Statik proje hangi kanun kapsamında ruhsat zorunluluğu taşır?

Türkiye'de statik projeler 3194 sayılı İmar Kanunu (Madde 21–22) kapsamında yapı ruhsatının zorunlu eki olarak hazırlanır ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun uyarınca yapı denetim kuruluşu tarafından denetlenir.

Kalıp planı ile donatı planı arasındaki temel fark nedir?

Kalıp planı eleman geometrisini ve boyutlarını gösterirken, donatı planı betonarme donatısının (demir) detaylarını içerir. İkisi birlikte statik projenin iki ana bileşenini oluşturur.

Statik Proje Okuma Rehberi — Kalıp Planı ve Donatı Planı

Q: TBDY 2018'e göre süneklik düzeyi yüksek kolonlarda minimum enkesit boyutu ne olmalıdır?

TBDY 2018 Madde 7.3.1.1 uyarınca dikdörtgen kesitli süneklik düzeyi yüksek kolonlarda en küçük enkesit boyutu 300 mm'den, enkesit alanı ise 90.000 mm²'den az olamaz.

Q: Deprem etkisi altındaki yapılarda minimum beton sınıfı nedir?

TBDY 2018 Madde 7.2.1 uyarınca deprem etkisi altındaki yapılarda minimum beton sınıfı C25/30 olmalıdır.

CD-001 Statik proje okuma akış — kalıp planı, akslar/kotlar, kolon/perde/kiriş/döşeme, donatı planı, etriye, sismik detay (TS 9111 / TS 500) — **Şekil — Statik Proje Okuma: Kalıp ve Donatı Planı Akışı**
Kalıp planından akslar/kotlar/elemanlara, donatı planı/etriye/filiz-bindirme/sismik detay kontrolüne kadar tüm okuma akışı.

CD-001 Statik proje plan ve sembol açıklamaları — kalıp planı, donatı planı, sembol tablosu (K/KS/PD/D/T/Φ) (TS 9111 / TS 500) — **Şekil — Statik Proje Plan ve Sembol Açıklamaları**
Kalıp ve donatı planı örneği yan yana ve standart sembol açıklama tablosu (K/KS/PD/D/T/Φ).

1. Giriş ve Yasal Dayanak

Statik proje, bir yapının taşıyıcı sistemini boyut ve donatı detaylarıyla belgeleyen çizim setidir. İki ana bileşeni vardır:

Kalıp Planı (Formwork Plan): Eleman geometrisini ve boyutlarını gösterir
Donatı Planı (Reinforcement Plan): Betonarme donatısını (demir) detaylandırır

1.1 Yasal Dayanak ve Kapsam

Türkiye'de statik projeler, 3194 sayılı İmar Kanunu (Madde 21–22) kapsamında yapı ruhsatının zorunlu eki olarak hazırlanır. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun (Kabul: 29.06.2001) uyarınca, her yapı denetim kuruluşu tarafından ruhsat eki onaylı statik projeye uygunluk denetlenir. Yapı müellifi olan inşaat mühendisi, İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) sicil numarasını ve bağlı vergi dairesini paftalara yazmak ve imzalamakla yükümlüdür.

Saha Notu: Türkiye'de statik proje notlarında TBDY 2018 Tablo 3.1'e göre belirlenen DTS değeri (DTS=1, 1a, 2, 2a, 3, 4) ve Bina Yükseklik Sınıfı (BYS) mutlaka belirtilmelidir.

Tablo 1: Statik Proje Seti — Standart Pafta Düzeni

Sıra	Pafta Türü	Tipik Ölçek	Standart
1	Proje kapağı + Zemin etüdü özeti	—	TS EN 1997-1
2	Temel kalıp planı	1:50–1:100	TS EN ISO 4157-1
3	Temel donatı planı	1:50	TS 500:2000
4	Kat kalıp planları (her kat ayrı)	1:50–1:100	TS EN ISO 4157-1
5	Kolon aplikasyon planı	1:50	TS EN ISO 4157-1
6	Kolon düşey kesit (açılımlar)	1:20–1:50	TS 500:2000, TBDY 2018
7	Kiriş donatı açılımları	1:20–1:50	TS 500:2000, TBDY 2018
8	Döşeme donatı planları	1:50	TS 500:2000
9	Perde donatı detayları	1:20–1:50	TBDY 2018 Bölüm 7.6
10	Merdiven donatı detayı	1:20	TS 500:2000

2. Kalıp Planı Okuma

2.1 Aks Sistemi (Grid Lines)

Yatay akslar: A, B, C, D... (veya 1, 2, 3...)
Düşey akslar: 1, 2, 3, 4... (veya A, B, C...)
Aks aralıkları ölçülendirilir; aks çizgileri devamlı ince çizgi (zımba çizgisi) ile gösterilir

TS EN ISO 4157-1:2012 Madde 4.2 uyarınca; aks isimlendirmesinde büyük harfler yatay, rakamlar düşey yön için kullanılır. Mimari projedeki aks isimleriyle statik projedeki aks isimleri birebir örtüşmek zorundadır.

A-E yatay ve 1-4 düşey akslardan oluşan betonarme kat kalıp planı CAD çizimi — mavi boyuna kirişler, kırmızı çizgiler ve koyu kare kolon kesitleri, kesit referans sembolleri (1-1, 2-2, 4-4) — **Şekil 1 — Tipik betonarme kat kalıp planı örneği**
A–E yatay ve 1–4 düşey aks ızgarasında kolon, kiriş ve döşeme düzeni; mavi kiriş eksenleri üzerinde konum ve boyut etiketleri, kırmızıyla kesit referans çizgileri.

Dikkat: Mimari projede aks merkezi duvar ekseniyle örtüşürken, statik projede aks kolon/perde merkezinden geçer. Eksantrik kiriş-kolon durumlarında her iki projeyi karşılaştırarak kontrol edin.

Tablo 2: Kalıp Planı Sembolleri

Sembol	Anlam	Çizgi Türü
Çift çizgi (dolu dikdörtgen/kare)	Kolon kesiti	Kalın (0,5–0,7 mm)
Taralı kapalı şekil (koyu gri/siyah)	Betonarme perde duvar	Kalın dolu
Düz çizgi ekseninde bw/h etiketi	Kiriş ekseni + boyutu	Orta kalınlık
Kesit simgesi (A-A, B-B)	Kesitin alındığı düzlem	Kesit çizgisi + ok
Kot işareti (▽ veya ▷)	Döşeme kotu	İnce çizgi

Kolon isimlendirilmesi: Türkiye uygulamasında kolonlar genellikle S101, S102... (bodrum=0, zemin=1...) şeklinde poz numarası alır. Perdeler P veya PB (bodrum perdesi), kirişler K veya KB (bodrum kirişi) harfiyle adlandırılır.

Tablo 3: Eleman Boyutları

Eleman	Gösterim Örneği	Açıklama
Kolon	30/60 veya 30×60 cm	Kısa kenar × uzun kenar (cm)
Kiriş	KB1 30/60	K=kiriş, B=bodrum (varsa), poz no, genişlik/yükseklik
Döşeme	h=15 cm	Plak kalınlığı (cm)
Perde	p=20 cm	Perde kalınlığı
Asmolen göbeği	25+5 cm	Nervür+dolgu yüksekliği

TBDY 2018 Madde 7.3.1.1 uyarınca dikdörtgen kesitli süneklik düzeyi yüksek kolonlarda en küçük enkesit boyutu 300 mm'den, enkesit alanı 90.000 mm²'den az olamaz. TS 500:2000 Madde 9.2.2 gereği kiriş genişliği en az 200 mm (TBDY 2018 Madde 7.4.1.1'e göre 250 mm), yüksekliği en az 3 × döşeme kalınlığı olmalıdır.

Tablo 4: Eleman Boyutları

Parametre / Sembol / Tipik Aralık (Türkiye) / Birim

Parametre	Sembol	Tipik Aralık (Türkiye)	Birim
Kolon kesit boyutu	b × h	25×50 — 60×80	cm
Perde kalınlığı	t_p	20–30	cm
Döşeme kalınlığı (kirişli)	h_s	12–20	cm
Döşeme kalınlığı (kirişsiz/flat)	h_s	18–30	cm
Kiriş genişliği	b_w	25–50	cm
Kiriş yüksekliği (açıklığın 1/8-1/12)	h_k	40–80	cm
Aks aralığı (konut)	—	3,5–7,0	m

Döşeme kotları referans ±0,00'a göre belirtilir. ±0,00 referansının bitmiş zemin kotu mu, kaba beton kotu mu yoksa deniz seviyesi kotu mu olduğu projedeki notlarda açıkça belirtilmelidir.

Tablo 5: Kot Bilgisi

Bölge	Tipik Don Derinliği	Örnekler
Marmara kıyı kuşağı	40–60 cm	İstanbul (kuzey ilçeler hariç)
Ege kıyı	30–40 cm	İzmir, Aydın
İç Anadolu	80–120 cm	Kütahya, Eskişehir, Konya
Doğu Anadolu	120–160 cm	Erzurum, Ağrı
Karadeniz iç kesimleri	80–100 cm	Kastamonu, Bolu

3. Donatı Planı Okuma

3.1 Kiriş Donatı Detayı

Donatı okunması: 3Ø16 + 2Ø12 → 3 adet Ø16 mm + 2 adet Ø12 mm donatı

Donatı sembolleri (TS 500:2000 ve TS 708:2016):

Ø (phi): Nervürlü (deformed) çelik — B420C veya B500C sınıfı
R: Düz yüzeyli çelik — S220 sınıfı (eski yapılarda)

TBDY 2018 kiriş donatı sınırlamaları (Madde 7.4.2):

Minimum boyuna donatı çapı: Ø12 mm
Kiriş alt ve üstünde en az 2 sürekli donatı çubuğu bulunmalı
Sarılma bölgesi (mesnet yüzünden 2h): s ≤ min(h/4, 8Ø_min, 100 mm), Ø ≥ 8 mm
Sarılma bölgesi dışı (açıklık): s ≤ min(d/2, 150 mm)

TBDY 2018 Şekil 7.3 — kolon sarılma bölgesi detay çizimi: üstte ve altta sarılma boyuna sınırları, ortada kabin ara bölgesi, kolon kesit profili (kare ve dikdörtgen), maksimum etriye aralığı kısıtları — **Şekil 2 — TBDY 2018 Şekil 7.3 — Kolon sarılma bölgesi etriye detayı**
Sarılma bölgesi uzunluğu $l_k \geq \max(1.5h, l_c/6, 500\text{ mm})$ ; sarılma bölgesinde etriye aralığı $s \leq \min(b_{min}/3, 150\text{ mm})$ ve çiroz gereklilikleri.

TS 500 Şekil 7.7 — kiriş alt donatısı bindirme ve uzatma kuralları: üstte tek açıklıklı kirişte l_b ve 50 phi koşulları, altta birleşim bölgelerinde a+b ve 12 phi bindirme şemaları — **Şekil 3 — TS 500:2000 Şekil 7.7 — Kiriş alt donatısı uzatma ve bindirme kuralları**
Mesnet bölgesinde üst donatının en az 1/4'ü sürekli uzatılmalı; alt donatı mesnetlerde $l_b$ ve $50\phi$ 'den az olamaz; birleşim bölgesinde $(a+b) \geq l_b$ , $a \geq 0.4l_b$ , $b \geq 12\phi$ .

3.2 Kolon Donatı Detayı

Boyuna donatı: sayı × çap, örn. 8Ø20 (8 adet Ø20 mm nervürlü)
Etriye: Ø8/150 → 8 mm çaplı, 150 mm aralıklı
Bindirme bölgesi: kolon orta 1/3 kesiminde, serbest yüksekliğin orta üçte birinde yapılmalı (TBDY 2018 Madde 7.3.5.1)

TBDY 2018 Madde 7.3.2.1 — Kolon boyuna donatı sınırları:

Minimum boyuna donatı çapı: Ø14 mm
Toplam boyuna donatı oranı: %1 ≤ ρ ≤ %4 (en az 6 çubuk)
Her köşeye ve her kenar orta noktasına en az 1 çubuk

Kolon sarılma bölgesi: $l_k \geq \max(1.5h, l_c/6, 500\text{ mm})$

Kat bazlı kolon donatı açılımı CAD çizimi — solda düşey kiriş kesit çizgisi üzerinde 2-Alt, 1-Üst, 1-Alt, Z-Üst gibi katman etiketleri, sağda her katta 40/50 kolon kesiti, boyuna donatı çubukları ve etriye şemaları — **Şekil 4 — Çok katlı bina kolon donatı açılım şeması (bodrum–zemin–1. kat)**
Her kat aralığında kolon boyuna donatı miktarının değişimi (2-Alt, 1-Üst, 1-Alt, Z-Üst etiketleri); 40/50 cm kolon kesiti için 14Ø14 boyuna donatı ve Ø8 etriye düzeni gösterilmektedir.

3.3 Döşeme Donatısı

Alt donatı (pozitif moment): Kısa açıklık + Uzun açıklık yönünde
Üst donatı (negatif moment): Mesnet bölgelerinde (kirişler üstünde)
Gösterim: Ø10/200 → 10 mm çap, 200 mm aralık

TS 500:2000 Madde 11.6 — Döşeme donatı koşulları:

Minimum donatı oranı: ρ_min = 0,0015 × b × d (her iki yönde)
Maksimum aralık: min(3h, 400 mm) — h: döşeme kalınlığı
İki yönlü döşemede kısa açıklık donatısı altta, uzun açıklık donatısı üstte yerleştirilir

Döşeme tipleri karşılaştırma diyagramı: solda başlıklı mantar kolon ve gusseli kolon A-A kesitleri, sağda B-B kesiti; altta sol-orta-sağda nervürlü döşeme (25-30 cm nervür genişliği), nervürlü döşeme ve kaset döşeme profil kesitleri (50 cm kaset genişliği, 10-12 cm tabla) — **Şekil 5 — Döşeme tipleri — mantar kolon, nervürlü ve kaset döşeme profil karşılaştırması**
Solda başlıklı ve gusseli kolon başlık geometrisi; altta nervürlü döşemede 25–30 cm aralıklı nervürler ve kaset döşemede 50 cm aralıklı kaseler, 10–12 cm betonarme tabla kalınlığı.

Tablo 6: Perde Duvar Donatısı (TBDY 2018)

Bölge	Minimum Donatı	Açıklama
Perde gövdesi (yatay)	Ø8/200 mm (her iki yüz)	TBDY 2018 Madde 7.6.3.1
Perde gövdesi (düşey)	Ø8/200 mm (her iki yüz)	TBDY 2018 Madde 7.6.3.1
Perde uç bölgesi (kritik yükseklik)	ρ ≥ 0,002	TBDY 2018 Madde 7.6.5.1
Perde kalınlığı (süneklik yüksek)	≥ 200 mm	TBDY 2018 Madde 7.6.1.1

Saha Notu: Asansör çekirdeğini oluşturan perdeler ve köşe perde grupları, deprem yüklerinin büyük bölümünü taşıdığı için projede özel uç bölgesi donatı detayı verilmesi zorunludur. Uç bölgesi çirozlarının gözden kaçırılması, sahada en sık yapılan donatı hatalarındandır.

Projelerde donatı cetveli şu bilgileri içerir:

Tablo 7: Donatı Tablosu

Sıra	Eleman	Çap (mm)	Şekil	Adet	Boy (m)	Ağırlık (kg)
1	K1 Kolon	20	Düz	8	3,20	xx
2	K1 Etriye	8	Kapalı kare	22	1,60	xx
3	K1 Çiroz	8	Düz	44	0,30	xx

Donatı birim ağırlıkları (TS 708:2016 Çizelge 3):

Ø8 → 0,395 kg/m | Ø10 → 0,617 kg/m | Ø12 → 0,888 kg/m
Ø16 → 1,578 kg/m | Ø20 → 2,466 kg/m | Ø25 → 3,853 kg/m

5. Okuma Sırası — Pratik İpuçları

Önce ölçeği kontrol et: 1:50 veya 1:100 çizimde gerçek boyutları ölçerken faktörü uygula
Aks sistemini bul ve akla kaydet: Referans ızgara
Kolon pozisyonlarını işaretle: Plan üzerinde sistem geometrisi
Kiriş akslarını takip et: Her kirişin notasyonu var mı?
Döşeme kalınlıklarını oku: Aynı katta farklı kalınlık olabilir
Donatı notasyonlarını sözlük ile karşılaştır: Ø, R, T sembolleri farklı ülkelerde farklı anlam taşır

Tablo 8: Türk Standartlarında Gösterim

Standart	Konu	Madde / Ek
TS EN ISO 4157-1:2012	Yapılarda semboller ve aks gösterimi	Madde 4–6
TS EN ISO 3766:2004	Beton takviye donatısının basitleştirilmiş gösterimi	Tüm madde
TS 500:2000	Betonarme çizim ve tanzim kuralları	Madde 3, 9, 10, 11
TBDY 2018	Donatı detaylandırma ilkeleri	Bölüm 7, Ek-A
TS 708:2016	Betonarme donatı çeliği sınıfları	Çizelge 1–3
TS EN 206:2013	Beton sınıfları ve maruziyet kategorileri	Çizelge 1, 4

7. Beton ve Çelik Malzeme Sınıfları

Beton sınıfı çizimlerde C25/30, C30/37 gibi silindir/küp basınç dayanımı ikilisiyle gösterilir. TBDY 2018 Madde 7.2.1 uyarınca deprem etkisi altındaki yapılarda minimum beton sınıfı C25/30 olmalıdır.

Tablo 9: Beton Sınıfları

Beton Sınıfı	f_ck,silindir (MPa)	f_ck,küp (MPa)	E_c (MPa)	f_ctk (MPa)
C20/25	20	25	28000	1,5
C25/30	25	30	30000	1,8
C30/37	30	37	32000	1,9
C35/45	35	45	33000	2,1
C40/50	40	50	34000	2,3

TBDY 2018 Madde 7.2.2 uyarınca deprem etkisi altında taşıyıcı sistem elemanlarında B420C veya B500C nervürlü donatı çelikleri kullanılmalıdır.

Tablo 10: Donatı Çeliği Sınıfları

Sınıf	Yüzey	f_yk (MPa)	f_uk (MPa)	f_uk/f_yk	Uzama
S220	Düz	≥220	≥340	—	≥18%
S420	Nervürlü	≥420	≥500	—	≥12%
B420C	Nervürlü	≥420	≥500	1,15–1,35	≥10%
B500B	Nervürlü	≥500	≥550	≥1,08	≥5%
B500C	Nervürlü	≥500	≥550	1,15–1,35	≥7,5%

Saha Notu: Sahada kullanılacak donatı malzemesinin TS 708:2016 uygunluk belgesine sahip olması zorunludur. Türkiye'de yaygın üreticiler (Kardemir, Asil Çelik, İsdemir, Habas vb.) B420C ve B500C üretmektedir.

Tablo 11: Paspayı (Beton Örtüsü) Kuralları

Eleman / Ortam	Minimum Paspayı	Standart Madde
Döşeme (iç mekan)	20 mm	TS 500 Md. 3.7
Kiriş / Kolon (iç mekan)	25 mm (kiriş), 40 mm (kolon)	TS 500 Md. 3.7
Dış mekan / açık balkon	30–40 mm	TS 500 Md. 3.7
Zemine temas eden temel (grobeton üzeri)	50 mm	TS 500 Md. 3.7
Zemine temas eden temel (grobetonsuz)	75 mm	TS 500 Md. 3.7

Saha Notu: Kıyı şehirlerinde (İzmir, İstanbul sahil bölgeleri) deniz suyundan gelen klorür etkisine karşı minimum örtü TS EN 1992-1-1 XS2 maruziyet sınıfı için 40–50 mm'ye çıkarılmalıdır.

9. Bindirme ve Kenetlenme Uzunluğu

9.1 Kenetlenme Boyu Hesabı (TS 500:2000 Madde 9.1.2.1)

$l_b = \frac{\phi}{4} \cdot \frac{f_{yd}}{f_{ctd}}$

Burada $\phi$ = donatı çapı (mm), $f_{yd}$ = donatı tasarım akma dayanımı, $f_{ctd}$ = beton tasarım eksenel çekme dayanımı. Konum II çubuklar için $l_b \times 1.4$ katsayısı uygulanır.

TBDY 2018 Madde 7.2.6 uyarınca kolon içi kiriş alt donatısı kenetlenme boyu $1.5 \times l_b$ 'den ve $40\phi$ 'den az olamaz.

$l_0 \geq \max(l_b, 300\text{ mm})$

Tablo 12: Bindirme Boyu

Donatı Çapı (mm)	l_b (Konum II, cm)	l_b (Konum I, cm)	Açıklama
Ø10	~35	~50	—
Ø12	~42	~60	—
Ø16	~56	~80	Yaygın mesnet donatısı
Ø20	~70	~100	Yaygın açıklık donatısı
Ø25	~88	~125	Ağır yüklü kirişler

TS 500 ŞEKİL 9.1 — Standart Kanca ve Fiyonglar: (a) 180° kanca d_m≥6φ ve l_bk uzunluklu kapalı kanca, (b) 90° bükümlü kanca d_m≥12φ, (c) etriye için 135° kapalı kanca, (d) fiyong yerleşimi ve a/c mesafe şeması — **Şekil 6 — TS 500:2000 Şekil 9.1 — Standart kanca ve fiyong geometrisi**
Boyuna donatı kancalarında $d_m \geq 6\phi$ ; etriye çiroz ve kancalarında $d_m \geq 6\phi$ ; fiyonglarda $d_m \geq 12\phi$ , $a \geq 2\phi$ , $c \geq 3\phi$ koşulları.

CAD kolon donatı açılım şeması — solda düşey eksen çizgisi üzerinde Z-Alt, B-Üst, B-Alt etiketleri, sağda 1. BODRUM 40/50 cm kolon kesiti için 29Ø8 etriye L=63 ve 37Ø8 etriye açılım detayı, 14Ø14 boyuna donatı — **Şekil 7 — Kolon donatı açılımı — bodrum ve zemin kat arasındaki donatı değişimi**
1. Bodrum kat için 40/50 kolon kesitinde 29Ø8/11/10/13 L=186 etriye ve 29Ø8 L=63 çiroz; zemin kata geçişte 37Ø8 olarak güncellenen etriye düzeni, katlara göre sayı ve aralık değişimi.

İller Bankası Teknik Şartnamesi (Bölüm 2.6.4) uyarınca, her paftanın altında 19 × 29 cm ebatlarında norm başlık kutusu (antet) bulunmalıdır.

Tablo 13: Pafta Başlık Kutusu (Antet)

Bilgi	Açıklama
Yapı sahibi / İdare	Proje müellifi ile birlikte
Yapının adı ve yeri	Ada, parsel, il/ilçe
Proje adı ve pafta içeriği	"K01 Zemin Kat Kalıp Planı"
Ölçek	1:50, 1:100 vb.
Beton sınıfı	C25/30 veya C30/37 vb.
Çelik sınıfı	B420C / B500C
Deprem bölgesi / DTS	TBDY 2018 Tablo 3.1 değeri
Zemin emniyet gerilmesi	q_a (kPa) — zemin etüdünden
Müellif bilgileri	İMO oda sicil no, vergi no, imza

Mimari kat planı üzerine yerleştirilmiş kolon aks ızgarası CAD çizimi: solda detaylı mimari mekan planı (mutfak, yatak, banyo), sağda mor aks çizgileri ve turuncu/sarı referans noktalarından oluşan yapısal aks ızgarası — **Şekil 8 — Mimari plan ve yapısal aks ızgarası karşılaştırması**
Solda mimari mekan düzeni (mobilya ve duvar konumları), sağda statik projede kullanılan turuncu referans noktaları ve mor aks çizgilerinden oluşan yapısal ızgara; iki pafta arasındaki aks örtüşmesini doğrulamak zorunludur.

Kaynaklar

TS 500:2000 — Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları. TSE, Ankara.
TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı.
TS EN ISO 4157-1:2012 (TS 4220-1 EN ISO 4157-1) — Yapı Çizimleri — Kısa Gösteriliş. TSE.
TS 708:2016 — Çelik — Betonarme Çeliği — Koşullar. TSE, Ankara.
TS EN 206:2013 — Beton — Özellik, Performans, Üretim ve Uygunluk. CEN / TSE.
3194 Sayılı İmar Kanunu (R.G. 09.05.1985) — Yapı ruhsatı zorunlulukları.
4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun (R.G. 13.07.2001) — Bağımsız denetim.
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — Şantiye güvenlik önlemleri.
İller Bankası Betonarme Projeler Teknik Şartnamesi — Pafta antet kuralları.

İlgili Hesaplama Araçları

Bu konuyla ilgili ücretsiz mühendislik hesaplama araçlarımızla ön tasarım ve kontrol yapabilirsiniz:

Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller genel mühendislik pratiğini yansıtır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.