Ana içeriğe geç
ToplulukSoru sor

Revize Birim Fiyat Nedir? Koşullar ve Hesap Örneği

Revize birim fiyatın miktar artışı koşullarını, formülünü ve üst sınır kontrolünü; fiyat farkından ayrımını birimlerle örneklendirir.

Hazırlayan Yapıdan Editör EkibiGüncelleme Okuma 4 dk

Nasıl kontrol edildi?Yapıdan Editör Ekibi · Editoryal kaynak kontrolünde · Kaynak kontrollü
Hazırlayan
Yapıdan Editör Ekibi
Teknik/Editoryal kontrol
Editoryal kaynak kontrolü
İçerik sürümü
1.0
Kaynak durumu
Kaynak kontrollü

Sorumluluk/kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme ve editoryal kaynak kontrolü amacıyla hazırlanır; proje, saha veya uygulama kararı için yetkili mühendis/kurum değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı cevap

Revize birim fiyat, birim fiyatlı yapım işinde belirli miktar artışı koşulları oluştuğunda ilgili iş kaleminin fiyatının sözleşmedeki kurala göre yeniden hesaplanmasıdır. Endeks değişimine dayanan fiyat farkından ve ilk kez belirlenen yeni birim fiyattan ayrı bir işlemdir.

Revize birim fiyat, birim fiyatlı yapım işinde belirli miktar artışı koşulları oluştuğunda ilgili iş kaleminin fiyatının sözleşmedeki kurala göre yeniden hesaplanmasıdır. Endeks değişimine dayanan fiyat farkından ve ilk kez belirlenen yeni birim fiyattan ayrı bir işlemdir.

Revize birim fiyatın koşulları için Türkçe etiketli şematik çizim
Şekil 1 — Revize birim fiyatın koşulları. Özgün SVG çizimi; şematiktir, ölçekli uygulama projesi değildir.

Sözleşme ve Yasal Dayanak

Önce işin sözleşme türü ve uygulanacak belge sürümü belirlenir. Birim fiyatlı iş kaleminin revizyon kuralı, götürü bedelli bir işin bütününe doğrudan taşınmaz. Karma sözleşmede de ilgili bölümün ödeme düzeni incelenir. Mevcut iş kaleminin sözleşme miktarı ile yeni fiyatla dahil edilen kalemin onaylı dayanak miktarı farklı belgelerden alınabilir.

Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme'nin 28.2 düzenlemesi ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 52. maddesi ilgili başvuru çerçevesini oluşturur. Uygulanacak sürüm, işin ilan ve sözleşme dönemiyle birlikte kontrol edilir. KİK'in 30 Temmuz 2025 duyurusu, üst sınır hesabında güncellenmiş rayiç kullanımını açıklar. Duyurudaki uygulama, ilanı veya duyurusu 1 Eylül 2025 sonrasında yapılan ihaleler ve ilgili sözleşmeler bakımından tarif edilmiştir.

Birlikte Aranan İki Koşul

KİK açıklamasında iş kalemi miktarında %20’yi aşan artış bulunması ve toplam artış bedelinin aynı zamanda sözleşme bedelinin %1’ini geçmesi birlikte aranır. Koşullardan yalnız birinin oluşması yeterli değildir. Eşitlik ile aşma da aynı durum değildir. Sınırdaki değerler yuvarlanmış oranla değil, dayanak miktar ve tutarlarla kontrol edilir.

Koşullar oluştuğunda revize fiyat, ilgili kalemin %20 artışı aşan kısmına uygulanır. Bu kural, kalemin bütün miktarının baştan revize fiyatla çarpılması anlamına gelmez. Kalem artışı ile sözleşmenin genel iş artışı koşulları da ayrı konulardır. Bir revize fiyat hesabı, kapsam değişikliğini kendiliğinden yetkilendirmez.

Formüldeki Büyüklükler

Temel bağıntı R = F × [1 − (A × F) / S] şeklindedir. Burada F kalemin dayanak birim fiyatı, A toplam artış miktarı, S sözleşme bedeli ve R formülle bulunan revize birim fiyattır. A, yalnız %20’yi aşan miktar değildir; toplam artış olarak kullanılır. Ödeme yapılacak revize miktarla formül girdisinin karıştırılması farklı sonuç üretir.

A ile F çarpımı bir tutardır; S de aynı para birimindeki tutardır. Köşeli parantez içindeki oran boyutsuz kalır. Dolayısıyla R'nin birimi F ile aynıdır. Ayrıca ilgili iş ve döneme göre belirlenen üst sınır kontrol edilir; formül sonucu tek başına nihai uygulama fiyatı olarak alınmaz.

Kullanıcı Verileriyle Örnek

Örnek sözleşme bedeli 2.000.000 TL, dayanak kalem miktarı 100 m³, son toplam miktar 150 m³ ve birim fiyat 2000 TL/m³ olsun. Üst sınırın ilgili belgeyle ayrıca doğrulandığı ve 1850 TL/m³ olduğu varsayılsın. Bu üst sınır bir mevzuat tarifesi değil, örneğe dışarıdan verilen girdidir. Fiyat farkı, vergi ve kesintiler örnek tutara dahil değildir.

Toplam artış 50 m³, miktar artış oranı %50 olur. Artış bedeli 50 m³ × 2000 TL/m³ = 100.000 TL'dir; sözleşme bedeline oranı %5'tir. Böylece örnek iki koşulu da aşar. Formül sonucu 2000 × [1 − 100.000 / 2.000.000] = 1900 TL/m³ bulunur.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 1 — Hesap adımı / Örnek sonuç
Hesap adımıÖrnek sonuç
Toplam artış150 − 100 = 50 m³
Dayanak fiyatla değerlendirilen miktar100 × 1,20 = 120 m³
Revize fiyata giren miktar150 − 120 = 30 m³
Formül sonucu1900 TL/m³
Verilen üst sınırla uygulama fiyatı1850 TL/m³
Örnek kalem tutarı120 × 2000 + 30 × 1850 = 295.500 TL

Üst sınır formül sonucundan düşük olduğu için örnekte 1850 TL/m³ kullanılır. Gerçek bir işte bu sınırın hangi analiz, rayiç ve güncelleme esasına dayandığı ayrıca belgelenir. Varsayılan örnek tutarın doğrudan başka bir hakedişe alınması doğru değildir. Miktar artışı sürdükçe birikimli hesap ve önceki ödemeler de yeniden kontrol edilir.

Fiyat Farkı ve Yeni Birim Fiyattan Ayrımı

Fiyat farkı, ilgili esas ve sözleşme koşulları içinde endeks değişimleriyle ilişkili ayrı bir hesap düzenidir. Revize birim fiyat ise bu maddede açıklanan miktar artışıyla ilişkilidir. Yeni birim fiyat, sözleşmede bulunmayan veya ilgili usulle sonradan fiyatlandırılan bir kalemin bedelinin belirlenmesidir. Aynı dosyada bu işlemlerin bulunması, birbirlerinin yerine kullanılabilecekleri anlamına gelmez.

Hakediş Dosyasında Kayıt

Dayanak miktar, son onaylı miktar, artışın hesabı, F ve S girdileri ile üst sınırın belgesi birlikte saklanır. Hesap tarihi ve uygulanabilir sözleşme sürümü kayda eklenir. Önceki hakedişlerde değerlendirilen miktarlar görülmeden yalnız son dönemin imalatına bakılmaz. Böylece formülün doğru olması yanında, doğru miktara ve doğru döneme uygulanması da denetlenebilir.

İlgili İçerikler ve Araçlar

Kaynaklar

  1. KİK: Kamu İhale Terimler Sözlüğü. Revize birim fiyat koşulları ve uygulanacak miktar.
  2. KİK: Yapım işleri uygulama rehberi. Tip sözleşme düzenlemesi ve temel bağıntı; sözleşme dönemi ayrıca kontrol edilir.
  3. KİK: Mevzuat değişikliği duyurusu. Güncellenmiş rayiçle üst sınır ve uygulama başlangıcı.

Revize Birim Fiyat Nedir? Koşullar ve Hesap Örneği — Sıkça Sorulan Sorular

Revize birim fiyat için yalnız miktarın artması yeterli midir?

İş kalemindeki artışın %20’yi aşması ve toplam artış bedelinin sözleşme bedelinin %1’ini geçmesi birlikte aranır. Uygulanabilir sözleşme sürümü kontrol edilir.

Formüldeki A yalnız revize ödenecek miktar mıdır?

Hayır. A toplam artış miktarıdır. Revize fiyatla değerlendirilecek %20 üzerindeki miktar ayrı hesaplanır.

Formül sonucu doğrudan ödeme fiyatı mıdır?

İlgili üst sınır ayrıca kontrol edilir. Üst sınırın analiz, rayiç ve dönem esasları belgelenmeden yalnız formül sonucu kullanılamaz.

Revize birim fiyat ile fiyat farkı aynı mıdır?

Değildir. İlki miktar artışına, ikincisi ilgili esaslar kapsamında endeks değişimlerine bağlı ayrı işlemlerdir.

Kaynaklar, sürüm ve alıntılamaAkademik ve mesleki kullanım için atıf ayrıntılarını açın.
Yapıdan Editör Ekibi (2026). Revize Birim Fiyat Nedir? Koşullar ve Hesap Örneği. Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı. https://yapidan.com/kategoriler/mt/revize-birim-fiyat
Seçilen format: APA

Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.

Bu kategorideki bütün makaleler (20)
  1. MT-009Hakediş Hesaplama: Ara ve Kesin Hakediş
  2. MT-019Beton Ağırlığı Nasıl Hesaplanır? Hacim ve Yoğunluk
  3. MT-001Beton Metrajı — Temel, Kolon, Kiriş, Döşeme
  4. MT-008ÇŞB Birim Fiyatları 2026: Poz Okuma ve Analiz
  5. MT-002Demir Metraj Tablosu: Örnek Demir Cetveli
  6. MT-006Dış Cephe Mantolama Metrajı
  7. MT-005Duvar ve Sıva Metrajı
  8. MT-010Fiyat Farkı Hesabı
  9. MT-016Metraj Nedir? İnşaat Metrajı Nasıl Yapılır
  10. MT-014İş Programı ve İlerleme Raporu — Gantt Şeması
  11. MT-003Kalıp Metrajı
  12. MT-004Kazı Metrajı ve Kübaj Tablosu
  13. MT-015Keşif Özeti ve Maliyet Tahmini Hazırlama
  14. MT-012Metrajda Sık Yapılan Hatalar
  15. MT-018Metretül Nedir? Metretül Hesaplama ve Örnekler
  16. MT-011Nakliye Formülü: ÇŞB ve İller Bankası Hesapları
  17. revize-birim-fiyatRevize Birim Fiyat Nedir? Koşullar ve Hesap Örneği
  18. MT-013Tesisat (Mekanik + Elektrik) Metrajı Rehberi
  19. MT-017Yapı Maliyeti Hesaplama: Birim Fiyat Kaynakları
  20. MT-007Yapısal Çelik Metrajı (Partlist)

Bu konuda sorunuz mu var?

Meslektaşlarınıza sorun; okumak ve sormak ücretsiz.

Toplulukta bu konu

Sorular yükleniyor…