)} \\ 0{,}024 & \text{(dolgu duvarlar kolondan ayrılmış veya dolgu yok)} \end{cases}$$

4.2 λ (Lambda) Katsayısının Etkin Sınır Değerlere Etkisi

DD-3/DD-2 oranı ortalama 0,40 kabul edildiğinde, efektif sınır değerler şöyledir:

• Yapışık dolgu: $\delta_{i,\text{max}}/h_i \leq 0{,}016/0{,}40 = 0{,}040$
• Ayrılmış dolgu: $\delta_{i,\text{max}}/h_i \leq 0{,}024/0{,}40 = 0{,}060$

Bu değerler, DBYBHY 2007 (mülga, yerine TBDY 2018)'deki $\delta_{i}/h_i \leq 0{,}020$ sınırına kıyasla daha gevşe görünse de TBDY 2018'de hesap çatlamış kesit rijitliğiyle yapıldığından ve DD-3 gibi daha küçük bir depremin sınırlandırıldığından gerçekte daha kısıtlayıcıdır.

Tablo 3: λ (Lambda) Katsayısının Etkin Sınır Değerlere Etkisi

Saha Notu: Türkiye'de apartman yapılarında dolgu duvarlar genellikle tuğla ile ve çerçeve elemanlarına bitişik örülmektedir (yapışık). Projelendirme aşamasında dolgu duvar bağlantı koşulunun (yapışık/ayrılmış) açıkça belirtilmesi ve şantiyede denetlenmesi zorunludur; aksi takdirde daha kısıtlayıcı 0,016 sınırı geçerlidir.

5. Etkin Kesit Rijitlikleri (TBDY 2018 Tablo 4.2)

Göreli kat ötelemesi hesabında çatlamış kesit rijitlikleri kullanılır (TBDY 2018 Madde 4.5.8).

Tablo 4: Etkin Kesit Rijitlikleri (TBDY 2018 Tablo 4.2)

Önemli: DBYBHY 2007 (mülga, yerine TBDY 2018)'de kolonlarda eksenel kuvvete bağlı değişken rijitlik kullanılıyordu. TBDY 2018'de ise tüm elemanlar için sabit çarpanlar tanımlanmıştır.

Dikkat: Bu çarpanlar uygulanmadan yapılan analizde ötelemeler gerçek değerin altında kalır, yani sınır sağlanıyor gibi yanlış sonuç çıkabilir. Depremli tüm kombinasyonlarda (düşey yükler dahil) çatlamış rijitlik kullanılmalıdır.

6. Hesap Akış Diyagramı

7. Bitişik Bina Aralığı (Deprem Derzi) Kontrolü (TBDY 2018 Madde 4.9.3)

7.1 Temel Kural

Kat döşemelerinin aynı seviyede olduğu durum (TBDY 2018 Madde 4.9.3.1.a):

$$d_{\min} = \sqrt{\left(u_{\text{tepe},1}^{(X)}\right)^2 + \left(u_{\text{tepe},2}^{(X)}\right)^2} \quad \text{(SRSS kuralı)}$$

Formüldeki $u_{\text{tepe}}$ değerleri azaltılmamış (gerçek) tepe deplasmanlarıdır: $u_{\text{tepe,gerçek}} = (R/I) \cdot u_{\text{tepe,elastik}}$

Komşu bina bilgisinin olmadığı durum (TBDY 2018 Madde 4.9.3.1.b):

$$d_{\min} = \frac{R}{2I} \cdot u_{\text{tepe}} \cdot \sqrt{2}$$

7.2 Minimum Derz Koşulu (TBDY 2018 Madde 4.9.3.2)

$$d \geq \max\left(d_{\min}, \; 3\text{ cm} + 1\text{ cm} \times \frac{H_N}{4} \right)$$

Pratikte:

• $H_N = 12\text{ m}$ → en az 6 cm
• $H_N = 20\text{ m}$ → en az 8 cm
• $H_N = 31\text{ m}$ → en az 11 cm

Saha Notu: Türkiye'de kent merkezlerindeki yoğun yapılaşmada bitişik nizamda yükselen komşu yapılar yaygındır. 2023 Kahramanmaraş depreminde birçok bitişik bina çiftinde pounding hasarı gözlemlenmiştir.

8. İkinci Mertebe (P-Δ) Etkileri (TBDY 2018 Madde 4.9.2)

8.1 İkinci Mertebe Gösterge Değeri (TBDY 2018 Denklem 4.35)

$$\theta_{II,i}^{(X)} = \frac{(\Delta_{i,\text{ort}}^{(X)}) \cdot \sum_{k=i}^{N} w_k}{V_i^{(X)} \cdot h_i}$$

Burada:

• $\Delta_{i,\text{ort}}^{(X)}$: $i$'inci katta azaltılmış göreli kat ötelemelerinin kat içindeki ortalaması (m)
• $\sum_{k=i}^{N} w_k$: $i$'inci kat ve üzerindeki katların toplam ağırlığı (kN)
• $V_i^{(X)}$: $i$'inci kattaki azaltılmış kat kesme kuvveti (kN)
• $h_i$: $i$'inci kat yüksekliği (m)

8.2 Kontrol Koşulu (TBDY 2018 Denklem 4.36)

$$\theta_{II,\text{max}}^{(X)} \leq \frac{0{,}12 \cdot D}{C_h \cdot R}$$

Betonarme binalar için $C_h = 0{,}5$; çelik ve kompozit kolonlu binalar için $C_h = 1{,}0$.

Örnek (SDY Betonarme Çerçeve, $R=8$, $D=2{,}5$):

$$\frac{0{,}12 \times 2{,}5}{0{,}5 \times 8} = \frac{0{,}30}{4{,}0} = 0{,}075$$

Yani $\theta_{II,\text{max}} \leq 0{,}075$ koşulu sağlanıyorsa ikinci mertebe etkisi ayrıca dikkate alınmaz.

8.3 Koşul Sağlanmıyorsa (TBDY 2018 Denklem 4.37)

$\theta_{II,\text{max}}$ sınırı aşarsa, tüm yatay deprem iç kuvvetleri büyütme katsayısıyla artırılır:

$$\beta_{II}^{(X)} = \frac{1}{1 - \theta_{II,\text{max}}^{(X)}}$$

9. Çerçeve–Perde Birleşik Sistemlerde Ötelem Kontrolü

9.1 Perde Sistemlerinin Göreli Kat Ötelemesine Etkisi

Perdeler, çerçeve sistemlere kıyasla çok daha büyük yanal rijitlik sağlar. Perde–çerçeve birleşik (dual) sistemlerde göreli kat ötelemesi, saf çerçeve sistemlere göre genellikle %40–70 oranında azalır. TBDY 2018 Madde 4.3.4.1 kapsamında her iki doğrultuda toplam bina taban alanının binde birinde (%0,1) perde yer alması zorunludur.

9.2 Burulma Düzensizliği (A1) ile İlişki (TBDY 2018 Madde 3.6.2.1)

Burulma düzensizliği katsayısı:

$$\eta_{bi} = \frac{(\delta_{i})_{\text{max}}}{(\delta_{i})_{\text{ort}}} \geq 1{,}20 \quad \Rightarrow \text{Burulma düzensizliği mevcut (A1)}$$

Tablo 5: Burulma Düzensizliği (A1) ile İlişki (TBDY 2018 Madde 3.6.2.1)

10. Sayısal Örnek (Orijinal)

Veriler:

• 5 katlı betonarme çerçeve, her kat yüksekliği $h_i = 3{,}0\text{ m}$
• Taşıyıcı sistem: SDY çerçeve, $R = 8$, $I = 1{,}0$
• Zemin: ZC, $S_{DS} = 1{,}40$, $\lambda = 0{,}42$
• Dolgular kolona yapışık

Tablo 6: Sayısal Örnek (Orijinal)

Sonuç: Tüm katlar için $\lambda \cdot \delta_{i,\text{max}}/h_i < 0{,}016$ → Göreli kat ötelemesi koşulu sağlandı.

11. Örnek Problemler

Problem 1 — Kolay

Veriler:

• 4 katlı konut binası, kat yüksekliği $h_i = 3{,}0\text{ m}$
• Taşıyıcı sistem: SDY betonarme çerçeve, $R = 8{,}0$, $I = 1{,}0$
• Dolgu duvarlar kolona yapışık
• 3. kattaki elastik analiz sonucu azaltılmış göreli kat ötelemesi: $\Delta_3 = 6{,}0\text{ mm}$
• DD-3/DD-2 spektral ivme oranı: $\lambda = 0{,}40$

İstenen: 3. katta göreli kat ötelemesi kontrol koşulunu sağlayıp sağlamadığını belirleyin.

Çözüm:

Adım 1: Etkin göreli kat ötelemesini hesapla (TBDY 2018 Denklem 4.33):

$$\delta_3 = \frac{R}{I} \cdot \Delta_3 = \frac{8{,}0}{1{,}0} \times 6{,}0 = 48{,}0\text{ mm}$$

Adım 2: Normalize ötelemeyi hesapla:

$$\frac{\delta_3}{h_3} = \frac{48{,}0}{3000} = 0{,}01600$$

Adım 3: Kontrol koşulunu uygula (dolgu yapışık → sınır 0,016):

$$\lambda \cdot \frac{\delta_3}{h_3} = 0{,}40 \times 0{,}01600 = 0{,}00640 \leq 0{,}016$$

Sonuç: $\lambda \cdot \delta_{3}/h_3 = 0{,}0064 < 0{,}016$ — Koşul sağlanmaktadır.

Kontrol: Kritik oran, sınır değerin 0,0064/0,016 = %40'ında; yeterli emniyet marjı var.

Problem 2 — Orta

Veriler:

• 6 katlı karma (çerçeve + perde) bina, kat yüksekliği $h_i = 3{,}20\text{ m}$
• Taşıyıcı sistem: SDKY çerçeve-perde, $R = 6{,}0$, $D = 2{,}5$, $I = 1{,}0$
• Zemin: ZD sınıfı; $\lambda = 0{,}38$
• Dolgu duvarlar esnek derz ile kolondan ayrılmış
• Azaltılmış göreli kat ötelemelerinin en büyük değeri: $\Delta_{i,\text{max}} = 7{,}5\text{ mm}$ (3. katta)

İstenen:

1. Etkin göreli kat ötelemesini hesapla
2. Kontrol koşulunu uygula
3. 3. katta $\theta_{II,3}$ gösterge değerini hesapla ($\sum w_k = 2850\text{ kN}$, $V_3 = 620\text{ kN}$, ortalama $\Delta_{3,\text{ort}} = 6{,}8\text{ mm}$)

Çözüm:

Adım 1: Etkin göreli kat ötelemesi (TBDY 2018 Denklem 4.33):

$$\delta_{3,\text{max}} = \frac{R}{I} \cdot \Delta_{3,\text{max}} = \frac{6{,}0}{1{,}0} \times 7{,}5 = 45{,}0\text{ mm}$$

Adım 2: Normalize öteleme:

$$\frac{\delta_{3,\text{max}}}{h_3} = \frac{45{,}0}{3200} = 0{,}01406$$

Adım 3: Kontrol koşulu (dolgu ayrılmış → sınır 0,024):

$$\lambda \cdot \frac{\delta_{3,\text{max}}}{h_3} = 0{,}38 \times 0{,}01406 = 0{,}00534 \leq 0{,}024$$

Adım 4: İkinci mertebe gösterge değeri (TBDY 2018 Denklem 4.35):

$$\theta_{II,3} = \frac{\Delta_{3,\text{ort}} \cdot \sum w_k}{V_3 \cdot h_3} = \frac{0{,}0068 \times 2850}{620 \times 3{,}20} = \frac{19{,}38}{1984{,}0} = 0{,}00977$$

Adım 5: Kontrol ($R=6$, $D=2{,}5$, $C_h=0{,}5$):

$$\frac{0{,}12 \times D}{C_h \times R} = \frac{0{,}12 \times 2{,}5}{0{,}5 \times 6{,}0} = \frac{0{,}30}{3{,}0} = 0{,}100$$

$\theta_{II,3} = 0{,}00977 \leq 0{,}100$ — İkinci mertebe büyütmesi gerekmez.

Sonuç:

• Göreli kat ötelemesi: $\lambda \cdot \delta_{3}/h_3 = 0{,}00534 < 0{,}024$
• İkinci mertebe etkisi: $\theta_{II,3} = 0{,}0098 < 0{,}100$ — Büyütme katsayısı gereksiz

Problem 3 — Zor

Veriler:

• 10 katlı perde–çerçeve birleşik bina; zemin kat $h_1 = 4{,}0\text{ m}$, diğer katlar $h_i = 3{,}0\text{ m}$
• $R = 6{,}0$, $D = 2{,}5$, $I = 1{,}4$ (hastane — BKS=1)
• Zemin: ZD, $\lambda = 0{,}42$
• Dolgu duvarlar yapışık (ayrılmamış)
• Eşdeğer taban kesme kuvveti büyütme katsayısı (TBDY Madde 4.8.4): $\alpha = 1{,}18$
• Analiz yazılımından okunan azaltılmış göreli kat ötelemesi (3. kat): $\Delta_{3,\text{ham}} = 4{,}6\text{ mm}$
• 3. katta kat içi maksimum öteleme / ortalama öteleme oranı: $\eta_{b3} = 1{,}35$
• $\sum w_k$ (3. kat ve üstü) = 9500 kN; $V_3 = 1820\text{ kN}$; $\Delta_{3,\text{ort,ham}} = 3{,}9\text{ mm}$
• Binanın X doğrultusunda tepe deplasmanı: $u_{\text{tepe,elastik}} = 28{,}4\text{ mm}$; $H_N = 31{,}0\text{ m}$

İstenen:

1. Büyütme katsayısı uygulanmış $\delta_{3,\text{max}}$'i hesapla
2. Kontrol koşulunu uygula
3. Burulma düzensizliği katsayısı (A1) kontrolü yap
4. $\theta_{II,3}$ gösterge değerini hesapla
5. Komşu bina (bilinmeyen) ile bırakılacak minimum deprem derzi boşluğunu hesapla

Çözüm:

Adım 1: Ham analiz değerine büyütme katsayısı uygula (TBDY Madde 4.8.4):

$$\Delta_{3,\text{max}} = \alpha \cdot \Delta_{3,\text{ham}} = 1{,}18 \times 4{,}6 = 5{,}43\text{ mm}$$

Adım 2: Etkin göreli kat ötelemesi (TBDY Denklem 4.33):

$$\delta_{3,\text{max}} = \frac{R}{I} \cdot \Delta_{3,\text{max}} = \frac{6{,}0}{1{,}4} \times 5{,}43 = 4{,}286 \times 5{,}43 = 23{,}27\text{ mm}$$

Adım 3: Normalize öteleme ($h_3 = 3{,}0\text{ m}$):

$$\frac{\delta_{3,\text{max}}}{h_3} = \frac{23{,}27}{3000} = 0{,}007757$$

Adım 4: Kontrol (dolgu yapışık → sınır 0,016):

$$\lambda \cdot \frac{\delta_{3,\text{max}}}{h_3} = 0{,}42 \times 0{,}007757 = 0{,}003258 \leq 0{,}016$$

Adım 5: Burulma düzensizliği (A1) kontrolü:

$\eta_{b3} = 1{,}35 > 1{,}20$ → A1 düzensizliği mevcut

Ancak $\eta_{b3} = 1{,}35 < 2{,}00$ → Dinamik hesap zorunlu değil; ancak %5 dışmerkezlik analizinde ilgili büyütmeler uygulanmalıdır.

Adım 6: İkinci mertebe gösterge değeri:

$$\Delta_{3,\text{ort}} = \alpha \cdot \Delta_{3,\text{ort,ham}} = 1{,}18 \times 3{,}9 = 4{,}602\text{ mm} = 0{,}004602\text{ m}$$ $$\theta_{II,3} = \frac{0{,}004602 \times 9500}{1820 \times 3{,}0} = \frac{43{,}72}{5460} = 0{,}00801 \leq 0{,}100$$

Adım 7: Deprem derzi hesabı (TBDY Madde 4.9.3.1.b — komşu bina bilinmiyor):

$$u_{\text{tepe,gerçek}} = \frac{R}{I} \cdot u_{\text{tepe,elastik}} = \frac{6{,}0}{1{,}4} \times 28{,}4 = 121{,}7\text{ mm}$$ $$d_{\min,\text{hesap}} = 0{,}5 \times 4{,}286 \times 28{,}4 \times 1{,}414 = 86{,}1\text{ mm}$$

TBDY Madde 4.9.3.2 alt sınırı ($H_N = 31{,}0\text{ m}$):

$$d_{\min,\text{kod}} = 3 + \frac{31{,}0}{4} = 3 + 7{,}75 = 10{,}75\text{ cm} = 107{,}5\text{ mm}$$ $$d = \max(86{,}1,\; 107{,}5) = 107{,}5\text{ mm} \rightarrow \text{En az } \mathbf{11\text{ cm}} \text{ derz bırakılacak.}$$

Sonuçlar:

• Göreli kat ötelemesi: $\lambda \cdot \delta_3/h_3 = 0{,}00326 \ll 0{,}016$ (perde sistemi etkin)
• A1 burulma düzensizliği mevcut (1,35) — dışmerkezlik büyütmesi zorunlu
• P-Δ etkisi ihmal edilebilir ($\theta_{II} = 0{,}008$)
• Deprem derzi: en az 11 cm

12. Göreli Kat Ötelemesi Sınırı Karşılanamadığında Alınacak Önlemler

Tablo 7: Göreli Kat Ötelemesi Sınırı Karşılanamadığında Alınacak Önlemler

Saha Notu: Türkiye uygulamalarında en yaygın çözüm yöntemi perde eklenmesidir. Perde konumu ve boyutu seçilirken burulma düzensizliği (A1) yaratmamak için simetrik yerleştirme tercih edilmelidir.

13. Uluslararası Standartlarla Karşılaştırma

Tablo 8: Uluslararası Standartlarla Karşılaştırma

14. Sık Yapılan Hatalar

Tablo 9: Sık Yapılan Hatalar

Kaynakça

1. İlgili Türk Standartları (TS) ve Avrupa Normları (EN)
2. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği
3. İlgili ders kitapları ve teknik kaynaklar

Not: Bu makale eğitim amaçlıdır. Projelerde güncel yönetmelik ve standartlara başvurunuz.

Kaynaklar

1. TBDY 2018 — AFAD / T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180318M1-2.htm
2. TS 500:2000 — TSE — Türk Standardları Enstitüsü. https://www.tse.org.tr
3. TS EN 1998-1:2008 — CEN — Avrupa Standardizasyon Komitesi (Eurocode). https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu
4. AFAD TDTH 2018 — AFAD — Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://tdth.afad.gov.tr

İlgili Hesaplama Araçları

Bu konuyla ilgili ücretsiz mühendislik hesaplama araçlarımızla ön tasarım ve kontrol yapabilirsiniz:

• Deprem Yükü Hesaplama (TBDY 2018)
• Bina Periyodu Hesaplama
• Deprem Tasarım Sınıfı (DTS) Hesaplama

Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller genel mühendislik pratiğini yansıtır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.