Çelik Depo Yapıları — Portal Çerçeve Tasarımı

Birincil Mevzuat: TS EN 1993-1-1:2005 İkincil Mevzuat: TS EN 1993-1-8:2005 | TS EN 1991-1-3:2007 | TS EN 1991-1-4:2007 | TBDY 2018 | ÇYY 2016

Saha Notu: Türkiye'deki portal çerçeve uygulamalarının büyük çoğunluğu 20–40 m açıklıklı depo ve sanayi yapılarıdır. Bu yapılarda S355 çelik sınıfı tercih edilmesi hem dayanım hem de maliyet açısından optimum sonuç vermektedir.

1. Tanım ve Sistem Bileşenleri

1.1 Portal Çerçeve Geometrisi

Portal çerçeve, iki kolon ve eğimli çatı kirişinden (rafter) oluşan, kolon-kiriş birleşimi rijit (moment aktaran) olarak tasarlanmış bir taşıyıcı sistemdir.

Temel bileşenler:

• Kolon (column / stanchion): Genellikle sıcak haddelenmiş I veya HEA/HEB profil; Türkiye'de yaygın olarak HEA 240–HEA 500 aralığı
• Çatı kirişi (rafter / roof beam): Eğimli; genellikle IPE 300–IPE 600 veya kaynaklı kayış I profil
• Köşe takviyesi / haunch: Eğilme momenti dağılımını optimize etmek için kolon-kiriş birleşimine eklenen kademeli büyütme
• Makas çerçevesi (bracing system): Çatı düzlemi ve yan duvar çaprazları; yanal rijitlik sağlar
• Aşık (purlin): Çatı örtüsünü taşıyan ikincil eleman; aşık kirişe yanal destek de sağlar; soğuk şekillendirilmiş Z veya C profil
• Duvar aşığı (side rail): Rüzgar yüklerini aktaran yatay ikincil eleman

Tablo 1: Portal Çerçeve Geometrisi

Dikkat: Haunch uzunluğu, kolon-kiriş birleşimindeki negatif moment bölgesini kapsamalıdır. Haunch içinde moment diyagramı lineer değiştiğinden, haunch sonunda serbest kiriş enkesiti yeniden kontrol edilmelidir (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 6.3.2 ve BB.3.1.1).

1.2 Türkiye'deki Uygulama Koşulları

Türkiye'de portal çerçeve yapıları özellikle Marmara, Ege ve İç Anadolu bölgelerindeki organize sanayi bölgelerinde (OSB) yoğun biçimde uygulanmaktadır. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depreminin ardından yapılan araştırmalar, çelik yapılarda hasar oranlarının betonarme yapılara kıyasla belirgin biçimde düşük kaldığını göstermiştir.

Dikkat: 3194 Sayılı İmar Kanunu ve 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında, her türlü çelik depo yapısı için statik proje hazırlanması ve yetkili yapı denetim kuruluşunca onaylanması zorunludur.

2. Yük Analizi

2.1 Yük Kombinasyonları (TS EN 1990 — ULS)

Temel ULS kombinasyonu (TS EN 1990:2002 Tablo A1.2(B)):

$$E_d = \gamma_G G_k + \gamma_Q Q_{k,1} + \sum \gamma_Q \psi_{0,i} Q_{k,i}$$

Tablo 2: Yük Kombinasyonları (TS EN 1990 — ULS)

Portal çerçeve için kritik yük kombinasyonları:

1. ULS-1: $1{,}35G + 1{,}50S$ → Maksimum düşey yük (kiriş boyutunu belirler)
2. ULS-2: $1{,}35G + 1{,}50W$ → Kaldırma (uplift) kontrolü dominant
3. ULS-3: $1{,}35G + 0{,}75S + 1{,}50W$ → Birleşik durum
4. ULS-4 (Deprem): $G + 0{,}3S + E$ (TBDY 2018 Madde 4.4.3)

Dikkat: Kaldırma (uplift) yük kombinasyonunda, hafif çatı örtüsü (poliüretan sandviç panel, 0,15–0,20 kN/m²) ile birlikte rüzgar kaldırma kuvveti temel ankraj cıvatalarını belirleyen tasarım kombinasyonuna dönüşebilir. Taban levhası ve ankraj cıvata boyutlandırması bu kombinasyona göre de kontrol edilmelidir.

2.2 Rüzgar Yükü (TS EN 1991-1-4:2007)

Temel rüzgar hızı basıncı:

$$q_b = \frac{1}{2} \rho \cdot v_b^2$$

Tepe basıncı:

$$q_p(z) = c_e(z) \cdot q_b$$

Tablo 3: Rüzgar Yükü (TS EN 1991-1-4:2007)

Portal çerçeve için hakim rüzgar yükleme durumları:

• Durum 1: Rüzgar basıncı (windward) + iç negatif basınç → Kirişte toplam yukarı kaldırma
• Durum 2: Rüzgar emme (leeward) kombinasyonu → Kirişte basınç

Referans: TS EN 1991-1-4:2007 Madde 4.5, Ek A ve Türkiye NA.

2.3 Kar Yükü (TS EN 1991-1-3:2007)

Çatı üstü karakteristik kar yükü:

$$s = \mu_i \cdot C_e \cdot C_t \cdot s_k$$

Eğim katsayısı $\mu_1$: Çatı eğimi $\alpha \leq 30°$ için $\mu_1 = 0{,}8$.

Tablo 4: Kar Yükü (TS EN 1991-1-3:2007)

Not: $C_e = 1{,}0$ (normal topografya), $C_t = 1{,}0$ (ısıtılmayan çatı) olarak alınmıştır.

Saha Notu: Doğu Anadolu ve İç Anadolu'daki bazı illerde (Erzurum, Ağrı, Kars, Ardahan) $s_k$ değerleri 1,50 kN/m²'yi aşmakta ve çatı yapısını boyutlandıran kritik yük olmaktadır.

3. Tasarım Yöntemi

3.1 Elastik Analiz (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 5.4)

Birinci mertebe elastik analiz ile moment diyagramı elde edilerek her kesit için $M_{Ed}$, $V_{Ed}$, $N_{Ed}$ belirlenir. Elastik analiz Sınıf 2, 3 ve 4 enkesitlerde zorunludur; Sınıf 1 enkesitlerde plastik analiz yapılabilir.

Saha Notu: Birçok Türkiye projesinde analitik değerlendirme kolaylığı nedeniyle elastik analiz tercih edilmektedir. Plastik analiz özellikle büyük açıklıklı (> 30 m) yapılarda kiriş ağırlığında %15–20 kazanım sağlar.

3.2 Plastik Analiz — Plastik Mafsal Yöntemi (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 5.4.3)

İki plastik mafsal oluşumuna dayalı göçme mekanizması:

Plastik mafsal konumları (haunch çerçevesinde):

• Mafsal 1: Kolon tepesi / haunch sonu (negatif moment maksimumu)
• Mafsal 2: Kiriş ortası yakını (kiriş pozitif momenti maksimumu)

Kilit koşul: Enkesit Sınıf 1 olmalı — TS EN 1993-1-1:2005 Tablo 5.2.

Mafsal noktasına en yakın yanal destek mesafesi $L_m$ (Ek BB.3.1.1):

$$L_m = \frac{38 i_z}{\sqrt{\dfrac{1}{57{,}4} \left(\dfrac{W_{pl,y}}{A}\right)^2 + \dfrac{N_{Ed}}{A f_y}}}$$

Dikkat: Plastik analiz kullanılıyorsa tüm kesitler Sınıf 1 olmalı; yanal destekler plastik mafsal noktalarının her iki yanında olmalıdır (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 5.4.3).

3.3 Haunch Tasarımı (TS EN 1993-1-1:2005 Ek BB.3)

Haunch bölgesinde eğilme momenti kapasitesi (değişken enkesit):

$$M_{c,Rd}(x) = \frac{W_{pl,eff}(x) \cdot f_y}{\gamma_{M0}}$$

Haunch geometrisi:

• Haunch uzunluğu: $L_h \approx 0{,}10{-}0{,}15 \times (L/2)$
• Haunch yüksekliği (takviye sacı): Kiriş yüksekliğinin %50–100'ü kadar
• Haunch sacı, genellikle aynı kiriş profilinden kesilir

Haunch içi gövde kontrolleri (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 6.2.6):

• Gövde kayma burkulması: $d/t_w \leq 72 \varepsilon$ (Sınıf 1)

4. Stabilite Kontrolleri

4.1 Çerçeve Stabilitesi ($\alpha_{cr}$) (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 5.2.1)

Portal çerçevelerin büyük çoğunluğu sway çerçeve özelliği taşır ($\alpha_{cr} < 10$):

• $\alpha_{cr} \geq 10$: İkinci mertebe etkiler ihmal edilebilir
• $3 \leq \alpha_{cr} < 10$: Amplifikasyon faktörü veya 2. mertebe analiz gerekli
• $\alpha_{cr} < 3$: 2. mertebe analiz zorunlu

Sway/Non-sway sınıflandırması ve $\alpha_{cr}$ hesabı için bkz. CE-027.

4.2 Kiriş Yanal Burulmalı Burkulma — LTB (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 6.3.2)

Normalize edilmiş ince-çubuk parametresi:

$$\bar{\lambda}_{LT} = \sqrt{\frac{W_{pl,y} \cdot f_y}{M_{cr}}}$$

Eğilme burkulması dayanımı:

$$M_{b,Rd} = \chi_{LT} \cdot \frac{W_{pl,y} \cdot f_y}{\gamma_{M1}}$$

Tablo 5: Kiriş Yanal Burulmalı Burkulma — LTB (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 6.3.2)

Saha Notu: Türkiye'deki portal çerçeve uygulamalarında aşıkların 1,5–2,0 m aralıklarla konumlandırılması LTB açısından yeterli yanal desteği genellikle sağlamaktadır. Bu aralık aşıldığında ek yanal destekler (alt başlık kancaları) gerekebilir.

4.3 Kolon Kombinasyon Kontrolü (TS EN 1993-1-1:2005 Madde 6.3.3)

Eğilme + basınç birleşimi için iki kontrol denklemi (Ek A veya B yöntemi):

$$\frac{N_{Ed}}{\chi_y N_{Rk}/\gamma_{M1}} + k_{yy} \frac{M_{y,Ed}}{\chi_{LT} M_{Rk}/\gamma_{M1}} \leq 1{,}0$$ $$\frac{N_{Ed}}{\chi_z N_{Rk}/\gamma_{M1}} + k_{zy} \frac{M_{y,Ed}}{\chi_{LT} M_{Rk}/\gamma_{M1}} \leq 1{,}0$$

4.4 Enkesit Sınıflandırması (TS EN 1993-1-1:2005 Tablo 5.2)

Tablo 6: Enkesit Sınıflandırması (TS EN 1993-1-1:2005 Tablo 5.2)

$\varepsilon = \sqrt{235/f_y}$ — S355 için $\varepsilon = 0{,}814$

5. Deprem Tasarımı — TBDY 2018

5.1 Portal Çerçeve Taşıyıcı Sistem Sınıflandırması

Tablo 7: Portal Çerçeve Taşıyıcı Sistem Sınıflandırması

Tipik tek katlı çelik depo yapıları için BYS = 8 (bina yüksekliği $\leq 10{,}5$ m).

5.2 Deprem Yükü Hesabı (TBDY 2018 Madde 4.3–4.4)

Toplam eşdeğer deprem yükü (taban kesme kuvveti):

$$V_t = \frac{S_{aR}(T_1)}{g} \cdot W$$

Tasarım spektral ivme katsayısı:

$$S_{aR}(T_1) = \frac{S_{ae}(T_1)}{R/I}$$

Portal çerçeve için tipik doğal periyot aralığı: $T_1 = 0{,}1{-}0{,}5\text{ s}$.

TBDY 2018 Deprem yükü kombinasyonu (Madde 4.4.3):

$$E_d = G_k + 0{,}3 \cdot S_k + E_k$$

Malzeme koşulları (TBDY 2018 Madde 9.1.2):

• Doğrusal olmayan davranış beklenen elemanlarda $f_{yk} \leq 355\text{ N/mm}^2$
• Başlık kalınlığı $\geq 40\text{ mm}$ olan profillerde Charpy-V çentik tokluğu (CVN) $\geq 27\text{ J}$ at +21°C
• Deprem etkisindeki birleşimlerde 8.8 veya 10.9 kalitesinde yüksek dayanımlı cıvatalar kullanılmalı, tam önçekme uygulanmalı

Saha Notu: Türkiye'nin %92'sinin aktif deprem kuşağında yer alması nedeniyle, yeni inşaat edilecek her portal çerçeve depo yapısı için TBDY 2018 kapsamında deprem yükü hesabı yapılması yasal zorunluluktur.

6. İkincil Sistem Tasarımı

6.1 Aşık (Purlin) Tasarımı

Aşıklar genellikle Z veya C soğuk şekillendirilmiş profil. Sürekli kiriş olarak analiz edilir.

Yük: $q_{purlin} = (g_k + s_k) \cdot s_{frame}$ (kN/m)

Tablo 8: Aşık (Purlin) Tasarımı

6.2 Çapraz Sistem Tasarımı

7. Düğüm Noktası Tasarımı — Rijit Bağlantılar (TS EN 1993-1-8:2005)

7.1 Düğüm Sınıflandırması

Tablo 9: Düğüm Sınıflandırması

7.2 Alın Plakası (End Plate) Bağlantısı

Bileşen yöntemi (TS EN 1993-1-8:2005 Madde 6.2) ile moment dayanımı:

$$M_{j,Rd} = \sum_i F_{t,i,Rd} \cdot h_i$$

Pratik tasarım adımları (TS EN 1993-1-8:2005 Madde 6.2.4–6.2.8):

1. Kolon flanş eğilme dayanımı $F_{cf,Rd}$
2. Kolon gövde çekme dayanımı $F_{cw,Rd}$
3. Alın plakası eğilme dayanımı $F_{ep,Rd}$
4. Cıvata çekme dayanımı $F_{t,Rd} = 0{,}9 \cdot f_{ub} \cdot A_s / \gamma_{M2}$
5. Cıvata baskı dayanımı (kayma için) $F_{b,Rd}$

Dikkat: Deprem bölgelerindeki bağlantılarda (TBDY 2018 Madde 9.3.3) yüksek dayanımlı cıvatalar (8.8 veya 10.9) tam önçekme ile kullanılmalıdır.

8. Kolon Tabanı Tasarımı (TS EN 1993-1-8:2005 Madde 6.2.8)

8.1 Taban Levhası Boyutlandırması

Baskı altındaki taban levhası için beton altlık tasarım basınç dayanımı:

$$f_{jd} = \beta_j \cdot \frac{\kappa_j \cdot f_{ck}}{\gamma_c}$$

Burada $\beta_j = 2/3$ (grout faktörü).

Efektif yayılma genişliği $c$:

$$c = t_p \sqrt{\frac{f_y}{3 f_{jd} \gamma_{M0}}}$$

8.2 Ankraj Cıvataları

Ankraj cıvata çekme dayanımı:

$$F_{t,Rd} = \frac{0{,}9 \cdot f_{ub} \cdot A_s}{\gamma_{M2}}$$

M24 — 8.8 için: $F_{t,Rd} = 0{,}9 \times 800 \times 353 / 1{,}25 = 203{,}5\text{ kN}$

Tablo 10: Ankraj Cıvataları

Saha Notu: Türkiye'de ankraj cıvata boyları, beton dökülmeden önce yerleştirilmektedir (cast-in-place). Proje çizimlerinde ankraj planı ve cıvata yerleşim koordinatları açıkça belirtilmelidir (ÇYY 2016 Madde 3.2.2).

9. Yangın Dayanımı (TS EN 1993-1-2:2005)

Korumasız çelik kritik sıcaklığı:

$$\theta_{a,cr} = 39{,}19 \cdot \ln\left[\frac{1}{0{,}9674 \cdot \mu_0^{3{,}833}} - 1\right] + 482$$

Tablo 11: Yangın Dayanımı (TS EN 1993-1-2:2005)

10. Örnek Problemler

Problem 1 — Kolay

Veriler:

• Şehir: Kütahya (deniz yüksekliği $\approx 969\text{ m}$, iç bölge)
• Karakteristik zemin kar yükü: $s_k = 0{,}88\text{ kN/m}^2$ (TS EN 1991-1-3:2007 Türkiye NA)
• Çatı eğimi: $\alpha = 8°$ ($\leq 30°$)
• $C_e = 1{,}0$; $C_t = 1{,}0$

İstenen: Çatı üstü tasarım kar yükü $s$ ve 6 m çerçeve aralığı için lineer yük.

Çözüm:

Adım 1: $\alpha = 8° \leq 30°$ → $\mu_1 = 0{,}8$

Adım 2: Çatı kar yükü:

$$s = \mu_1 \cdot C_e \cdot C_t \cdot s_k = 0{,}8 \times 1{,}0 \times 1{,}0 \times 0{,}88 = 0{,}70\text{ kN/m}^2$$

Adım 3: 6 m çerçeve aralığı için lineer yük:

$$q_{kar} = s \cdot s_{frame} = 0{,}70 \times 6 = 4{,}20\text{ kN/m}$$

Sonuç: $s = 0{,}70\text{ kN/m}^2$ → $q_{kar} = 4{,}20\text{ kN/m}$

Problem 2 — Orta

Veriler:

• Portal çerçeve açıklığı: $L = 30\text{ m}$, çerçeve aralığı: $s = 7{,}5\text{ m}$
• Tasarım çatı yükü (ULS): $q_{Ed} = 9{,}0\text{ kN/m}$
• Kiriş profili: IPE 450, S355

İstenen:

(a) Kirişin enkesit sınıfı (Sınıf 1 mi?) (b) Plastik moment kapasitesi $M_{c,Rd}$ (c) Kolon tepesindeki negatif moment tahmini ve kapasiteye göre değerlendirme

Çözüm:

Adım 1: IPE 450 S355 — Enkesit Sınıfı

$\varepsilon = \sqrt{235/355} = 0{,}814$

Başlık sınıflaması:

$$c/t_f = \frac{b - t_w - 2r}{2 t_f} = \frac{190 - 9{,}4 - 2 \times 21}{2 \times 14{,}6} = \frac{138{,}6}{29{,}2} = 4{,}75$$

Sınıf 1 limiti: $9\varepsilon = 9 \times 0{,}814 = 7{,}33 > 4{,}75$ → Başlık Sınıf 1

Gövde sınıflaması (eğilme altında):

$$d/t_w = \frac{h - 2t_f - 2r}{t_w} = \frac{450 - 2 \times 14{,}6 - 2 \times 21}{9{,}4} = \frac{378{,}8}{9{,}4} = 40{,}3$$

Sınıf 1 limiti: $72\varepsilon = 72 \times 0{,}814 = 58{,}6 > 40{,}3$ → Gövde Sınıf 1

IPE 450 enkesit sınıfı: Sınıf 1 → Plastik analiz yapılabilir.

Adım 2: Plastik Moment Kapasitesi

$W_{pl,y} = 1702\text{ cm}^3$

$$M_{c,Rd} = \frac{W_{pl,y} \cdot f_y}{\gamma_{M0}} = \frac{1702 \times 10^3 \times 355}{1{,}0 \times 10^6} = 604{,}2\text{ kN\cdot m}$$

Adım 3: Kolon Tepesi Momenti Tahmini

$$M_{haunch} \approx \frac{q_{Ed} \cdot L^2}{16} = \frac{9{,}0 \times 30^2}{16} = 506{,}3\text{ kN\cdot m}$$ $$M_{Ed}/M_{c,Rd} = 506{,}3 / 604{,}2 = 0{,}84 < 1{,}0 \quad \text{→ UYGUN}$$

Sonuç: IPE 450 Sınıf 1 enkesit; $M_{c,Rd} = 604{,}2\text{ kN\cdot m}$; kullanım oranı %84.

Kontrol: Tipik IPE 450 için 1,5 m aşık aralığında $M_{b,Rd} \approx 0{,}90 \cdot M_{c,Rd} = 544\text{ kN\cdot m} > 506{,}3\text{ kN\cdot m}$ → UYGUN.

Problem 3 — Zor

Veriler:

• Kolon profili: HEA 300, S355 ($h = 290\text{ mm}$, $b = 300\text{ mm}$, $t_f = 14\text{ mm}$, $t_w = 8{,}5\text{ mm}$)
• Tasarım eksenel kuvvet: $N_{Ed} = -350\text{ kN}$ (basınç)
• Tasarım momenti: $M_{Ed} = 180\text{ kN\cdot m}$ (rijit ankastre taban)
• Beton temel: C25/30 ($f_{ck} = 25\text{ N/mm}^2$)
• Taban levhası: PL 450×400×25 mm (S275)
• Ankraj cıvataları: 4 adet M24 — 8.8 sınıfı ($A_s = 353\text{ mm}^2$)

İstenen: Rijit ankastre kolon tabanının moment dayanımı ve ankraj çekme kontrolü.

Çözüm:

Adım 1: Beton altlık tasarım basınç dayanımı

$$f_{cd} = \frac{1{,}0 \times 25}{1{,}5} = 16{,}67\text{ N/mm}^2$$ $$f_{jd} = \frac{2}{3} \times 16{,}67 = 11{,}11\text{ N/mm}^2$$

Adım 2: Efektif yayılma genişliği

$$c = 25 \sqrt{\frac{275}{3 \times 11{,}11 \times 1{,}0}} = 25 \times 2{,}87 = 71{,}8\text{ mm}$$

Adım 3: Basınç T-flanşı efektif alanı

$$b_{eff} = 300 + 2 \times 71{,}8 = 443{,}6\text{ mm} \leq 450\text{ mm} \quad \text{(OK)}$$ $$F_{c,Rd} = 11{,}11 \times 443{,}6 \times 85{,}8 \times 10^{-3} = 423{,}0\text{ kN}$$

Adım 4: Kolon flanş kuvvetleri

$$N_f^{(M)} = \frac{M_{Ed}}{h - t_f} = \frac{180 \times 10^3}{276} = 652{,}2\text{ kN}$$

Sol flanş (çekme): $F_L = 652{,}2 - 175{,}0 = 477{,}2\text{ kN}$

Sağ flanş (basınç): $F_R = 652{,}2 + 175{,}0 = 827{,}2\text{ kN}$

Adım 5: Basınç flanşı kontrolü

$F_R = 827{,}2\text{ kN} > F_{c,Rd} = 423{,}0\text{ kN}$ → YETERSİZ!

C30/37 beton ve PL 550×500×30 mm ile yeniden kontrol:

$$f_{jd,new} = \frac{2}{3} \times \frac{30}{1{,}5} = 13{,}33\text{ N/mm}^2$$ $$F_{c,Rd,new} = 13{,}33 \times 457{,}4 \times 92{,}7 \times 10^{-3} = 565{,}5\text{ kN}$$

Hâlâ $565{,}5 < 827{,}2\text{ kN}$ → Taban levhası uzatılmalı veya nervür eklenmeli.

Adım 6: Ankraj çekme kontrolü

M24 — 8.8 için: $F_{t,Rd} = 0{,}9 \times 800 \times 353 / 1{,}25 = 203{,}5\text{ kN/cıvata}$

2 cıvata: $2 \times 203{,}5 = 407{,}0\text{ kN} < 477{,}2\text{ kN}$ → Yetersiz!

M30 — 8.8 kullanılmalı ($A_s = 561\text{ mm}^2$):

$$F_{t,Rd,M30} = \frac{0{,}9 \times 800 \times 561}{1{,}25} = 323{,}1\text{ kN/cıvata}$$

$2 \times 323{,}1 = 646{,}2\text{ kN} > 477{,}2\text{ kN}$ → UYGUN

Sonuç:

• Taban levhası: PL 550×500×30 mm (C30/37 beton ile)
• Ankraj cıvataları: 4 adet M30 — 8.8

11. Deplasman Kontrolleri (SLS)

Tablo 12: Deplasman Kontrolleri (SLS)

12. Korozyon Koruma (TS EN ISO 12944)

Tablo 13: Korozyon Koruma (TS EN ISO 12944)

Türkiye önerisi: Depo yapıları için minimum C2; kıyı bölgelerinde C3 veya C4.

13. Sık Yapılan Hatalar

Tablo 14: Sık Yapılan Hatalar

Kaynakça

1. İlgili Türk Standartları (TS) ve Avrupa Normları (EN)
2. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği
3. İlgili ders kitapları ve teknik kaynaklar

Not: Bu makale eğitim amaçlıdır. Projelerde güncel yönetmelik ve standartlara başvurunuz.

Kaynaklar

1. TS EN 1993-1-1:2005 — CEN — Avrupa Standardizasyon Komitesi (Eurocode). https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu
2. TS EN 1993-1-8:2005 — CEN — Avrupa Standardizasyon Komitesi (Eurocode). https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu
3. TS EN 1991-1-3:2007 — CEN — Avrupa Standardizasyon Komitesi (Eurocode). https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu
4. TS EN 1991-1-4:2007 — CEN — Avrupa Standardizasyon Komitesi (Eurocode). https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu
5. TBDY 2018 — AFAD / T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180318M1-2.htm
6. ÇYY 2016.

İlgili Hesaplama Araçları

Bu konuyla ilgili ücretsiz mühendislik hesaplama araçlarımızla ön tasarım ve kontrol yapabilirsiniz:

• Çelik Kolon Burkulma Hesaplama
• Çelik Kiriş Sehim Hesaplama
• Çelik Profil Ağırlığı Hesaplama

Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller genel mühendislik pratiğini yansıtır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.