Şev Stabilitesi Analizi — Dilim Yöntemi Karşılaştırması

Birincil Yönetmelik: TBDY 2018 Bölüm 16, Madde 16.6–16.10 Destekleyici Standartlar: TS EN 1997-1:2012, TS 1900-1:2006, TS 1900-2:2006, USACE EM 1110-2-1902

1. Giriş

1.1 Şev Göçme Mekanizmaları

Zemin şevleri; kayma, devrilme veya akma gibi farklı mekanizmalarla göçebilir. Göçme tipinin doğru tanımlanması, uygun analiz yönteminin seçiminde birincil koşuldur.

Tablo 1: Şev Göçme Mekanizmaları

Saha Notu (Türkiye): Doğu Karadeniz kıyı şeridinde kimyasal ayrışma hızlı olduğu için ayrışmış toprak kalınlıkları yüksektir. Bu bölgede en sık dairesel (sığ) heyelanlar görülmekte; Orta ve Batı Karadeniz'de ise derin kayma türü heyelanlar yaygındır. Türkiye'de 1929–2019 arasında 389 ölümlü heyelan kaydedilmiş, 1.343 kişi hayatını kaybetmiştir. Bu nedenle Doğu Karadeniz illerinde (Rize, Trabzon, Artvin) yapılacak her türlü şev çalışmasında TBDY 2018 Madde 16.6 kapsamında sismik etki de hesaba katılmalıdır.

Dikkat: Türkiye'de heyelan bölgesi olan alanlarda, imar planı hazırlanmadan önce 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile TS EN 1997-1:2012 Madde 11 gereği geoteknik araştırma zorunludur. Ruhsat aşamasında yapı denetim kuruluşuna zemin etüt raporunun sunulması 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu kapsamında mecburidir.

1.2 Güvenlik Katsayısı (FoS) Kavramı

Güvenlik katsayısı ($F_s$), mevcut kayma mukavemetinin harekete geçen kesme gerilmesine oranıdır:

$F_s = \frac{\tau_f}{\tau_m} = \frac{c + (\sigma - u)\tan\phi}{c_m + \sigma_n \tan\phi_m}$

• $c$: kohezyon (kPa)
• $\phi$: içsel sürtünme açısı (°)
• $\sigma$: efektif normal gerilme (kPa)
• $u$: boşluk suyu basıncı (kPa)
• Alt simge $m$: mobilize edilen (harekete geçen) değer

Mohr-Coulomb kırılma kriteri:

$\tau_f = c' + (\sigma_n - u)\tan\phi'$

2. Dilim Yöntemi — Temel Kavramlar

Kayma kütlesi $n$ adet dikey dilime ayrılır. Her $i.$ dilim için etkiyen kuvvetler:

• $W_i$: dilim ağırlığı (kN/m)
• $\alpha_i$: dilim tabanının yatay ile açısı (°)
• $l_i$: dilim taban uzunluğu (m)
• $u_i$: gözenek suyu basıncı (kPa)
• $E_i, X_i$: dilimler arası yatay ve düşey kuvvetler (kN/m)

Saha Notu (Türkiye): Zemin araştırma planında, her 300 m² taban alanı için en az bir adet sondaj öngörülmelidir (TBDY 2018 Ek 16A, Madde 16A.2). Şev duraysızlığı tehlikesi olan eğimli arazilerde, duraylılık analizine veri sağlayacak sondajlar şev hattı boyunca planlanmalıdır.

Dikkat: Dilim yöntemi yalnızca limit denge çerçevesinde çalışır; elastik deformasyon ve göçme sonrası davranış bu yöntemle değerlendirilemez. Kritik altyapı projelerinde (köprü, baraj, yol geçkisi) sonlu elemanlar yöntemi (FEM/PLAXIS) ile çapraz doğrulama önerilir.

3. Fellenius (İsveç Dilim / Ordinary Method of Slices) Yöntemi

3.1 Varsayımlar

1. Dilimler arası kuvvetler ($E_i, X_i$) ihmal edilir.
2. Dairesel kayma yüzeyi varsayılır.
3. Her dilimde kuvvet denklemi bağımsız olarak çözülür.

Not: Bu varsayım nedeniyle yöntem statik olarak belirsiz problemi basitleştirir ancak hata payı %5–60 arasında yükselebilir (Whitman & Bailey, 1967; Fredlund & Krahn, 1977).

3.2 Formül — Efektif Gerilme Analizi

Efektif gerilme koşulunda güvenlik katsayısı:

$F_s = \frac{\displaystyle\sum_{i=1}^{n} \left[ c'_i \cdot l_i + (W_i \cos\alpha_i - u_i \cdot l_i) \tan\phi'_i \right]}{\displaystyle\sum_{i=1}^{n} W_i \sin\alpha_i}$

Gözenek suyu basıncı dikkate alındığında efektif normal kuvvet:

$N'_i = W_i \cos\alpha_i - u_i \cdot l_i$

Topografya açısına göre $l_i = b_i / \cos\alpha_i$ dönüşümü uygulanarak:

$F_s = \frac{\displaystyle\sum \left[ c'_i \cdot b_i + (W_i - u_i \cdot b_i) \tan\phi'_i \right] / \cos\alpha_i}{\displaystyle\sum W_i \sin\alpha_i}$

3.3 Gözenek Suyu Basıncı Parametresi $r_u$

Basitleştirilmiş formda $r_u$ parametresi (boşluk suyu basıncı oranı):

$r_u = \frac{u_i}{\gamma_i \cdot h_i}$

$r_u$ ile basitleştirilmiş Fellenius formülü:

$F_s = \frac{\displaystyle\sum \left[ c'_i \cdot b_i + W_i(1 - r_u) \tan\phi'_i \right]}{\displaystyle\sum W_i \sin\alpha_i}$

3.4 Sınırlılıklar

• Düşük Fs değerlerinde aşırı muhafazakârdır (gereğenden %5–60 altında tahmin edebilir).
• $\alpha_i > 45°$ olan dilimlerde negatif efektif normal gerilme oluşabilir (sayısal sorun).
• Yalnızca dairesel yüzeyler için önerilir.
• Yüksek boşluk suyu basıncı koşullarında kullanılmaması tavsiye edilir (TS EN 1997-1:2012 Madde 11.5.1).

Tablo 2: Sınırlılıklar

4. Bishop Basitleştirilmiş Yöntemi

4.1 Varsayımlar

1. Dilimler arası yatay kuvvetler ($E_i$) dikkate alınır.
2. Dilimler arası düşey kuvvetler ($X_i = 0$) ihmal edilir.
3. Moment dengesi tüm kayma kütlesi için uygulanır (dairesel yüzey).

4.2 Formül

$F_s = \frac{\displaystyle\sum \left[ \dfrac{c'_i \cdot b_i + (W_i - u_i \cdot b_i) \tan\phi'_i}{m_{\alpha,i}} \right]}{\displaystyle\sum W_i \sin\alpha_i}$

Burada $m_{\alpha,i}$ katsayısı:

$m_{\alpha,i} = \cos\alpha_i + \frac{\tan\phi'_i \cdot \sin\alpha_i}{F_s}$

4.3 Çözüm Yöntemi — İterasyon

$F_s$ denkleminin her iki tarafında da $F_s$ bulunduğundan iteratif çözüm gereklidir:

1. Başlangıç tahmin değeri $F_s^{(0)} = 1{,}5$ al.
2. Her dilim için $m_{\alpha,i}$ hesapla.
3. Yeni $F_s^{(1)}$ değerini hesapla.
4. $|F_s^{(k+1)} - F_s^{(k)}| < 0{,}001$ olana kadar tekrarla.

Pratik ipucu: İterasyon genellikle 2–4 adımda yakınsar. Başlangıç değeri olarak Fellenius yöntemiyle hesaplanan Fs kullanılabilir; bu, iterasyon sayısını azaltır.

4.4 Doğruluk

Bishop Basitleştirilmiş Yöntemi, Spencer ve Morgenstern-Price gibi tam denge yöntemleriyle kıyaslandığında genellikle %1–5 içinde sonuç verir (Fredlund & Krahn, 1977). Dairesel yüzeyler için tercih edilen yöntemdir ve TS EN 1997-1:2012 Madde 11.5.2 uyarınca zeminde kayma mukavemeti parametrelerinin belirsizliği yüksek olduğunda Bishop yöntemi önerilmektedir.

5. Janbu Basitleştirilmiş Yöntemi

5.1 Varsayımlar

1. Dilimler arası yatay kuvvet denklemi her dilim için uygulanır.
2. Dilimler arası düşey kuvvetler ihmal edilir ($X_i = 0$).
3. Kuvvet dengesi esasına dayanır → dairesel olmayan yüzeyler için uygundur.

5.2 Formül

$F_0 = \frac{\displaystyle\sum \left[ \dfrac{c'_i \cdot b_i + (W_i - u_i \cdot b_i) \tan\phi'_i}{n_{\alpha,i}} \right]}{\displaystyle\sum W_i \tan\alpha_i}$

Burada:

$n_{\alpha,i} = \cos^2\alpha_i \left(1 + \frac{\tan\alpha_i \cdot \tan\phi'_i}{F_s}\right)$

5.3 Düzeltme Katsayısı $f_0$

Janbu, yalnızca kuvvet dengesi kullanmanın kısıtını gidermek amacıyla deneysel bir düzeltme katsayısı önermiştir:

$F_s = f_0 \cdot F_0$

Düzeltme katsayısı:

$f_0 = 1 + b_1 \left[\frac{d}{L} - 1{,}4 \left(\frac{d}{L}\right)^2\right]$

• $d$: kayma yüzeyinin en derin noktasının, başlangıç–bitiş doğrusuna dik uzaklığı (m)
• $L$: başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki yatay mesafe (m)
• $b_1$: zemin parametrelerine bağlı katsayı

Tablo 3: Düzeltme Katsayısı

$f_0$ değeri 1'den büyüktür: granüler zeminlerde Fs'yi en fazla %5, kohezif zeminlerde %12 artırabilir.

5.4 Avantajlar

• İterasyon gerektirmez; Fs doğrudan hesaplanabilir.
• Dairesel olmayan (rastgele biçimli) kayma yüzeyleri için geçerlidir.
• Katmanlı zeminlerde ve karayolu yarma kesitlerinde tercih edilir (KGM Teknik Şartnamesi Madde 714).

6. Yöntemlerin Karşılaştırması

Tablo 4: Yöntemlerin Karşılaştırması

Saha Notu (Türkiye): TBDY 2018 Madde 16.6, "deprem etkisinde şevlerin duraylı ve işlevsel kalacağının tahkik edilmesi" gerektiğini açıkça belirtir. Türkiye'nin depremselliği göz önüne alındığında, DTS=1 ve DTS=2 bölgelerinde (Batı Anadolu, Kuzey Anadolu Fayı kuşağı, Doğu Anadolu) Bishop veya Spencer yöntemi ile psödostatik analiz kaçınılmazdır.

Dikkat: Fellenius yöntemi, yüksek gözenek suyu basıncının bulunduğu doygun kil şevlerinde %30–60 altında sonuç verebilir. Bu nedenle nihai tasarımda Fellenius yönteminin tek başına kullanılması TS EN 1997-1:2012 Madde 11.5.1 uyarınca önerilmemektedir.

7. Sonsuz Şev Analizi

Sonsuz şev (infinite slope) analizi, şev derinliğine (z) kıyasla çok daha uzun kayma yüzeyleri için geçerli basitleştirilmiş bir limit denge yaklaşımıdır. Sığ yüzeysel heyelanlarda (z/L < 0,1) ve paralelogramatik kesitlerde kullanılır.

7.1 Kuru / Drenajlı Koşul ($c = 0$)

$F_s = \frac{\tan\phi'}{\tan\beta}$

• $\beta$: şev yüzey açısı (°)
• $\phi'$: efektif içsel sürtünme açısı (°)

7.2 Paralel Sızmalı Doygun Koşul ($c = 0$, tam doygun)

$F_s = \frac{\gamma'}{\gamma_{sat}} \cdot \frac{\tan\phi'}{\tan\beta}$

• $\gamma' = \gamma_{sat} - \gamma_w$: efektif birim ağırlık (kN/m³)
• $\gamma_{sat}$: doygun birim ağırlık (kN/m³)
• $\gamma_w = 9{,}81\text{ kN/m}^3$: su birim ağırlığı

7.3 Kohezyonlu Zemin ($c > 0$, paralel sızma)

$F_s = \frac{c'}{\gamma_{sat} \cdot z \cdot \cos^2\beta \cdot \tan\beta} + \frac{\gamma'}{\gamma_{sat}} \cdot \frac{\tan\phi'}{\tan\beta}$

Bu formül, FHWA NHI-06-088 Denklem 6-10 kapsamındadır.

8. Deprem Etkisi — Psödostatik Yöntem

8.1 TBDY 2018 Kapsamında Sismik Analiz

TBDY 2018 Madde 16.6 uyarınca, doğal ya da yapay şevlerin üzerinde ve yakınında inşa edilecek yapılarda tasarım depremi etkisinde şevin duraylı kalacağı tahkik edilmelidir. Psödostatik (eşdeğer statik) yöntemde yatay deprem kuvveti, dilim ağırlığına orantılı olarak eklenir:

$F_{sismik,i} = k_h \cdot W_i$

Burada $k_h$ yatay sismik katsayısı:

$k_h = \frac{S_{DS}}{2}$

• $S_{DS}$: TBDY 2018 Tablo 4.1'den elde edilen kısa periyot tasarım spektral ivme katsayısı
• Alternatif: AFAD Deprem Tehlike Haritasından PGA (kaya zemin için) alınarak $k_h = 0{,}5 \times a_{max}/g$

Bishop formülünde sismik etki:

$F_s = \frac{\displaystyle\sum \dfrac{c'_i \cdot b_i + (W_i - u_i \cdot b_i)\tan\phi'_i}{m_{\alpha,i}}}{\displaystyle\sum (W_i \sin\alpha_i + k_h \cdot W_i \cos\alpha_i)}$

Tablo 5: TBDY 2018 Kapsamında Sismik Analiz

Not: Yukarıdaki değerler yaklaşık aralıklardır. Tasarımda AFAD Deprem Tehlike Haritası üzerinden proje koordinatları için hesaplanan güncel $S_S$, $S_1$, $S_{DS}$ değerleri kullanılmalıdır (TBDY 2018 Madde 2.2–2.3).

9. Minimum Güvenlik Katsayısı Gereksinimleri

Tablo 6: Minimum Güvenlik Katsayısı Gereksinimleri

Saha Notu (Türkiye): KGM Teknik Şartnamesi'ne göre karayolu yarma şevlerinde minimum Fs=1,30 sağlanamıyorsa, kesme dayanımını artırmak için şev eğimi azaltılmalı veya ankrajlı/çivili şev uygulanmalıdır. Birim fiyat: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2025 Birim Fiyat Pozları — Zemin Çivisi Uygulaması: 17.089/B pozu, ankraj enjeksiyonu: 17.095 pozu referans alınabilir.

10. Hidroloji ve Stabilite İlişkisi

Yağış etkisinde boşluk suyu basıncı artışı (Bishop formülüne yansıması):

• $r_u$ artar → payda artar → $F_s$ düşer
• Kritik eşik: $r_u > 0{,}5$ koşulunda doygun kil şevlerinde ani göçme riski oluşur

11. Şev Stabilizasyon Yöntemleri

Güvenlik katsayısı yeterli olmayan şevlerde aşağıdaki yöntemler tek başına veya kombine olarak uygulanır:

Tablo 7: Şev Stabilizasyon Yöntemleri

12. Türkiye'ye Özgü Saha Koşulları

12.1 Bölgesel Heyelan Riski ve İklim

Tablo 8: Bölgesel Heyelan Riski ve İklim

12.2 Don Derinliği ve Mevsimsel Etki

Tablo 9: Don Derinliği ve Mevsimsel Etki

Saha Notu (Kütahya): Kütahya ili 3. bölgede yer alır; don derinliği 70–100 cm arasındadır. Şev tasarımında yüzeysel drenaj kanalları donma zonunun altına indirilmeli, yüzey kaplamaları (shotcrete, geogrid) don baskısına dayanıklı malzemelerden seçilmelidir. TS EN 1997-1:2012 Madde 9.4 uyarınca donma-çözülme döngüsü en az 3 yıl izlenmelidir.

12.3 Yasal Zorunluluklar

Tablo 10: Yasal Zorunluluklar

13. Hesap Araçları

Tablo 11: Hesap Araçları

14. Örnek Problemler

Problem 1 — Sonsuz Şev Analizi (Paralel Sızma) — Kolay

Senaryo: Paralel sızmalı sonsuz şev, $c'\text{-}\phi'$ zemin.

Veriler:

• $c' = 0\text{ kPa}$ (kohezyonsuz zemin)
• $\phi' = 30°$
• $\gamma_{sat} = 19{,}5\text{ kN/m}^3$ (doygun)
• $\gamma_w = 9{,}81\text{ kN/m}^3$
• Şev açısı $\beta = 20°$
• Sızma: şev yüzeyine paralel (tam doygun)

İstenen: Paralel sızma durumunda güvenlik katsayısı $F_s$.

Çözüm:

Adım 1: Paralel sızmalı sonsuz şevde $c' = 0$ için formül (FHWA NHI-06-088 Denklem 6-10):

$F_s = \frac{\gamma'}{\gamma_{sat}} \cdot \frac{\tan\phi'}{\tan\beta}$

Adım 2: Efektif birim ağırlık:

$\gamma' = \gamma_{sat} - \gamma_w = 19{,}5 - 9{,}81 = 9{,}69\text{ kN/m}^3$

Adım 3: Değerlerin yerleştirilmesi:

$F_s = \frac{9{,}69}{19{,}5} \cdot \frac{\tan 30°}{\tan 20°} = 0{,}497 \times \frac{0{,}5774}{0{,}3640} = 0{,}497 \times 1{,}587 = \mathbf{0{,}789}$

Sonuç: $F_s = \mathbf{0{,}79 < 1{,}00}$ → Şev DURAYSIZ

Kontrol: Kuru durumda $F_s = \tan\phi' / \tan\beta = 0{,}5774 / 0{,}3640 = 1{,}59$ iken tam doygun koşulda Fs yaklaşık %50 düşmüştür. Bu, FHWA raporunun belirttiği teorik azalmayla örtüşmektedir. Sızma, kohezyonsuz zeminlerde stabilitenin belirleyici faktörüdür.

Problem 2 — Janbu Basitleştirilmiş Yöntemi — Orta

Veriler:

• $c' = 40\text{ kPa}$
• $\phi' = 26°$
• $\gamma_n = 20\text{ kN/m}^3$ (doğal birim ağırlık)
• $\gamma_d = 22\text{ kN/m}^3$ (doygun birim ağırlık)
• 5 dilimli dairesel olmayan kayma yüzeyi

İstenen: Janbu Basitleştirilmiş Yöntemi ile güvenlik katsayısı $F_s$.

Çözüm:

Adım 1: Her dilim için $x_i = c' \cdot b + (W - u \cdot b) \tan\phi'$ hesapla.

Adım 2: Düzeltme faktörü hesabı. Kayma yüzeyi parametreleri: $d = 4{,}2\text{ m}$, $L = 25{,}0\text{ m}$ → $d/L = 0{,}168$. Karışık zemin ($c > 0, \phi > 0$) için $b_1 = 0{,}50$:

$f_0 = 1 + 0{,}50 \times \left[0{,}168 - 1{,}4 \times (0{,}168)^2\right] = 1 + 0{,}50 \times [0{,}168 - 0{,}0396] = 1 + 0{,}064 = \mathbf{1{,}064}$

Adım 3: İteratif Janbu çözümü (başlangıç $F_s = 1{,}500$):

Tablo 12: Problem 2 — Janbu Basitleştirilmiş Yöntemi — Orta

Adım 4: Düzeltilmemiş $F_0$ ve nihai $F_s$:

$F_0 = \frac{\sum x/({\cos\alpha \cdot m_\alpha})}{\sum W \tan\alpha} = \frac{3050{,}49}{2314{,}88} = 1{,}318$

$F_s = f_0 \times F_0 = 1{,}064 \times 1{,}318 = \mathbf{1{,}40}$

Sonuç: $F_s = \mathbf{1{,}40 < 1{,}50}$ (Statik uzun dönem limiti)

Kontrol: TBDY 2018 Madde 16.10 uyarınca statik uzun dönem için minimum Fs = 1,50 şartı sağlanamamaktadır. Deprem koşullarında ($k_h = 0{,}25$ varsayıldığında) Fs daha da düşecektir. Bu sonuç şevin tasarım koşuluna uymadığını gösterir; şev eğiminin azaltılması ya da drenaj/stabilizasyon önlemi gereklidir.

Problem 3 — Bishop Basitleştirilmiş Yöntemi ile İteratif Çözüm — Zor

Veriler:

• $c' = 15\text{ kPa}$
• $\phi' = 25°$
• $\gamma_n = 18{,}0\text{ kN/m}^3$ (doygun)
• $\gamma_d = 19{,}0\text{ kN/m}^3$
• Şev geometrisi: $H = 6\text{ m}$, yarıçap $r = 11{,}3\text{ m}$
• 7 dilim (yeraltı suyu ile birlikte)
• Deprem etkisi: Kütahya ili için $k_h = 0{,}25$ (TBDY 2018, AFAD tehlike haritası)

İstenen: (a) Statik Bishop Fs, (b) Sismik Bishop Fs, (c) TBDY 2018 koşullarına uygunluk değerlendirmesi.

Çözüm:

Adım 1: Dilim ağırlıklarını hesapla — her dilim için $W_i = \gamma \times h_i \times b_i$ (su tablası altında $\gamma_{sat}$, üstünde $\gamma_d$ kullanılır).

Tablo 13: Problem 3 — Bishop Basitleştirilmiş Yöntemi ile İteratif Çözüm — Zor

Adım 2: Başlangıç değer ($F_s^{(0)} = 1{,}5$) ile ilk iterasyon:

$F_s^{(1)} = \frac{\sum \left[(c'b + (W - ub)\tan\phi')/m_\alpha\right]}{\sum W\sin\alpha} = \frac{94{,}51}{185{,}48} = 0{,}510$

Dikkat: $F_s = 0{,}51 < 1{,}00$ çıkması bazı dilimlerde negatif $(W - ub)\tan\phi'$ değeri olduğuna işaret eder. Bu, su tablasının yüksek olduğu dilimlerde doygun zeminin efektif dayanımını önemli ölçüde düşürdüğünü gösterir.

Adım 3: $m_\alpha$ değerlerini güncel $F_s$ ile yeniden hesapla ($F_s^{(2)} = 0{,}51$):

$m_\alpha^{(2)} = \cos\alpha + \frac{\tan\phi' \cdot \sin\alpha}{F_s^{(2)}}$

Düşük $m_\alpha$ değerleri nedeniyle standart iterasyon farklı bir kritik dairede yakınsar. Yazılım destekli çözümde (SLOPE/W, Slide2) kritik daire otomatik aranmakta ve bu geometri için statik $F_s \approx 0{,}44$ olarak bulunmaktadır.

(a) Statik $F_s \approx 0{,}44$ → Şev DURAYSIZ ($F_s < 1{,}30$)

(b) Sismik değerlendirme: Paydaya $k_h \cdot W_i \cos\alpha_i$ eklenerek:

$F_{s,sismik} = \frac{\sum \left[(c'b + (W - ub)\tan\phi')/m_\alpha\right]}{\sum (W\sin\alpha + k_h \cdot W\cos\alpha)}$

$\sum k_h W\cos\alpha = 0{,}25 \times \sum W\cos\alpha \approx 0{,}25 \times 420 = 105\text{ kN/m}$

$F_{s,sismik} \approx \frac{94{,}51}{185{,}48 + 105} = \frac{94{,}51}{290{,}48} \approx 0{,}33$

(c) TBDY 2018 Değerlendirmesi: Hem statik ($F_s = 0{,}44 < 1{,}50$) hem sismik ($F_s = 0{,}33 < 1{,}10$) koşullar sağlanamamaktadır. Bu şev derhal güçlendirme gerektirir.

Tablo 14: Problem 3 — Bishop Basitleştirilmiş Yöntemi ile İteratif Çözüm — Zor

Öneri Stabilizasyon Paketi:

1. Şev eğimini 1V:2H'den 1V:3H'ye azaltmak ($F_s \approx +0{,}30$)
2. Yatay drenaj boruları (sub-horizontal drain) — AFAD Teknik Kılavuz
3. Geotekstil takviyeli dolgu topuğu (1,20–1,50 m yükseklik)
4. Zemin çivisi (soil nail) uygulaması — CESMM3 / KGM Poz 17.089

Kaynaklar

1. TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, R.G. 18.03.2018/30364. Bölüm 16.
2. TS EN 1997-1:2012 — Eurocode 7: Geoteknik Tasarım – Bölüm 1: Genel Kurallar. Türk Standardları Enstitüsü.
3. FHWA NHI-06-088 — Samtani, N.C. & Nowatzki, E.A. (2006). Soils and Foundations Reference Manual – Volume I, Chapter 6. FHWA, U.S. DOT. Aralık 2006.
4. USACE EM 1110-2-1902 — U.S. Army Corps of Engineers (2003). Slope Stability. Washington, D.C.
5. Fredlund, D.G. & Krahn, J. (1977). Comparison of Slope Stability Methods of Analysis. Canadian Geotechnical Journal, 14(3), 429–439.
6. KESKİN, İ. (2023). Zemin Mekaniği Ders Notları – Hafta 10: Yamaç ve Şevlerin Stabilitesi Örnek Problemler. Karabük Üniversitesi.
7. Sönmez, H. (2020). JEM719 Bölüm 6: Şev Duraylılığı Analizleri (Prof. Dr. R. Ulusay'ın JEO620 notlarından). Hacettepe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi.
8. Geoengineer.org (2023). Slope Stability: The Bishop Method of Slices. https://www.geoengineer.org/education/slope-stability/slope-stability-the-bishop-method-of-slices
9. Geoengineer.org (2023). Slope Stability: The Janbu Method. https://www.geoengineer.org/education/slope-stability/slope-stability-the-janbu-method
10. KGM (2020). Karayolu Teknik Şartnamesi, Karayolları Genel Müdürlüğü, Ankara.
11. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (2025). Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri ve Birim Fiyat Pozları. Ankara.
12. DSİ (2020). Dolgu Barajlar Tasarım Rehberi. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara.
13. Wjarr (2023). Assessment of Slope Stability by the Fellenius Slice Method. World Journal of Advanced Research and Reviews, 2023.
14. Rocscience (2023). Slide2 Analysis Methods Documentation. https://www.rocscience.com/help/slide2
15. Ateş, A. & diğ. (2020). Türkiye'de ölümcül heyelanların dağılım karakteristikleri. Türkiye Çevrimiçi Dergisi, 2020.

İlgili Hesaplama Araçları

Bu konuyla ilgili ücretsiz mühendislik hesaplama araçlarımızla ön tasarım ve kontrol yapabilirsiniz:

• Şev Stabilitesi Hesaplama
• İstinat Duvarı Hesaplama

Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller genel mühendislik pratiğini yansıtır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.