Sıvılaşma Riski

SPT bazlı sıvılaşma potansiyeli değerlendirmesi

GeoteknikSeed & Idriss

Bu hesaplama aracı ön değerlendirme amacıyla tasarlanmıştır. Gerçek proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçların sorumlu mühendis tarafından onaylanması gerekir.

Hesap kapsamı ve yöntem

Sıvılaşma Riski ne hesaplar?

Seed-Idriss yöntemiyle deprem kaynaklı sıvılaşma potansiyeli analizi. CSR, CRR ve güvenlik sayısı hesabı ile suya doygun kum zeminlerde risk değerlendirmesi.

Kullanılan hesap ilişkisi

C S R = 0.65 \cdot \frac{a _{ma x}}{g} \cdot \frac{σ _{v}}{σ _{v}^{'}} \cdot r_{d}, F S = \frac{C R R _{7.5} \cdot M S F}{C S R}

CSR = 0.65·(amax/g)·(σv/σv')·rd. CRR = f(N1,60). Sıvılaşma güvenliği: FS = CRR/CSR > 1.0 (Seed & Idriss 1971 yöntemi).

Hesaba giren büyüklükler

Pik yatay zemin ivmesiamax · g
Deprem moment büyüklüğüMw
İnceleme derinliğiz · m
Düzeltilmiş SPT darbe sayısı (N1)60N160
Toplam düşey gerilmesigma_v · kPa
Efektif düşey gerilmesigma_v_eff · kPa
İnce dane oranıFC · %

Üretilen sonuçlar

Deprem kayma gerilmesi oranıCSR
Dirençli kayma gerilmesi oranıCRR
Sıvılaşmaya karşı güvenlik sayısıFS
Sıvılaşma değerlendirmesidurum

Çözümlü örnek

Örnek: amax=0.4g, derinlik=8m, σv=144 kPa, σv'=105 kPa, N1,60=15 → CSR=0.35, CRR=0.16, FS=0.46 → Sıvılaşma riski VAR.

Hesap nasıl uygulanır?

1. Adım 1Sondaj raporundan inceleme derinliğindeki SPT-N değerini ve ince dane oranını okuyun.
2. Adım 2SPT darbe sayısını enerji, örtü gerilmesi ve kuyu çapı düzeltmeleriyle (N1)60 değerine çevirin.
3. Adım 3Bölgenin DD-2 deprem senaryosuna göre pik ivme amax ve büyüklük Mw bilgilerini TBDY haritalarından alın.
4. Adım 4Derinliğe bağlı rd gerilme azaltma faktörünü rd = 1 − 0.00765z (z≤9.15 m) formülüyle hesaplayın.
5. Adım 5CSR = 0.65·(amax/g)·(σv/σv')·rd bağıntısıyla deprem kayma gerilmesi oranını bulun.
6. Adım 6Düzeltilmiş (N1)60 ve FC değerinden Seed-Idriss eğrileri ile CRR7.5 değerini okuyun.
7. Adım 7Büyüklük ölçekleme faktörü MSF ve örtü gerilmesi düzeltmesi Kσ ile CRR değerini güncelleyin.
8. Adım 8FS = CRR·MSF·Kσ / CSR oranı 1.1'in altındaysa sıvılaşma riski mevcuttur, zemin iyileştirmesi planlayın.

Teknik kapsam sınırı

Bu araç yalnızca spt bazlı sıvılaşma potansiyeli değerlendirmesi kapsamındaki büyüklükleri değerlendirir. Teknik referansların listelenmesi, tek başına tam standart uygunluğu veya proje onayı anlamına gelmez. Girdiler proje verisinden alınmalı ve sonuçlar sorumlu mühendis tarafından kontrol edilmelidir.

Teknik dayanaklar

TBDY 2018 §16.4
Seed & Idriss 1971
Youd et al. 2001

Sıkça Sorulan Sorular

Sıvılaşma hangi zeminlerde görülür?

Genellikle suya doygun, gevşek, temiz ile siltli kum zeminlerde (SP, SM, SP-SM) yer altı su seviyesi altında görülür. Plastisite indeksi PI > 12 olan killer sıvılaşmaz.

TBDY 2018 güvenlik sayısı sınırı nedir?

TBDY 2018 §16.4.3 uyarınca sıvılaşmaya karşı FS ≥ 1.10 olmalıdır. FS değeri 1.00 ile 1.10 arasında ise zemin iyileştirmesi veya derin temel çözümü değerlendirilir.

N160 düzeltmesi nasıl yapılır?

(N1)60 = N · CN · CE · CB · CR · CS formülüyle elde edilir. CN örtü gerilmesi, CE enerji oranı, CB kuyu çapı, CR tij uzunluğu, CS numune alıcı düzeltmesidir.

İnce dane oranı CRR değerini nasıl etkiler?

FC ≥ 5% olduğunda (N1)60cs = (N1)60 + Δ(N1)60 düzeltmesi uygulanır. İnce dane oranı arttıkça CRR değeri artar ve sıvılaşmaya karşı direnç yükselir.

Sıvılaşma tespit edilirse ne yapılır?

Zemin iyileştirme seçenekleri uygulanır: taş kolon, vibro-sıkıştırma, jet-grouting, DSM kazık veya yüzeysel dinamik sıkıştırma. Alternatif olarak kazıklı temel ile sıvılaşan tabaka aşılır.

MSF büyüklük ölçekleme faktörü neden gerekir?

Seed-Idriss eğrileri Mw=7.5 için kalibre edilmiştir. Farklı deprem büyüklüklerinde çevrim sayısı değişir, bu nedenle MSF = (Mw/7.5)^(−2.56) düzeltmesi uygulanır.

İlgili Makaleler

Sıvılaşma Riski Analizi ve Önlemler Zemin Sıvılaşması — Mekanizma, Hesap Yöntemi ve Risk SPT N30 Düzeltmeleri ve Zemin Korelasyonları Jet Grout Kolon Tasarımı

Aynı Kategorideki Diğer Araçlar

Zemin Taşıma Gücü (Terzaghi)

Sığ şerit temeller için Terzaghi taşıma gücü ön hesabı

Zemin Sınıflandırması

USCS ve AASHTO zemin sınıflandırma sistemi

Zemin Büyütme Faktörü

Yerel zemin etkisi büyütme katsayıları

Kazık Taşıma Gücü

Kohezyonlu zeminde α yöntemiyle tekil kazık statik taşıma gücü ön hesabı

Tüm Araçlara Dön

Sıkça Sorulan Sorular

Sıvılaşma hangi zeminlerde görülür?

Genellikle suya doygun, gevşek, temiz ile siltli kum zeminlerde (SP, SM, SP-SM) yer altı su seviyesi altında görülür. Plastisite indeksi PI > 12 olan killer sıvılaşmaz.

TBDY 2018 güvenlik sayısı sınırı nedir?

TBDY 2018 §16.4.3 uyarınca sıvılaşmaya karşı FS ≥ 1.10 olmalıdır. FS değeri 1.00 ile 1.10 arasında ise zemin iyileştirmesi veya derin temel çözümü değerlendirilir.

N160 düzeltmesi nasıl yapılır?

(N1)60 = N · CN · CE · CB · CR · CS formülüyle elde edilir. CN örtü gerilmesi, CE enerji oranı, CB kuyu çapı, CR tij uzunluğu, CS numune alıcı düzeltmesidir.

İnce dane oranı CRR değerini nasıl etkiler?

FC ≥ 5% olduğunda (N1)60cs = (N1)60 + Δ(N1)60 düzeltmesi uygulanır. İnce dane oranı arttıkça CRR değeri artar ve sıvılaşmaya karşı direnç yükselir.

Sıvılaşma tespit edilirse ne yapılır?

MSF büyüklük ölçekleme faktörü neden gerekir?

Seed-Idriss eğrileri Mw=7.5 için kalibre edilmiştir. Farklı deprem büyüklüklerinde çevrim sayısı değişir, bu nedenle MSF = (Mw/7.5)^(−2.56) düzeltmesi uygulanır.