Başlangıç
Başlangıç
Metraj ve hakediş için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Metraj ve hakediş; proje paftalarından imalat miktarlarının ölçümü ve karşılığında ödeme tutarlarının düzenlenmesi sürecidir. Kamu işlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) ve…
Seviyenize göre önerilen makale sırası — temelden ileri düzeye doğru ilerleyin.
Metraj ve hakediş için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Metraj ve hakediş çekirdek hesap yöntemleri ve standart uygulamaları.
Metraj ve hakediş ileri konular, özel problemler ve karar/kontrol süreçleri.
19 makale gösteriliyor
Sürekli temelden merdivene yedi eleman için beton hacmi formülleri; kesişimde çift sayımı önleme kuralı, ÇŞB poz eşleştirmesi ve tipik kat hesabı yer alır.
Donatı boy hesabı ve birim ağırlık kuralı ile demir cetveli sütun düzeni; 40×50 cm kolon üzerinden bindirmeli örnek, pilye, fire ve pas payı uygulaması.
Kolon, kiriş, döşeme, temel ve perde için kalıp alanı formülleri; zemine oturan yüzeylerin dışlanması, fire payı ve DIN 18218 yanal basınç sınıfları verilir.
Ortalama alan, prizmatoid (Simpson) ve başlık yöntemleriyle kübaj tablosu kurulumu; kabarma-sıkışma katsayıları, şev payı ve dolgu-nakliye dengesi işlenir.
Duvar metrajında köşe kesişim kuralı ve boşluk düşüm (minha) sınırları, iç–dış sıva ayrımı; dış duvar, boşluk ve iç bölme dökümlü kapsamlı örnek eşlik eder.
Mantolama için net yüzey, profil ve file metrajı; proje girdilerine bağlı dübel miktarı, duvar katmanlarıyla ısıl hesap ve üç açıklamalı örnek.
Profil teorik ağırlık tabloları ve partlist format gerekleri; TS EN 1090-2 EXC sınıfına göre metraj derinliği, bulon-kaynak ağırlığı ve galvaniz yüzey alanı.
İşçilik, malzeme ve makine rayiçlerinin analiz formuna dökülüşü; YİGŞ Madde 22 genel gider–kâr oranları ile 1 m³ C30/37 döküm için yedi adımlı tam analiz.
Metrajdan KDV'ye yedi adımda ara hakediş düzenlenişi, belge sırası ve YİGŞ kontrol süreleri; revize birim fiyat ile kesin hesap farkı sayısal örnekle gösterilir.
Pn ağırlıklı endeks katsayısının kurulumu ve TÜİK Yİ-ÜFE seçimi; gecikme ve iş artışı durumları, Geçici 7. madde uygulaması ile ek kesin teminat hesabı.
Nakliye formülü için mesafe, yoğunluk ve K katsayısını; ÇŞB'nin 10 km altı ve üstü hesaplarını, İller Bankası yöntemini ve örnekleri inceleyin.
Birim karışıklığından revize projeyle güncellememeye 12 tipik hatanın nedeni ve doğrusu; özet kontrol tablosu ile 5 katlı bina üzerinden hata maliyeti hesabı.
Sıhhi tesisat boru boyundan hava kanalı açılım alanına ve kablo çarpanına ölçüm esasları; sprinkler sistemi uygulama koşulları ve BBF 2025 M–E poz grupları.
WBS'ten kritik yol analizine iş programı kurulumu, look-ahead ve S-eğrisiyle ilerleme izleme; YİGŞ Madde 17 onayı ile Primavera P6–MS Project farkı ele alınır.
Kavramsal, parametrik, analitik ve oransal tahmin yöntemlerinin kesinlik aralıkları; poz eşleştirme ve KDV adımlarıyla BOQ kurulumu, PERT ve P90 bütçe hesabı.
İnşaat metraj ve keşif hesaplama; imalat miktarlarının ÇŞB birim fiyatları ve TS 500 esaslarına göre sistematik biçimde belirlenmesi ve maliyetlendirilmesi sürecidir.
Yapı maliyeti hesaplama; ÇŞB Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliği ve piyasa rayiçlerine göre metraj, birim fiyat ve genel gider bileşenlerinin sistematik birleştirilmesidir.
Parça boyu ve adetten metretül hesabı, sabit genişlikle m² dönüşümü ve net metraj ile fireli sipariş miktarının ayrımı.
Beton hacminden kütle hesabı, yoğunluk sınıfları, donatılı beton kabulü ve kg, ton, kN dönüşümünü koşullarıyla öğrenin.
Metrajdan KDV'ye yedi adımda ara hakediş düzenlenişi, belge sırası ve YİGŞ kontrol süreleri; revize birim fiyat ile kesin hesap farkı sayısal örnekle gösterilir.
Beton hacminden kütle hesabı, yoğunluk sınıfları, donatılı beton kabulü ve kg, ton, kN dönüşümünü koşullarıyla öğrenin.
Sürekli temelden merdivene yedi eleman için beton hacmi formülleri; kesişimde çift sayımı önleme kuralı, ÇŞB poz eşleştirmesi ve tipik kat hesabı yer alır.
İşçilik, malzeme ve makine rayiçlerinin analiz formuna dökülüşü; YİGŞ Madde 22 genel gider–kâr oranları ile 1 m³ C30/37 döküm için yedi adımlı tam analiz.
Donatı boy hesabı ve birim ağırlık kuralı ile demir cetveli sütun düzeni; 40×50 cm kolon üzerinden bindirmeli örnek, pilye, fire ve pas payı uygulaması.
Kamu inşaatlarında metraj ölçüm kuralları ve birim fiyatlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (ÇŞB) Birim Fiyat Tarifleri ile Yapım İşleri Genel Teknik Şartnamesi'ne (YİGTŞ) göre belirlenir. Hakedişin düzenlenmesi, ataşman ve metraj cetvellerinin onayı ise Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) hükümlerine tabidir. Betonarme imalatların teknik gereklilikleri için TS 500 ve TS EN 1992-1-1 (Eurocode 2) referans alınır.
Metraj, proje paftaları üzerinden imalat miktarlarının (m³, m², m, kg vb.) hesaplanmasıdır; teorik miktarı verir. Hakediş ise belirli bir dönemde sahada fiilen gerçekleştirilen imalat miktarının ölçülüp birim fiyatla çarpılarak yükleniciye ödenecek bedelin hesaplanmasıdır. Yani metraj miktarı belirler, hakediş bu miktarın gerçekleşen kısmını paraya dönüştürür.
En kritik hata, birbiriyle çakışan elemanların hacim veya alanının iki kez sayılmasıdır; örneğin kolon–kiriş kesişim bölgesinin hem kolona hem kirişe eklenmesi miktarı şişirir. Doğru yöntem, kiriş boyunu kolon yüzleri arası net mesafe olarak almak ve poz tanımındaki ölçüm sınırlarına (boşluk düşümü/minha kuralları dahil) birebir uymaktır. Yanlış metraj doğrudan hakedişe yansıdığı için maliyet ve hak kaybına yol açar.
Her hakedişte imalat miktarını belgeleyen metraj cetvelleri, ölçü krokileri (ataşman) ve yeşil defter düzenlenmeli; gizli kalacak imalatlar (temel, donatı, izolasyon) örtülmeden önce yapı denetimi/kontrol teşkilatınca tespit edilip onaylanmalıdır. Birim fiyatlar sözleşme eki listeyle eşleştirilmeli, fiyat farkı varsa ilgili formüle göre hesaplanmalıdır. Onaysız veya tutanaksız ölçüm hakedişe esas alınamaz.
Donatı metrajı kg cinsinden çıkarılır; her çapın boyu metre cinsinden bulunup birim ağırlıkla (örneğin Ø12 için yaklaşık 0,888 kg/m) çarpılır. Kenetlenme ve bindirme (ek) boyları, etriye kancaları ve TS 500 ile TS EN 1992-1-1'de tanımlı paspayı dikkate alınmalıdır; bu eklemeler atlanırsa demir miktarı eksik çıkar. Hesaplanan net miktara genellikle %3–5 fire payı eklenerek sipariş verilir.