Başlangıç
Başlangıç
Çizim ve dokümantasyon için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Çizim ve dokümantasyon; projenin mühendislik dilini — pafta, kesit, görünüş, detay ve rapor — üretme sürecidir. Referanslar; TS 88-1 (Teknik Resim Genel Kuralları), TS ISO 128-1 (Çizgi Türleri), TS 500 çizim…
Seviyenize göre önerilen makale sırası — temelden ileri düzeye doğru ilerleyin.
Çizim ve dokümantasyon için temel kavramlar, terminoloji ve referans tablolar.
Çizim ve dokümantasyon çekirdek hesap yöntemleri ve standart uygulamaları.
Çizim ve dokümantasyon ileri konular, özel problemler ve karar/kontrol süreçleri.
12 makale gösteriliyor
Kalıp planında aks, kot, ölçü ve kesit işaretlerini; donatı planında çap, adet, aralık ve eleman notlarını birlikte okumayı örneklerle anlatır.
Kat planındaki çizgi ağırlıkları, kapı-pencere sembolleri ve ölçü zincirinden kesit ile görünüş okumaya geçer; kot, ölçek ve antet bilgilerini sıraya bağlar.
TS 9967 sembol ve poz notasyonunu okuma-yazma düzeyinde öğretir; etriye tiplerini, bindirme-filiz detaylarını, kenetlenme boyunu ve donatı tablosunu verir.
TS EN 1090-2 uygulama sınıfı seçildikten sonra montaj planı ve imalat detayı paftalarını kurar; parça numaralandırma, kaynak sembolü ve toleransları işler.
Çizim, düzenleme ve ölçülendirme komutlarını katman-blok-XREF düzeniyle tarar; MEASUREGEOM ile alan, eğim ve hacim sorgularını ITRF uygulamasıyla örnekler.
A serisi kâğıt ölçülerini, ölçek ile kâğıt boyutu farkını ve antet kontrolünü açıklar; A1 yerleşimini varsayımlı hesapla örnekler.
BIM olgunluk seviyeleri, LOD tanımları ve IFC ile açık BIM'i tek çerçevede toplar; çakışma tespitini, BEP ve ortak veri ortamı kurulumunu örneklerle somutlaştırır.
A1 pafta boyutu bağlamında ölçek-kağıt ilişkisini, standart ölçek serilerini, gösterim kurallarını ve çözümlü dönüşüm hesaplarını inceleyin.
BIM ve LOD seviyelerinden analitik model aktarımına Revit yapısal modellemenin 6 adımlık iş akışı; aks-seviye kurulumu, eleman aileleri (families) ve pafta üretimi anlatılır.
IFC sürümleri ile şema hiyerarşisini ve özellik kümelerini açar; BCF, IDM ve MVD ekosistemini, ihracat ayarlarını ve koordinat uyarlamasını örneklerle destekler.
Kapak, revizyon ve yönetici özetinden hesap notu formatına rapor iskeletini kurar; birim-notasyon disiplinini ve ISO 690 kaynak gösterimini örnekte uygular.
Sahada tutulan red-line kayıtlarının CAD ve BIM modeline işlenmesini adımlar; donatı as-built planlarını, dijital arşivi ve LOD 400 lazer taramayı kapsar.
Sahada tutulan red-line kayıtlarının CAD ve BIM modeline işlenmesini adımlar; donatı as-built planlarını, dijital arşivi ve LOD 400 lazer taramayı kapsar.
Çizim, düzenleme ve ölçülendirme komutlarını katman-blok-XREF düzeniyle tarar; MEASUREGEOM ile alan, eğim ve hacim sorgularını ITRF uygulamasıyla örnekler.
BIM olgunluk seviyeleri, LOD tanımları ve IFC ile açık BIM'i tek çerçevede toplar; çakışma tespitini, BEP ve ortak veri ortamı kurulumunu örneklerle somutlaştırır.
TS EN 1090-2 uygulama sınıfı seçildikten sonra montaj planı ve imalat detayı paftalarını kurar; parça numaralandırma, kaynak sembolü ve toleransları işler.
TS 9967 sembol ve poz notasyonunu okuma-yazma düzeyinde öğretir; etriye tiplerini, bindirme-filiz detaylarını, kenetlenme boyunu ve donatı tablosunu verir.
Türkiye'de teknik çizim ve dokümantasyon, çizim tekniği için TS 88-1 (Teknik resim kuralları), betonarme donatı detaylandırması için TS 500 ve deprem davranışı gereken yapılarda TBDY 2018 hükümlerine göre hazırlanır. Pafta düzeni, ölçek ve antet gibi biçimsel kurallar için TS EN ISO 128, TS EN ISO 5455, TS EN ISO 5457 ve TS EN ISO 7200 standartları kullanılır. Statik ve mimari projeler ayrıca 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında ruhsata esas yasal belge niteliği taşır.
En kritik kontrol, aynı yapının kat planı, kesit ve görünüş paftaları arasında kot, ölçü ve aks bilgilerinin birbiriyle tutarlı olmasıdır; bir paftadaki kesit düzlemi çizgisi diğer paftadaki kesitle birebir örtüşmelidir. TS 88-1 ve TS EN ISO 128 uyarınca çizgi tipleri (sürekli, kesik, eksen çizgisi) ve görünüş yerleşimi doğru seçilmelidir. Ayrıca kullanılan ölçek paftada açıkça belirtilmeli, donatı gösterimi ise TS 500'e göre çap, adet ve aralık bilgisini eksiksiz içermelidir.
Donatı çizimlerinde her demirin çapı (örneğin Φ12), adedi, aralığı ve pozisyon numarası belirtilmeli; bindirme boyu, kanca ve etriye detayları TS 500 hükümlerine göre verilmelidir. Deprem etkisi altındaki elemanlarda B420C veya B500C nervürlü çelik kullanımı ve sıklaştırma bölgelerindeki etriye aralığı TBDY 2018 kurallarına uymalıdır. Çizim üzerindeki tüm semboller TS 88-1 teknik resim kurallarıyla uyumlu, okunabilir ve metraja elverişli olmalıdır.
Türkiye'de uygulama projesi kat planları genellikle 1:100, kesitler 1:50, vaziyet planı 1:200–1:500 ve donatı/birleşim detayları 1:20 veya 1:10 ölçeğinde çizilir. Ölçek seçimi TS EN ISO 5455'e göre yapılır ve paftada mutlaka belirtilir; yanlış ölçek, sahada hatalı boyutlandırma ve imalat hatasına yol açar. Detay ölçeği büyüdükçe donatı ve birleşim bilgileri daha okunabilir hale gelir, bu nedenle kritik bölgeler ayrı detay paftalarında büyütülerek verilir.
Geçerli bir statik proje seti; kalıp planları, donatı planları, kesitler, birleşim detayları ile hesap raporundan oluşur ve her pafta TS EN ISO 7200'e uygun antet (proje adı, müellif, tarih, ölçek, pafta no) taşımalıdır. Mimari, statik ve mekanik projeler 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında yapı ruhsatının zorunlu ekidir ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu uyarınca denetlenir. İnşaat tamamlandığında, yapılan değişiklikleri yansıtan as-built (yapıldığı gibi) çizimlerin idareye teslimi de Yapım İşleri Genel Şartnamesi kapsamında zorunludur.