Betonarme Döşeme Tasarımı: Tek Yönlü, Çift Yönlü ve Nervürlü
Betonarme döşemelerde mesnet ve yük koşulları, tek ve çift doğrultulu plaklar, nervür geometrisi, donatı, kalınlık ve sehim: kaynak kapsamı belirtilmiş kurallar ve eğitim hesapları.
Yapıdan Editörlüğü · Yapıdan Ekibi · teknik kontrol kaydı (tarih belirtilmedi)Editoryal kaynak kontrolü kaydı varAyrıntılar
- Hazırlayan
- Yapıdan Editörlüğü
- Teknik/Editoryal kontrol
- Yapıdan Ekibi · teknik kontrol kaydı (tarih belirtilmedi)
- İçerik sürümü
- 3.0
- Kaynak durumu
- Editoryal kaynak kontrolü kaydı var
Sorumluluk/kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme ve editoryal kaynak kontrolü amacıyla hazırlanır; proje, saha veya uygulama kararı için yetkili mühendis/kurum değerlendirmesinin yerine geçmez.
Özet
Tek ve çift doğrultulu davranış ile nervürlü kesit düzeni aynı sınıflandırma ölçütü değildir. Mesnetler, yükleme, açıklıklar ve kesit düzeni birlikte tanımlanır. Bu yazıda tek ve çift doğrultulu plakların kalınlık ve donatı koşulları, nervür geometrisi, sehim ve deprem yükü aktarımı ayrı ele alınır.
Kaynak kapsamı: TS 500 için karşılaştırma, üçüncü taraf arşivindeki Şubat 2000 tarihli nüshanın belirtilen maddeleriyle yapılmıştır. Bu kayıt güncel lisanslı metnin veya tadillerinin doğrulandığı anlamına gelmez. TBDY 2018 alıntıları Bakanlıkta yayımlanan PDF ile karşılaştırılmıştır. Örnekler eğitim hesabıdır; proje tasarımı ve bağımsız mühendislik onayı değildir. Kaynak bağlantıları ve sayfalar yazının sonundadır.
1. Döşeme Tipleri ve Sınıflandırma
1.1 Tek Yönlü Döşeme (One-Way Slab)
TS 500/Şubat 2000 Madde 11.2.1, düzgün yayılı yük taşıyan ve uzun/kısa kenar oranı 2'den büyük plakları bir doğrultuda çalışan plaklar olarak tanımlar. Bu modelde eğilme donatısı kısa doğrultuya, dağıtma donatısı uzun doğrultuya konur. Mesnet düzeni ve yükleme tanımlanmadan yalnız kenar oranından hesap modeli seçilmez.
1.2 Çift Yönlü Döşeme (Two-Way Slab)
TS 500/Şubat 2000 Madde 11.4.1 kapsamında düzgün yayılı yüklü, dört kenarı mesnetli ve uzun/kısa kenar oranı 2 veya daha küçük plaklar iki doğrultuda hesaplanır. Kirişsiz döşemeler, bu oran ve mesnet koşuluna bakılmaksızın iki doğrultuda çalışan plak olarak hesaplanır. Kare olmak tek başına iki doğrultuda eşit moment veya eşit yük dağılımı kanıtı değildir; mesnet ve yükleme simetrisi ayrıca değerlendirilir.
1.3 Nervürlü Döşeme (Ribbed Slab / Dişli Döşeme / Asmolen)
Nervürlü olmak kesit ve taşıyıcı düzenini tanımlar. TS 500/Şubat 2000 Bölüm 11.3 bir doğrultuda çalışan dişli döşemeleri ele alır; iki doğrultulu kaset döşeme için aynı bölümdeki kuralların tümü doğrudan genellenmez. Dişler arasındaki dolgu, tek başına taşıyıcı hesap modeli belirlemez.
| Sistem | Modeli belirlerken gereken bilgi | Bu yazıdaki kaynak kapsamı |
|---|---|---|
| Tek doğrultulu plak | Mesnetler, düzgün yayılı yük ve kenar oranı | TS 500 11.2 |
| İki doğrultulu plak | Mesnetler, yük ve kenar oranı; kirişsiz sistem istisnası | TS 500 11.4 |
| Bir doğrultulu dişli döşeme | Diş yönü, serbest aralık, tabla ve toplam yükseklik | TS 500 11.3; TBDY 7.11.2 |
2. Minimum Kalınlık Kuralları
Boyutsal alt sınırlar ile sehim hesabından muafiyet aynı koşul değildir. Aşağıdaki TS 500 değerleri karşılaştırılan Şubat 2000 nüshasına aittir. Taşıma gücü, kullanılabilirlik ve projeye uygulanacak diğer koşullar ayrıca kontrol edilir.
2.1 Tek Yönlü Döşeme (TS 500 Madde 11.2.2)
Madde 11.2.2'de genel kalınlık alt sınırı 80 mm'dir. Yalnız belirli tavan/örtü ve bakım erişimi durumlarında 60 mm'ye izin verilir; üzerinden taşıt geçen döşemelerde en az 120 mm gerekir. Bunlarla birlikte serbest açıklığa bağlı aşağıdaki sınırlar sağlanır:
| Mesnet koşulu | Kalınlık / serbest açıklık alt sınırı | 4.000 mm açıklık için oran koşulu |
|---|---|---|
| Basit mesnetli, tek açıklıklı | 1/25 | 160,00 mm |
| Sürekli | 1/30 | 133,33 mm |
| Konsol | 1/12 | 333,33 mm |
Buradaki serbest açıklık , mesnet yüzleri arasındaki açıklıktır. Tablo, sehim hesabının otomatik olarak gereksiz olduğunu göstermez; Bölüm 5'teki ayrı koşullar değerlendirilir.
2.2 Çift Yönlü Döşeme (TS 500 Madde 11.4.2)
İki doğrultulu kirişli plakta Denklem 11.1:
Burada kısa doğrultudaki net açıklık, uzun/kısa açıklık oranı ve sürekli kenar uzunlukları toplamının bütün kenar uzunlukları toplamına oranıdır. Denklemin sağlanması, taşıma gücü ve sehim kontrollerinin yerine geçmez.
Aynı maddede kirişsiz döşemeler için iki ayrı koşul birlikte verilir:
| Kirişsiz sistem | Açıklığa bağlı sınır | Mutlak alt sınır |
|---|---|---|
| Tablasız | 180 mm | |
| Tablalı | 140 mm |
2.3 Nervürlü Döşeme (TS 500 Madde 11.3.2; TBDY Madde 7.11.2)
Bir doğrultulu dişli döşemede TS 500 Madde 11.3.2, serbest diş aralığını mm, diş genişliğini mm ve tabla kalınlığını olarak sınırlar. Buradaki dişler arasındaki net boşluktur; diş yüksekliği veya eksen aralığı değildir.
Tabla dâhil toplam yükseklik için serbest açıklığa oran en az basit mesnetli tek açıklıkta 1/20, sürekli sistemde 1/25 ve konsolda 1/10'dur. Tabla ile dişin yükseklikleri toplanırken aynı kalınlık iki kez sayılmamalıdır.
TBDY 2018 Madde 7.11.2, deprem etkisindeki dolgulu veya dolgusuz yerinde dökme dişli sistemlerde plak kalınlığını en az 70 mm olarak belirler. Ayrıca diş-plak kesme bağlantılarının düşey ve düzlem içi kuvvet aktarımı için yeterliliği hesapla gösterilir. Bu kapsamdaki geometri alt sınırları birlikte yazılırsa olur. TBDY'nin bu maddesi diğer döşemeler için TS 500'e yönlendirir; genel bir 150 mm kirişli plak şartı koymaz.
3. Moment Hesabı ve Yöntem Sınırları
3.1 Tek Yönlü Döşeme — Yaklaşık Katsayılar
Tek doğrultulu plağın hesabında yükleme ve mesnetler tanımlanarak birim genişlikte şerit için iç kuvvetler bulunur. TS 500 Madde 11.2.2 yaklaşık çözümü belirli süreklilik ve yük koşullarıyla sınırlar. Kaynağından ve uygulama koşulundan bağımsız bir 1/11, 1/10 veya 1/16 tablosu tasarım girdisi olarak kullanılmamalıdır. Bu yazıda bu katsayıların seçimine dayalı tam tasarım örneği verilmez.
3.2 Çift Yönlü Döşeme — Moment Katsayısı Yöntemi
TS 500/Şubat 2000 Madde 11.4.3, açıklıkları birbirinden fazla farklı olmayan veya daha kesin hesabın gerekmediği iki doğrultulu kirişli döşemeler için yaklaşık yöntem verir. Denklem 11.3'te birim genişlik momenti:
Burada hesap yayılı yükü, kısa doğrultudaki net açıklık ve Çizelge 11.1'deki ilgili sınır koşuluna ve kenar oranına ait katsayıdır. Aynı kısa net açıklık kullanılır; iki yönün katsayıları ayrı seçilir. Yöntemin orta/kolon şeridi, komşu plak mesnet momenti ve kenar dönmesi koşulları da uygulanır. Bu kapsam TS 9967 veya Eurocode 2'ye atfedilmez.
4. Donatı Hesabı
4.1 Temel Donatı Hesabı
Eğilme donatısı, seçilen kesitin denge ve şekil değiştirme koşullarıyla hesaplanır. Aşağıdaki üç örnek tam eğilme tasarımı veya uygulama donatısı seçimi değildir. Tasarım momenti, malzeme dayanımları, faydalı yükseklik, en az donatı ve detaylandırma birlikte kontrol edilmeden tek bir alan hesabıyla uygulama kararı verilmez.
4.2 Minimum Donatı Oranı
TS 500/Şubat 2000 Madde 11.2.3, tek doğrultulu plakta eğilme donatısı oranını S220 için en az 0,003, S420 ve S500 için en az 0,002 olarak verir. Aynı maddede asal donatı aralığı en fazla döşeme kalınlığının 1,5 katı ve 200 mm'dir; iki sınır birlikte sağlanır.
TS 500 Madde 11.4.5, iki doğrultulu kirişli ve kirişsiz plakta her doğrultudaki donatı oranının en az 0,0015 olmasını; iki doğrultunun toplamının S220 için en az 0,004, S420/S500 için en az 0,0035 olmasını ister. Donatı aralığı tablasız döşeme kalınlığının 1,5 katını; kısa yönde 200 mm'yi, uzun yönde 250 mm'yi aşamaz.
4.3 Dağıtma Donatısı ve Nervür Tablası
Tek doğrultulu plak için TS 500 Madde 11.2.3: asal donatıya dik dağıtma donatısı plak alt yüzünde bulunur; tüm kesit esas alınarak belirlenen dağıtma donatısı oranı asal donatının beşte birinden az, aralığı 300 mm'den fazla olamaz.
Nervür tablası için TS 500 Madde 11.3.3: her iki yönde dağıtma donatısı en az tabla tüm kesit alanının 0,0015 katı olmalı ve donatı aralığı 250 mm'yi aşmamalıdır. Bu alan hesabında tüm döşeme yüksekliği yerine tabla kalınlığı kullanılır.
4.4 Donatı Aralığı ve Devamlılık
Aralık kontrolü, donatı alanı kontrolünden bağımsızdır. TS 500 Madde 11.2.3'e göre tek açıklıklı plakta açıklık alt donatısının en az yarısı, sürekli plakta en az üçte biri mesnetten mesnete kesilmeden uzatılır. Mesnet donatısı, kenetlenme ve diğer detaylar ayrıca incelenir.
4.5 Beton Örtüsü
TS 500 Madde 11.2.2 tek doğrultulu plakta net beton örtüsünü en az 15 mm olarak verir. Bu alt sınır, çevresel etki ve yangın gibi bütün proje koşullarında yeterli örtü olduğu anlamına gelmez. Bu yazı, karşılaştırılmamış çevre sınıflarına belirli bir paspayı değeri atfetmez; uygulanacak belge, maruziyet, tolerans ve proje detayı birlikte seçilir.
5. Sehim Kontrolü
5.1 TS 500 Madde 13.2 — Kullanılabilirlik
TS 500/Şubat 2000 Madde 13.2.1, ani sehim ile sünme ve büzülmeden doğan sehim hesabında betonarmenin çatlama durumunun dikkate alınmasını ister. Kalınlıkla ilgili Bölüm 11 sınırları, sehim kontrolünün yerini kendiliğinden almaz.
5.2 Sehim Hesabı Yapılmayabilen Durumlar
Madde 13.2.1'e göre eleman sehime duyarlı yapı elemanı taşımıyorsa ve bunlarla ilişkili değilse, ayrıca yükseklik/açıklık oranı Çizelge 13.1 sınırlarının üzerindeyse sehim hesabı yapılmayabilir. Dolayısıyla yalnız kontrolü yeterli değildir. Hassas bölme veya kaplama varsa bu istisna doğrudan kullanılamaz; ani ve zamana bağlı sehim uygun yöntemle hesaplanır.
Bu yazıdaki boyut örnekleri, Çizelge 13.1'in tüm koşullarını ve kullanım sınırlarını doğrulamadığından “sehim uygundur” sonucuna bağlanmaz.
6. Zımbalama Kontrolü
6.1 TS 500 Madde 8.3.1 — Kuvvet ve Dayanım
TS 500/Şubat 2000 Madde 8.3.1, sınırlı bir alana yayılmış yükler veya kolonlarla yerel yüklenen plaklarda zımbalama dayanımının hesaplanmasını ister. Tasarım zımbalama kuvveti, kontrol çevresi içindeki plak bölümüne etkiyen ve plak düzlemine dik kuvvetlerin cebirsel toplamıdır. Kolon kuvveti ile bu çevre içindeki yayılı yük etkisi aynı şey değildir.
Burada yüklenen alanın yüzünden uzaktaki zımbalama çevresi, faydalı yükseklik ve beton hesap çekme dayanımıdır. eğilme etkisini yansıtır; eksenel yüklemede 1,0'dır. Dışmerkezli yüklemede Madde 8.3.1'in moment ve geometri koşulları değerlendirilir. Bütün dikdörtgen kolonlara sabit 0,91 uygulanmaz.
Madde 8.3.2, geçerliliği deneylerle kanıtlanmış zımbalama donatısı ve düzenleri kullanılmasını ister. Bu donatının etkili olması için plak kalınlığı en az 250 mm olmalıdır; donatıyla artırılan dayanım Denklem 8.21 değerinin 1,5 katını aşamaz. Bu iki sınırın sağlanması donatı düzeninin, kenetlenmenin veya bütün birleşimin tek başına doğrulandığı anlamına gelmez.
6.2 Diğer Yöntemlerle Karşılaştırma
Kontrol çevresi, etkili yükseklik, aktarılmış moment ve dayanım tanımları bir yöntemin içinde tutarlı kullanılmalıdır. Eurocode 2'nin ilgili sürümü bu çalışma kapsamında karşılaştırılmadığından TS 500 ile sayısal bir zımbalama eşdeğerlik tablosu sunulmamaktadır. Deprem etkileri ve döşeme-perde kuvvet aktarımı ayrıca Bölüm 8 kapsamında değerlendirilir.
7. Nervürlü Döşeme Hesabı
7.1 Yük Alanı ve Eksen Aralığı
Bir dişin taşıdığı yayılı yük, düzgün yayılı alan yükünün o dişe ait yük genişliğiyle çarpılmasıyla bulunur. Eş aralıklı dişler için eğitim hesabında:
kN/m² ve eksen aralığı metre alınırsa diş yükü kN/m çıkar. Serbest aralık , geometri sınırındaki boşluktur; yük çarpanında kullanılan eksen aralığının yerine konulmaz. Kenar dişi ve farklı yük alanı olan dişler için bu eşit yük genişliği varsayımı ayrıca kontrol edilir.
7.2 Geometri, Eğilme ve Kesme
TS 500 Madde 11.3.2'de bir doğrultulu dişli döşemenin geometri koşulları; Madde 11.3.3'te dişlerin eğilme ve kesme donatısının kirişlerdeki gibi hesabı tanımlanır. Hesap kesme kuvveti kesme çatlama dayanımından küçükse minimum etriye koşuluna uyulmayabilir ve açık etriye kullanılabilir; bu durumda aralık 250 mm'yi aşamaz. Bu koşul, kesme hesabı yapılmadan genel bir “Ø8/250 yeterli” sonucu vermez.
Tablalı kesitte etkili tabla genişliği, moment işareti ve basınç bölgesi birlikte belirlenir. Bu yazı, kaynağı karşılaştırılmamış bir etkili genişlik formülünden uygulama donatısı seçmez. Taşıma gücü, minimum donatı, kesme, kenetlenme, yerleşim ve sehim kontrolü tamamlanmadan yalnız gerekli donatı alanıyla tasarım kapatılmaz.
7.3 Enine Dişler
TS 500 Madde 11.3.2, bir doğrultulu dişli döşemede açıklık 4 m'yi aşarsa taşıyıcı dişlere dik ve en az aynı boyutta enine dişler ister. Açıklık 4 m'den büyük ve 7 m'ye kadar olduğunda bir, 7 m'yi aştığında iki enine diş düzenlenir; açıklık olabildiğince eşit bölünür. Bu kural farklı bir taşıyıcı sistemin analizine doğrudan aktarılmaz.
8. TBDY 2018 — Döşemelere Özel Deprem Kuralları
8.1 Kalınlık ve Diş-Plak Bağlantısı
TBDY 2018 Madde 7.11.1, döşemelerin kat kütlelerine etkiyen deprem yüklerini düşey taşıyıcı elemanlara dağıtacak rijitlik ve dayanıma sahip olmasını ister. Madde 7.11.2'deki 70 mm alt sınır, deprem etkisindeki dolgulu veya dolgusuz yerinde dökme dişli döşeme plağı içindir. Diş-plak bağlantılarının düşey ve düzlem içi kuvvetleri aktarması hesapla gösterilir. Diğer döşemelerin kalınlığı için TS 500 koşulları geçerlidir.
8.2 Döşeme Düzlem İçi Gerilmeleri ve Kuvvet Aktarımı
TBDY Madde 7.11.3, kirişli ve kirişsiz döşemelerde düzlem içi eksenel ve kayma gerilmelerinin elastik diyafram kabulüyle hesabını ve depremden doğan ortalama gerilmelere Dayanım Fazlalığı Katsayısı uygulanmasını ister. Çekme, basınç, kayma ve döşeme-perde birleşimindeki kesme sürtünmesi ayrı koşullardır.
Bu maddede kullanılan donatı oranı, eğilme için gerekli olandan arta kalan, ilgili kuvvet yönüne uygun donatıya ilişkindir. Aynı donatı kapasitesi iki ayrı görev için bütünüyle tekrar sayılamaz. Madde 7.11.4–7.11.6'daki düzensizlik, aktarma elemanı ve boşluk koşulları da uygulanabildiği durumda incelenir. Burada bu kontrolleri tek bir gerilme formülüne indirgeyen sayısal bir tasarım yapılmamaktadır.
8.3 Sadece Kirişsiz Döşemeli Taşıyıcı Sistemler
TBDY Madde 4.3.4.4, sadece kirişsiz döşemeleri içeren betonarme taşıyıcı sistemlerde deprem etkilerinin tamamının maddede ve Tablo 4.1'de tanımlanan perdelerce karşılanmasını ister. Süneklik düzeyi yüksek bağ kirişli veya boşluksuz perdeler ile süneklik düzeyi sınırlı boşluksuz perdelerin kapsamları, ilgili sistem sınıflarıyla birlikte değerlendirilir.
Hesap iki aşamalıdır: ilkinde çerçeve kolonları alttan ve üstten mafsallı, ikincisinde bağlantılar monolitik modellenir. Perde, kolon ve döşeme iç kuvvetlerinde iki aşamanın elverişsizi; göreli kat ötelemesinde ikinci aşama sonucu kullanılır. Bu maddeyi her karma döşeme sistemine koşulsuz genellemek doğru değildir.
9. Projeye Özgü Girdiler ve Kontrol Kaydı
Şehir adı, tek başına zemin sınıfı, spektral ivme, don derinliği veya döşeme kalınlığı belirlemez. Tasarım girdileri, parsel ve yapı koşullarıyla ilişkilendirilmiş rapor ve belgelerden alınmalıdır. Eski “deprem derecesi” ile şehir bazında kalınlık öneren tablo bu nedenle kullanılmamaktadır.
| Girdi | Kaydedilecek bilgi |
|---|---|
| Taşıyıcı düzen | Mesnet sürekliliği, net açıklıklar, boşluklar, diş ve kolon yerleşimi |
| Yükler | Öz ağırlık, diğer kalıcı ve hareketli yükler; kaynağı ve birimi |
| Deprem hesabı | Konum, zemin raporu, tasarım depremi ve seçilen taşıyıcı sistem |
| Dayanıklılık | Çevresel maruziyet, örtü, yangın ve uygulama toleransları |
| Kaynak | Belge adı, sürüm/tadil, ilgili madde, kontrol kapsamı ve gerçek kontrol kaydı |
Bu liste mühendislik onayı kaydı değildir. Ruhsat, yapı denetimi ve güncel standart yükümlülükleri, uygulanacak mevzuat ve projenin kapsamıyla ayrıca belirlenir.
11. Örnek Problemler
Örneklerdeki yükler ve seçilen boyutlar eğitim girdisidir. Karşılaştırılan tarihî TS 500 maddelerindeki belirli işlemler gösterilir; güncel belge doğrulaması, nihai donatı projesi veya güvenli yapı sonucu üretilmez.
Problem 1 — Tek Yönlü Plakta Boyut ve Yük Ayrımı
Bir sürekli tek doğrultulu plağın serbest açıklığı 4.500 mm olsun. TS 500 Madde 11.2.2'nin oran koşulu:
Eğitim için mm seçilsin; bu seçim 80 mm genel alt sınırı da aşar. Sehim ve taşıma gücü uygunluğu henüz gösterilmemiştir. Öz ağırlık hesabında 25 kN/m³, öz ağırlık dışındaki kalıcı yükte 3,50 kN/m², sıvada 0,40 kN/m² ve hareketli yükte 2,00 kN/m² varsayılmıştır:
Yalnız yük birleştirme aritmetiğini göstermek için 1,4 ve 1,6 çarpanları verilmiş olsun:
Çarpanların seçimi bu örnekte doğrulanmış bir yük birleşimi kararı değildir ve TS EN 1990'a atfedilmez. Projeye uygulanacak birleşimler ilgili belgenin sürümü ve yük durumlarıyla belirlenir.
Problem 2 — İki Yönlü Plakta Kalınlık ve Moment İşlemi
Dört kenarı sürekli, düzgün yayılı yüklü kirişli bir plak için eğitim girdileri: kısa net açıklık 4,80 m, uzun net açıklık 6,24 m, kN/m². Yöntemin komşu açıklık ve mesnet koşullarının uygun olduğu ayrıca varsayılmıştır. ve alınır.
TS 500 Denklem 11.1'in işlem sonucu:
Eğitim için 150 mm seçmek hem bu değeri hem 80 mm alt sınırı aşar; sehim, kesme ve donatı uygunluğunu göstermez.
TS 500 Çizelge 11.1'de dört kenar sürekli, kenar oranı 1,3 hücreleri kısa yönde pozitif 0,038 ve negatif 0,050; uzun yönde pozitif 0,025 ve negatif 0,033'tür. Bunlar mutlak moment büyüklüklerinin katsayılarıdır; açıklık ve mesnet işareti modelle tutarlı uygulanır. Denklem 11.3 ile orta şerit için:
Komşu plaklarla ortak mesnet, kolon/orta şerit ve köşe detayları ayrıca değerlendirilmeden bu dört sayıdan uygulama donatısı seçilmez.
Problem 3 — Nervür Geometrisi, Yükü ve Tabla Donatısı
Eğitim girdileri: sürekli dişin net açıklığı 5.700 mm, diş genişliği 100 mm, eksen aralığı 500 mm, tabla kalınlığı 70 mm ve tabla dâhil toplam yükseklik 320 mm. Hesap alan yükü ayrıca verilmiş kN/m² olsun.
TS 500 Madde 11.3.2 geometrisi ve TBDY Madde 7.11.2 kapsamındaki tabla alt sınırı birlikte:
Böylece seçilen serbest aralık 400 mm ≤700 mm, diş genişliği 100 mm ≥100 mm ve toplam yükseklik 320 mm ≥228 mm'dir. Bu kontroller diş-plak kesme aktarımı ve taşıma gücü hesabının yerine geçmez. Açıklık 4 m'den büyük ve 7 m'den küçük olduğundan Madde 11.3.2 kapsamında bir enine diş gerekir.
Madde 11.3.3'ün tabla dağıtma donatısı için 1.000 mm genişlikte her doğrultudaki alt alan:
Bu sayı yalnız tabla dağıtma donatısının alan alt sınırıdır. Aralık en fazla 250 mm olmalı; diş eğilmesi, kesme, etriye, kenetlenme, yerleşim ve sehim ayrıca hesaplanmalıdır. Bu örnekten “2Ø10 yeterli” veya “Ø8/250 uygundur” sonucu çıkarılmaz.
12. Kontrolde Atlanmaması Gerekenler
- Kenar oranı, mesnet ve yük koşulları birlikte tanımlanmalı; nervürlü olmak ayrı bir kesit düzeni olarak ele alınmalı.
- Tek doğrultulu plağın dağıtma donatısı, nervür tablasının 0,0015 alan kuralıyla karıştırılmamalı.
- Nervür tablasında serbest aralık, eksen aralığı ve toplam yükseklik farklı büyüklüklerdir.
- Boyutsal alt sınır, sehimden otomatik muafiyet veya taşıma gücü yeterliliği sayılmamalı.
- Katsayı tablosunun sınır koşulu, açıklık tanımı ve şerit kapsamı korunmalı.
- Zımbalama kuvvetinde kontrol çevresi içindeki yükler; dayanımda dışmerkezlik ve moment etkisi ayrıca ele alınmalı.
- Deprem aktarımında eğilme için kullanılan donatı kapasitesi ikinci kez bütünüyle sayılmamalı.
- Kaynak belgenin sürümü, tadilleri ve uygulanabilirliği proje için ayrıca doğrulanmalı.
Kaynaklar
- TS 500/Şubat 2000 — Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları. Karşılaştırılan üçüncü taraf tarihî PDF. Madde 8.3.1–8.3.2: PDF s.42–45; 11.2: s.59–60; 11.3: s.61–62; 11.4.1–11.4.3 ve Çizelge 11.1: s.62–64; 11.4.5: s.67; 13.2.1: s.71. Denklem 11.1 ve seçilen Çizelge 11.1 hücreleri sayfa görüntüsüyle karşılaştırılmıştır. Güncel lisanslı sürüm ve tadillerin karşılaştırması açık kalmaktadır.
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018. Bakanlık PDF nüshası. Madde 4.3.4.4: PDF s.54–55; 7.11.1–7.11.6: s.157–159. Bu yazıda kullanılan karşılaştırma, belirtilen maddelerin seçilmiş hükümleriyle sınırlıdır.
Kontrol kaydı — 22 Eylül 2026: Belirtilen kaynaklarla editoryal madde karşılaştırması ve eğitim örneklerinin aritmetiği kontrol edildi. Bu kayıt gerçek bir mühendis adına bağımsız inceleme veya bütün yazı için teknik onay beyanı değildir. Doğrulanmamış Eurocode 2/TS 9967 katsayıları ve şehir genellemeleri çıkarılmıştır.
İlgili Hesaplama Araçları
Bu konuyla ilgili ücretsiz mühendislik hesaplama araçlarımızla ön tasarım ve kontrol yapabilirsiniz:
Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler açıkça belirtilen eğitim varsayımlarıyla sınırlıdır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.
Betonarme Döşeme Tasarımı: Tek Yönlü, Çift Yönlü ve Nervürlü — Sıkça Sorulan Sorular
Tek yönlü ve çift yönlü döşeme arasındaki sınır nedir?
Nervürlü döşemede tabla kalınlığı nasıl belirlenir?
Çift yönlü döşemede moment hesabında hangi açıklık kullanılır?
Zımbalama kontrolü hangi durumlarda yapılır?
Tek yönlü plağın dağıtma donatısı nervür tablasıyla aynı mı?
Kaynaklar, sürüm ve alıntılamaAkademik ve mesleki kullanım için atıf ayrıntılarını açın.
yapidan (2026). Betonarme Döşeme Tasarımı: Tek Yönlü, Çift Yönlü ve Nervürlü. Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı. https://yapidan.com/kategoriler/ba/betonarme-doseme-tasarimi-tek-yonlu-cift-yonlu-nervurlu
Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.