Dış Cephe Mantolama Metrajı

1. Giriş
2. Mantolama Alanı Hesabı
3. Detay Nokta Hesapları
4. Donatı File Metrajı
5. Ankraj / Dübel Metrajı
6. Birim Fiyat Pozları
7. TS 825:2024 ve U Değerleri
8. Yangın Güvenliği
9. Örnek Problemler
10. Sık Yapılan Hatalar
11. Parametre Tablosu
12. Kaynaklar

Özet

Mantolama metrajı, uygulanacak yüzeyin geometrisini sistem bileşenlerinin miktarına dönüştürür. Fiziksel net alan, hakedişte ödenecek alan ve satın alınacak malzeme aynı büyüklük olmak zorunda değildir. Bu yazıda üçü ayrı tanımlanır; üç örneğin girdileri ve yuvarlamaları açıkça gösterilir.

Giriş

EOTA'nın EAD 040083-01-0404 belgesi, sıvalı dış cephe ısı yalıtım sistemlerinin (ETICS) değerlendirilmesini ele alır. Belgenin 1.1 bölümünde yapıştırılarak, ek mekanik bağlantıyla veya mekanik bağlantı ağırlıklı çalışan farklı sistemler tanımlanır. Bu nedenle bütün mantolamalar için tek bir dübel yoğunluğu veya yapıştırıcı miktarı seçilmez. [1]

Metraj sırası: uygulama sınırlarını belirle → brüt yüzey ve boşlukları ölç → söve, dönüş ve ayrı detayları ekle → projedeki sistem ve ürünleri eşleştir → yerleşim/kesim planından malzeme ihtiyacını hesapla → sözleşme ölçüm kuralıyla hakedişi ayrıca düzenle.

1. Mantolama Alanı Hesabı

1.1 Temel Formül

Düzlemsel cephe için fiziksel net kaplama alanı:

$$A_{\text{mant}}=\sum _i{L}_i{h}_i-A_{\text{bos¸luk}}+A_{\text{ayrı do¨nu¨s¸}}[{\text{m}}^2]$$

• $L_i$ ve $h_i$: kaplamanın proje üzerindeki başlangıç ve bitiş sınırları arasında ölçülen cephe boyutları (m).
• $A_{\text{bos¸luk}}$: bu yüzey içinde kaplanmayan pencere, kapı ve diğer açıklıkların alanı (m²).
• $A_{\text{ayrı do¨nu¨s¸}}$: ana cephe hesabında bulunmayan, gerçekten kaplanacak söve ve dönüş yüzeyleri (m²).

Hakediş ayrımı: Fiziksel alanda kaplanmayan boşluk düşülür. Ödemede hangi boşluğun düşüleceği, söve ve dönüşün nasıl sayılacağı işin sözleşmesindeki poz tarifinden okunur. Belirli bir poz ve baskı gösterilmeden “0,50 m² altı hiçbir işte düşülmez” kuralı uygulanmaz.

1.2 Hesaba Dahil Edilen Alanlar

2. Detay Nokta Hesapları

2.1 Köşe Profili

Kaplanacak köşelerdeki gerçek hat uzunlukları toplanır:

$$L_{\text{ko¨s¸e,net}}=\sum _j{\ell }_j[\text{m}]$$

Satın alma miktarı, stok boyu ve kesim planına bağlıdır. Örneklerdeki %5 artış eğitim varsayımıdır. Profilin 15–20 cm parçalara kesilmesi veya her birleşimde 5 cm bindirilmesi şeklinde genel bir talimat verilmez; birleşim ve hareket detayı seçilen ürünün uygulama belgesinden alınır.

2.2 Denizlik (Sill) Profili

Her açıklığın proje detayındaki bitmiş profil uzunluğunu toplayın:

$$L_{\text{denizlik}}=\sum _j{\ell }_{\text{detay},j}[\text{m}]$$

Pencere boşluğu, yan dönüş, uç kapama ve su tahliye detayı birlikte ölçülür. Her pencereye otomatik olarak iki yanda 5 cm eklenmez.

2.3 Başlangıç Profili (Starter Profile)

$$L_{\text{bas¸langıc¸}}=\sum _j{\ell }_{\text{bas¸langıc¸ hattı},j}[\text{m}]$$

Bu değer, kesintisiz aynı kotta dolaşan dikdörtgen örnekte bina çevresine eşittir. Gerçek yapıda kapılar, kot değişimleri ve ayrı sistem başlangıçları hesaba katılır.

2.4 Parapet Şapka Profili

$$L_{\text{parapet}}=\sum _j{\ell }_{\text{kaplanacak parapet},j}[\text{m}]$$

Şapka genişliği, eğim, köşe ve birleşimler ayrıca tarif edilir. Başlangıç kotu veya su yalıtımı detayı, il adı ve tahminî don derinliğinden çıkarılmaz.

3. Donatı File Metrajı

EAD 040083-01-0404, 1.1.4 bölümünde donatı filesini sıva sisteminin bileşeni olarak tanımlar. File, takviye ve katmanlar seçilen ETICS sisteminin belgeleriyle eşleştirilir. [1]

Yaklaşık satın alma hesabı:

$$A_{\text{file}}=A_{\text{mant}}(1+f_{\text{file}})[{\text{m}}^2]$$

Buradaki $f_{\text{file}}$ yerleşimden belirlenecek ek miktar oranıdır; aşağıdaki ilk örnekte 0,10 varsayılır. Bu oran bindirme, açıklık takviyeleri ve kesimleri her cephede karşılayacak evrensel bir değer değildir. Rulo eni ve kullanılabilir bindirmeli en biliniyorsa şerit sayısı ve toplam rulo boyu ayrıca hesaplanır.

Kaynak kapsamı: EAD'nin Ek A.4.4 bölümündeki 100 mm bindirme, yangına tepki deneyindeki numune düzenini tarif eder. Bu deney ölçüsü, bütün şantiyeler için genel montaj veya fire kuralı olarak aktarılmaz. Kaynak karşılaştırmasında doğrulanmamış 145–160 g/m² şartı da bu yazıda zorunlu ürün sınıfı olarak verilmez. [1]

4. Ankraj / Dübel Metrajı

EAD 040083-01-0404 Tablo 1.1.3.1, ETICS için plastik ankrajlarda EAD 330196-01-0604'e atıf yapar. Ankraj belgesi; altlık, çekme direnci, asgari kenar mesafesi ve aralık gibi özellikleri değerlendirir. Ürüne ait ETA ile tüm ETICS sisteminin değerlendirmesi birlikte okunur. [1][2]

Miktar hesabını göstermek için yoğunluk kullanılıyorsa:

$$N_{\text{yaklas¸ık}}=\sum _i{A}_i{n}_i[\text{adet}]$$

Buradaki $A_i$ net bölge alanı, $n_i$ ise önceden belirlenmiş yoğunluktur. Sonuç, gerçek yerleşim planındaki tam sayı adedinin yerine geçmez. Bina yüksekliğine göre otomatik 4/6/8 veya 6/8/10 seçimi yapılmaz. Aşağıdaki örneklerde bu sayılar yalnız çarpma ve bölgeleme yöntemini göstermek için kullanılır.

5. Birim Fiyat Pozları

Doğrulanmış tarife veya teklif olmadan poz numarasıyla güncel fiyat önerilmez. İkinci örnekte kullanılan 801,03 TL/m², yalnız alan × fiyat aritmetiği için seçilmiş bir varsayımdır; 2025 ya da güncel piyasa fiyatı değildir. Gerçek maliyet için proje kapsamına uygun tarihli fiyat kaydı gerekir.

6. TS 825:2024 İklim Bölgesi ve U Değeri Gereksinimleri

İZODER'in TS 825:2024 açıklaması standardın 1 Nisan 2025'te yürürlüğe girdiğini belirtir. Sektörel bilgilendirmenin 16–18. sayfalarında altı iklim bölgesi ve tavsiye edilen U değerleri gösterilir. Aşağıdaki tablo bu bilgilendirme tablosunun aktarımıdır; tek başına bir binanın standarda uygunluğunu göstermez. [3][4]

İZODER'in Kütahya bilgi notunun 1. sayfası Kütahya Merkez'i 4. bölgede gösterir. İlçeyi ve proje koşullarını kontrol etmeden aynı kalınlık bütün il için genellenmez. U, ısıl geçirgenlik katsayısıdır; düşük U daha düşük iletim anlamına gelir. “Minimum U” ile “asgari yalıtım kalınlığı” aynı kavram değildir. [5]

Bir boyutlu, düzlemsel ve homojen katman yaklaşımıyla:

$$R_{\text{toplam}}=R_{si}+\sum _j\frac{d_j}{{\lambda }_j}+R_{se},U=\frac{1}{R_{\text{toplam}}}$$

Yalıtım dışındaki katmanlar ve yüzeylerin toplam direncine $R_{\text{dig˘er}}$ denirse:

$$d_{\text{yalıtım}}={\lambda }_{\text{yalıtım}}\max \left(0,\frac{1}{U_{\text{hedef}}}-R_{\text{dig˘er}}\right)[\text{m}]$$

Bu, açıklamalı bir ısıl direnç hesabıdır. $R$ birimi m²K/W, $\lambda$ birimi W/(mK), kalınlık birimi m'dir. $d=\lambda /U$ ifadesi diğer bütün dirençleri sıfır kabul eder; her duvar için zorunlu minimum kalınlık olarak kullanılamaz. Hava boşluğu, heterojen katmanlar, bağlantı ve ısı köprüsü etkileri bu basit hesapta temsil edilmez. Tasarımda enerji ihtiyacı, yoğuşma, ısı köprüleri ve ilgili standart kapsamı ayrıca değerlendirilir.

nSEB kapsamı: İZODER Kütahya bilgi notu s.4, 1 Ocak 2025 için enerji sınıfı en az B ve yenilenebilir enerji payı en az %10 açıklamasını verir; metninde parseldeki 2.000 m² eşiğini anlatır. Bu ikincil özet, tam eşik eşitliği, istisnalar veya ruhsat geçiş koşulu kararı için yeterli değildir. Bunlar Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin güncel metninden kontrol edilir. Önceki “Madde 23” atfı doğrulanamadığından kullanılmamıştır. [5]

7. Yangın Güvenliği ve Bölgesel Gereksinimler

Levhanın malzeme sınıfı ile kaplaması, yapıştırıcısı ve bağlantıları bulunan cephe sisteminin sınıflandırması ayrı değerlendirilir. EAD 040083-01-0404, ETICS sisteminin yangına tepki değerlendirmesini içerir; tek bileşen adı tüm sistemin uygunluğunu kanıtlamaz. [1]

Bu tablo İZODER'in ikincil Madde 27 açıklamasıdır; güncel konsolide mevzuatın yerine geçmez. Kaynakta yer alan şartlar bütün bağlantılarıyla proje üzerinde kontrol edilir. “28,50 m üstünde yalnız A1 taş yünü kullanılabilir” veya “her katta 200 mm/80 kg/m³ şerit zorunludur” sonuçları burada genel kural olarak verilmez. Metraj, doğrulanmış yangın detayının ölçülerini sayar; detayın yeterliliğine karar vermez. [5]

8. Örnek Problemler

Problem 1 — Kolay

Veriler: Bina tabanı 10,00 m × 15,00 m; 4 kat; kat yüksekliği 3,00 m. 30 pencerenin her biri 1,20 m × 1,50 m. Dört dış köşe vardır. Ayrı söve/dönüş alanı bu örnekte sıfırdır. Başlangıç hattı kesintisiz çevredir. Köşe profili için %5, file için %10 ek miktar eğitim varsayımıdır.

$$h=4\times 3,00=12,00\text{ m},P=2(10+15)=50\text{ m}$$ $$A_{\text{bru¨t}}=50\times 12=600,00{\text{ m}}^2$$ $$A_{\text{bos¸luk}}=30\times 1,20\times 1,50=54,00{\text{ m}}^2$$ $$A_{\text{mant}}=600,00-54,00=546,00{\text{ m}}^2$$ $$L_{\text{ko¨s¸e,net}}=4\times 12=48,00\text{ m},L_{\text{ko¨s¸e,ek}}=48\times 1,05=50,40\text{ m}$$ $$A_{\text{file}}=546\times 1,10=600,60{\text{ m}}^2$$

Kontrol: Boşluk oranı $54/600=0,09=\%9$; kalan oran %91'dir. Bu sonuç başka yapılar için tipik boşluk oranı önerisi değildir.

Problem 2 — Orta Düzey

Veriler: 12,00 m × 20,00 m taban, 6 kat, 2,80 m kat yüksekliği; 48 pencere 1,00 m × 1,20 m, iki kapı 2,50 m × 2,50 m. Ayrı söve/dönüş alanı sıfır kabul edilmiştir.

Isıl eğitim hesabında $\lambda =0,038$ W/(mK), $U_{\text{hedef}}=0,35$ W/(m²K) ve $R_{\text{dig˘er}}=0,50$ m²K/W varsayılır. Bu son değer ölçülmüş bir duvar veya TS 825 tablosu değildir. Miktar örneğinde pencere alanının yarısı alt, yarısı üst bölgeye; iki kapının tamamı alt bölgeye atanır. Alt/üst yoğunluk 4/6 adet/m² ve fiyat 801,03 TL/m² eğitim girdileridir.

$$h=6\times 2,80=16,80\text{ m},P=2(12+20)=64\text{ m}$$ $$A_{\text{bru¨t}}=64\times 16,80=1075,20{\text{ m}}^2$$ $$A_{\text{pencere}}=48\times 1,00\times 1,20=57,60{\text{ m}}^2,A_{\text{kapı}}=2\times 2,50\times 2,50=12,50{\text{ m}}^2$$ $$A_{\text{mant}}=1075,20-57,60-12,50=1005,10{\text{ m}}^2$$

Isıl direnç örneği:

$$d=0,038\left(\frac{1}{0,35}-0,50\right)=0,089571\text{ m}\approx 89,57\text{ mm}$$

Örnek 100 mm seçim için, aynı varsayımlar altında:

$$U_{100}=\frac{1}{0,50+0,100/0,038}\approx 0,3193{\text{ W/(m}}^2\text{K)}$$

Bu kontrol yalnız seçilen düz duvar modeline aittir; mevzuata uygunluk ve uygulanacak ürün seçimi değildir.

Bölge net alanları:

$$A_1=64\times 8-28,80-12,50=470,70{\text{ m}}^2$$ $$A_2=64\times 8,80-28,80=534,40{\text{ m}}^2$$ $$N_{1,\text{yaklas¸ık}}=470,70\times 4=1882,80,N_{2,\text{yaklas¸ık}}=534,40\times 6=3206,40$$

Yoğunluk çarpımının toplamı 5089,20'dir. Her bölgeyi ayrı yukarı yuvarlayarak yapılan miktar tahmini $1883+3207=5090$ adettir. Gerçek dübel yerleşimi ayrıca sayılır; yukarı yuvarlama bağlantı güvenliği sağlamaz.

$$M_{\text{o¨rnek}}=1005,10\times 801,03=805115,253\approx 805115,25\text{ TL}$$

Kontrol: $470,70+534,40=1005,10$ m². Boşluklar bölge alanlarından yalnız bir kez düşülmüştür.

Problem 3 — İleri Düzey

Veriler: 18,00 m × 30,00 m taban; 15 kat × 2,80 m. Pencereler brüt cephenin %25'idir; her pencere 1,80 m² kabul edilir. Ayrı dönüş alanı sıfırdır. Üç metraj bölgesinde de %25 boşluk varsayılır. Yoğunluklar 4/6/8 adet/m² yalnız eğitim girdisidir.

Isıl örnekte $\lambda =0,040$ W/(mK), $U_{\text{hedef}}=0,35$ W/(m²K) ve $R_{\text{dig˘er}}=0,50$ m²K/W varsayılmıştır. Bu yükseklik ve girdilerden bir yangın sistemi veya uygulama dübel planı seçilmez.

$$h=15\times 2,80=42,00\text{ m},P=2(18+30)=96\text{ m}$$ $$A_{\text{bru¨t}}=96\times 42=4032,00{\text{ m}}^2$$ $$A_{\text{bos¸luk}}=4032\times 0,25=1008,00{\text{ m}}^2,n_{\text{pencere}}=1008/1,80=560$$ $$A_{\text{mant}}=4032-1008=3024,00{\text{ m}}^2$$

Projede ayrıca tarif edildiği varsayılan 15 kesintisiz yatay hat için uzunluk $15\times 96=1440$ m'dir. Bu, kat başına yangın bariyeri zorunluluğu veya yeterliliği anlamına gelmez; gerçek detay belirlenmeden bu miktar satın alma listesine konmaz.

$$d=0,040\left(\frac{1}{0,35}-0,50\right)=0,094286\text{ m}\approx 94,29\text{ mm}$$

Örnek 100 mm seçimde $U_{100}=1/(0,50+0,100/0,040)\approx 0,3333$ W/(m²K); yalnız bu direnç modeli için hedeften küçüktür.

Bina çevresi zaten 96 m olduğundan bölge hesabında tekrar 2 ile çarpılmaz:

• Bölge I (0–8 m): $A_I=96\times 8\times 0,75=576{\text{ m}}^2$; $N_I=576\times 4=2304$ adet.
• Bölge II (8–20 m): $A_{II}=96\times 12\times 0,75=864{\text{ m}}^2$; $N_{II}=864\times 6=5184$ adet.
• Bölge III (20–42 m): $A_{III}=96\times 22\times 0,75=1584{\text{ m}}^2$; $N_{III}=1584\times 8=12672$ adet.

$$N_{\text{toplam}}=2304+5184+12672=20160\text{ adet}$$

Kontrol: $576+864+1584=3024$ m² ve $20160/3024\approx 6,667$ adet/m². Ortalama bir metraj sonucudur; ankraj dayanımı veya rüzgâr güvenliği kanıtı değildir.

9. Sık Yapılan Hatalar

1. Fiziksel net alanı sözleşmenin ödeme alanıyla aynı kabul etmek.
2. Söve, dönüş, parapet ve balkon yüzeylerini ana cephede iki kez saymak veya atlamak.
3. Bina çevresini $2(a+b)$ bulduktan sonra bölge hesabında yeniden 2 ile çarpmak.
4. Dübel hesabında kaplanmayan boşlukları düşmeden brüt alan kullanmak; açıklık dağılımını gizli varsaymak.
5. Eğitim için seçilen dübel yoğunluğu veya fire oranını zorunlu uygulama şartı gibi aktarmak.
6. $\lambda /U$ işlemini bütün duvar katmanlarının yerine koymak; mm ve m birimini karıştırmak.
7. Bir levhanın yangın sınıfını bütün ETICS sisteminin sınıfı saymak.
8. Eski fiyat, standart baskısı veya görseli güncel uygunluk kanıtı olarak kullanmak.

11. Parametre Tablosu

Yönetmelik Referansları

Kaynaklar

1. EOTA, EAD 040083-01-0404 — External thermal insulation composite systems with rendering, 1.1, Tablo 1.1.3.1, 1.1.4 ve Ek A.4.4. EOTA dizininde önceki 040083-00-0404'ün yerini alan belge olarak listelenir.
2. EOTA, EAD 330196-01-0604 — Plastic anchors for fixing of ETICS with rendering, 1.2.1 ve Tablo 2.1.
3. İZODER, TS 825:2024 standardı ve yürürlük açıklaması.
4. İZODER, TS 825 Sektörel Bilgilendirme, s.16–18; özellikle s.17 U ve g tablosu.
5. İZODER, Kütahya TS 825:2024 bilgi notu, s.1: Kütahya Merkez ve U değerleri; s.4: nSEB açıklaması; s.7–8: cephe ve Madde 27 açıklaması.

Kaynak karşılaştırma tarihi: 23 Eylül 2026. Karşılaştırma bu yazıda belirtilen bölümlerle sınırlıdır. Güncel lisanslı standart ve konsolide mevzuat, ürün ve proje belgeleri uygulama öncesinde ayrıca kontrol edilir.

İlgili Hesaplama Araçları

Diğer yapı miktarlarını ayrı kalemlerde hesaplamak için:

• Beton Metrajı Hesaplama
• İnşaat Demiri Hesaplama
• Kalıp Metrajı Hesaplama

Örnekler miktar ve birim hesabını öğretir. Nihai yangın, ısı yalıtımı, bağlantı tasarımı ve uygulama kararları güncel belgeler ve gerçek proje girdileriyle yetkili uzmanlarca değerlendirilir.

yapidan (2026). Dış Cephe Mantolama Metrajı. Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı. https://yapidan.com/kategoriler/mt/dis-cephe-mantolama-metraji