Metretül Nedir? Metre, m² ve Metretül Hesabı

Metretül Nedir? Metre, m² ve Metretül Hesabı

Metretül, bir imalatın uzunluğunu ifade eder. Kesit veya genişlik iş tarifinde sabit tutulduğunda miktarı metreyle takip etmeyi kolaylaştırır. Metretül hesaplayıcısı parça boylarını ve adetleri toplar; isterseniz fireli sipariş miktarını ve sabit genişlikle alan karşılığını da verir.

Metre, metretül ve metrekare farkı

Mtül ayrı bir SI temel birimi değildir; uzunluğu metreyle ifade eden mesleki kullanımdır. Genişlik bilinmeden mtül → m² dönüşümü yapılamaz. Alan hesabında genişlik metreye çevrilmelidir: 8 cm = 0,08 m.

Hangi işlerde kullanılır?

• Süpürgelik ve parke süpürgeliği: Aynı profil ve yükseklikteki parçaların boyları kaydedilir. Köşe, kapı açıklığı ve ek parçalar seçilen ürün ve ölçü tarifine göre ayrıca değerlendirilir.
• Tezgâh: Sabit derinlikte tezgâhın boyu üzerinden teklif verilebilir. Değişen derinlik, ada, evye boşluğu veya kenar işçiliği ayrı tarif edilmelidir.
• Dere ve kanal: Aynı kesitteki doğrusal imalatın boyu kullanılabilir. Kesit değişimleri ve bağlantı elemanları ayrı kalem olabilir.
• Korkuluk: Tarif edilmiş yükseklik ve sistem için uzunluk alınabilir. Bu miktar tek başına malzeme ağırlığını veya taşıma kapasitesini vermez.
• Kaba inşaat ve birim fiyat işleri: Miktar, işin adına bakılarak seçilmez; ilgili pozun birimi ve ölçü açıklaması okunur. Aynı yapıda boy, alan, hacim, kütle ve adetle ölçülen farklı kalemler bulunur.

Bu örnekler bütün sözleşmeler için aynı ölçü kuralını koymaz. Teklif veya hakediş cetvelindeki birimi ve iş tarifini esas alın.

Metretül nasıl hesaplanır?

1. Aynı boydaki parçaları bir grup altında toplayın.
2. Boyları metreye çevirin; adetleri tam sayı yazın.
3. Her grubun boyunu adediyle çarpın.
4. Grup uzunluklarını toplayarak net mtül miktarını bulun.
5. Sipariş için seçilmiş fire varsa net miktardan ayrı gösterin.

Net mtül = Σ (parça boyu × adet)

Fireli sipariş uzunluğu = net mtül × (1 + fire yüzdesi / 100)

Sabit genişlikte alan = uzunluk × genişlik

Süpürgelik için örnek

Örnek parça listesinde 4 m boyunda 2 parça ve 2,5 m boyunda 3 parça vardır. Net uzunluk 4 × 2 + 2,5 × 3 = 15,50 mtül olur. Kullanıcı sipariş planı için örnek olarak %10 fire seçerse ek uzunluk 1,55 mtül, sipariş toplamı 17,05 mtül olur. Bu %10 bir mevzuat oranı veya her işe önerilen sabit fire değildir.

Bütün parçaların yüzey genişliği 0,08 m ise net alan 15,50 × 0,08 = 1,24 m², fireli miktarın alan karşılığı 17,05 × 0,08 = 1,364 m² olur. Sipariş uzunluğu stok boyuna veya paket adedine yuvarlanmamıştır; kesim yerleşimi ayrıca planlanır.

Farklı genişliklerde örnek

2 m uzunlukta, 0,60 m genişlikte bir bölüm ile 1 m uzunlukta, 0,80 m genişlikte bir bölümün toplam boyu 3 m'dir. Alan 2 × 0,60 + 1 × 0,80 = 2,00 m² olur. Toplam boyu tek genişlikle çarpmak bu örnekte doğru değildir. Bölümleri hesaplayıcıda ayrı çalıştırın.

Sık yapılan hatalar

• 250 cm'yi 250 m olarak girmek; doğru giriş 2,50 m'dir.
• Bir metretülü koşulsuz olarak bir metrekare saymak.
• Farklı kesit veya genişlikteki ürünleri aynı fiyat ve alan hesabında birleştirmek.
• Fireli sipariş miktarını doğrudan hakediş miktarı kabul etmek.
• Toplam uzunluğu stok boyuna bölmenin her zaman yeterli parça verdiğini varsaymak; kesim yerleşimi ve ek yerlerini atlamak.
• Süpürgelik boyunu, kalıp alanını ve beton hacmini aynı birimle yazmak.

İlgili hesaplar ve rehberler

• Metretül hesaplama: parça, adet, fire ve isteğe bağlı alan.
• Kalıp metrajı: betonla temas eden kalıp yüzeylerinin alanı.
• Beton metrajı: eleman hacimlerinin ayrı hesaplanması.
• Kalıp metrajı hesaplayıcısı.

Resmî birim fiyat listesinde uzunluk birimi

KGM 2026 Birim Fiyat Listesi’nde KGM/3780/1 “Otokorkuluk rayı yapılması (RAL-RG 620) (Malzeme bedeli dahil)” pozunun birimi m, KGM/3780/2 otokorkuluk dikmesi pozunun birimi ise adettir. Aynı imalat grubunda bile birim değişebilir; listedeki m uzunluk birimidir. Bu örnek, belgede “mtül” kısaltmasının kullanıldığı veya bütün korkuluk işlerinin uzunlukla ödendiği anlamına gelmez. Ödeme hesabında seçilen pozun tarifi ve sözleşme koşulları ayrıca okunur.

Kaynak ve kapsam

Örneklerin sayıları öğretici amaçla seçilmiştir. Parça toplamı ve alan dönüşümleri temel uzunluk, alan ve hacim aritmetiğidir. Projede ödeme miktarı için sözleşmedeki pozun birimi, ölçü tarifi ve kapsamı birlikte okunmalıdır.

• Karayolları Genel Müdürlüğü — 2026 Yılı Birim Fiyat Listesi: PDF sayfa 14, basılı sayfa 11, KGM/3780/1 ve KGM/3780/2 pozları. Erişim: 23 Eylül 2026.