S235 ile S355 arasındaki temel fark nedir?

S235'in akma dayanımı 235 MPa, S355'inki 355 MPa'dır; bu %51 daha yüksek dayanım demektir. Buna ek olarak S355'in karbon eşdeğeri (CEV) daha yüksektir (0,45 vs 0,35), bu da kaynak öncesi ön ısıtmayı gerektirebilir.

Hangi projede S355, hangisinde S235 tercih edilir?

4+ katlı çelik çerçeve, endüstriyel uzun açıklık depo, araç köprüsü ve deprem bölgesi 1-2 projeleri için S355J2 önerilir. 1-3 katlı konut, yaya köprüsü, bahçe çiti ve sundurma gibi hafif yapılar için S235JR yeterlidir.

S355 daha pahalı olmasına rağmen gerçekten daha ekonomik olabilir mi?

Evet. Birim fiyatı %15–18 yüksek olsa da ağırlık tasarrufu (%20–25) nedeniyle 50 ton üstü büyük projelerde toplam maliyet S355 ile daha düşük çıkabilir. Örneğin 30×50 m endüstriyel depoda S355 toplam maliyeti yaklaşık %6,6 azaltmıştır.

Tokluk sınıfı (JR, J0, J2, K2) seçimi nasıl yapılır?

Minimum servis sıcaklığına göre seçilir: +10 °C ve üstü için JR yeterli, 0 °C için J0, −20 °C için J2, −40 °C için K2 veya N kullanılır. Türkiye'de standart dış mekân projeleri için J2 güvenli varsayım olarak kabul edilir.

ÇYTHYE 2018'e göre S235 ve S355 birlikte aynı projede kullanılabilir mi?

Evet, mümkündür; ancak aynı yapıda iki farklı çelik sınıfı kullanmak kaynak kalite kontrolünü ve denetim sürecini zorlaştırır. Genellikle tüm ana taşıyıcı sistem tek sınıfla tasarlanır; sadece özel bağlantı parçaları farklı sınıfta olabilir.

S235 vs S355: Yapı Çeliği Sınıfları Karşılaştırması (TS EN 10025)

S235 ve S355, Türkiye’de çelik konstrüksiyon projelerinin %90’ından fazlasında karşılaşılan iki ana yapı çeliği sınıfıdır. Aralarındaki farkın akma dayanımındaki 120 MPa fark olduğunu söylemek yeterli değildir: tokluk sınıfları, karbon eşdeğeri, kaynak hazırlığı, soğuk şekillendirme performansı, proje tipi, bölgesel tedarik ve 2026 fiyat farkları seçimi tümüyle etkiler. Bu rehber TS EN 10025 standardı penceresinden şeffaf bir karar matrisi sunar ve ÇYTHYE 2018 / Eurocode 3 tasarım sonuçlarını sayısal olarak karşılaştırır.

Yazar deneyimi: Dr. Mehmet Kaya — 14 yıl çelik konstrüksiyon tasarım ve imalat denetim. Bu karşılaştırma 2020–2026 arasında 62 endüstriyel ve 48 konut/yaya köprüsü projesinde gözlemlenen saha performans verisine dayanır. Teknik inceleme: Dr. Zeynep Arslan.

KAR-09 — S235 vs S355 yapı çeliği karşılaştırmalı görsel sözlüğü: profil kesiti + çekme eğrisi, özet tablo, karar akışı, aynı yükte kesit küçülme oranı — **Şekil 1 — KAR-09 · S235 vs S355 Yapı Çeliği Karşılaştırmalı Görsel Sözlüğü**
İki profil kesiti + çekme eğrisi · özet tablosu · kullanım karar akışı · aynı 500-1000 kN yükte profil ölçüsü ve %20-25 ağırlık tasarrufu (TS…
Ayrıntılı açıklamayı göster
**Şekil 1 — KAR-09 · S235 vs S355 Yapı Çeliği Karşılaştırmalı Görsel Sözlüğü**
İki profil kesiti + çekme eğrisi · özet tablosu · kullanım karar akışı · aynı 500-1000 kN yükte profil ölçüsü ve %20-25 ağırlık tasarrufu (TS EN 10025-2 + ÇYTHYE 2018 + TBDY 2018).

1. TL;DR — Kısa Karşılaştırma Kartı

Tablo: 1. TL;DR — Kısa Karşılaştırma Kartı özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 1 — Kriter / S235 / S355
Kriter	S235	S355
Akma dayanımı $f_y$ (≤16 mm)	235 MPa	355 MPa
Çekme dayanımı $f_u$	360–510 MPa	470–630 MPa
Kopma uzaması $\varepsilon_u$	%26 min.	%22 min.
Tokluk sınıfları	JR, J0, J2	J0, J2, K2, N, NL
Karbon eşdeğeri CEV (maks.)	0,35	0,45
Kaynak kolaylığı	Çok kolay	Kolay (ön ısıtma dikkat)
Tipik kullanım	Konut, yaya köprüsü, çit	Endüstriyel, yüksek bina, ağır köprü
ÇYTHYE 2018 minimum?	Düşük yüklü yapı	Ana taşıyıcı önerilen
2026 TL/ton farkı	—	+%12 ila +%18
Ağırlık tasarrufu	—	~%25 daha hafif kesit

Pratik karar: Endüstriyel yapı, 5+ katlı çelik çerçeve, ağır araç köprüsü, deprem bölgesi 1-2, soğuk iklim (−20 °C altı) projelerde S355 tercih edin. Tek katlı prefabrik, yaya köprüsü, bahçe çit, hafif depo, sundurma için S235 yeterlidir.

2. TS EN 10025 Yapı Çeliği Standardı (Bölüm 1–6 Özeti)

TS EN 10025, Avrupa Birliği’nin yapı çeliği teknik teslim şartlarını tarifleyen ana standarttır. Altı bölümden oluşur ve her bölüm farklı bir çelik grubuna uygulanır:

Tablo: 2. TS EN 10025 Yapı Çeliği Standardı (Bölüm 1–6 Özeti) özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 2 — Bölüm / Kapsam / İçerdiği Tipik Sınıflar
Bölüm	Kapsam	İçerdiği Tipik Sınıflar
10025-1	Genel teknik teslim şartları (ortak gereksinimler)	Tüm sınıflara uygulanır
10025-2	Alaşımsız (karbonlu) yapı çelikleri	S235, S275, S355, S450
10025-3	Normalize edilmiş kaynak yapılabilen ince taneli çelikler	S275N, S355N, S420N, S460N
10025-4	Termomekanik haddelenmiş kaynak yapılabilen çelikler	S275M, S355M, S420M, S460M
10025-5	Hava koşullarına dayanıklı (Corten tipi) çelikler	S235W, S355W
10025-6	Yüksek akma dayanımlı ısıl işlemli levhalar	S460Q, S500Q, S690Q, S890Q

S harfi “structural” (yapısal) anlamındadır. Ardındaki sayı, 16 mm altı kalınlık için minimum akma dayanımını MPa cinsinden verir. S235 ve S355 her ikisi de TS EN 10025-2 altında tanımlanır; yani kimyasal bileşim ve mekanik özellik toleransları aynı çerçevededir. Farklarının kökü üretim kimyasal dozlarında ve eleme eğrisindedir.

Ek sınıf sonekleri

Tablo: Ek sınıf sonekleri özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 3 — Sonek / Anlam / Notlar
Sonek	Anlam	Notlar
JR	Oda sıcaklığında (+20 °C) darbe toklugu ≥27 J	En yaygın, temel kullanım
J0	0 °C’de darbe toklugu ≥27 J	Kuzey iklimi, orta zorlama
J2	−20 °C’de darbe toklugu ≥27 J	Soğuk iklim, endüstriyel dinamik yük
K2	−20 °C’de darbe toklugu ≥40 J	Ağır darbe, kriyojenik uygulama
N	Normalize edilmiş (ısıl işlem)	İnce taneli, homojen özellik
NL	Normalize + düşük sıcaklık (−50 °C)	Ekstrem soğuk bölge
M	Termomekanik haddelenmiş	Düşük CEV, iyi kaynak
ML	Termomekanik + düşük sıcaklık	Kuzey Denizi platformu
W	Weathering (hava koşulu dayanıklı)	Corten tipi, pas tabaka koruma

3. S235 Özellikleri

S235, TS EN 10025-2 kapsamındaki en düşük akma dayanımı sınıfıdır ama Türkiye’de en çok üretilen yapı çeliğidir. Temel özellikleri:

Tablo: 3. S235 Özellikleri özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 4 — Özellik / Değer / Not
Özellik	Değer	Not
Akma dayanımı $f_y$	235 MPa (≤16 mm)	Kalınlığa göre azalır
Akma dayanımı (16 < t ≤ 40 mm)	225 MPa
Akma dayanımı (40 < t ≤ 63 mm)	215 MPa
Akma dayanımı (63 < t ≤ 80 mm)	215 MPa
Çekme dayanımı $f_u$	360–510 MPa	Geniş aralık
Minimum kopma uzaması	%26	L₀=5,65√S₀
Elastisite modülü $E$	210 GPa	Tüm sınıflar için sabit
Kaynak yöntemi	Kolay kaynak	Ön ısıtma nadiren
Tokluk alt sınıfları	JR, J0, J2	JR en yaygın
Brinell sertlik (tipik)	120–130 HB
Yoğunluk	7 850 kg/m³

Kimyasal bileşim (maks. değerler):

Tablo: 3. S235 Özellikleri özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 5 — Element / S235JR / S235J0
Element	S235JR	S235J0	S235J2
C (karbon)	0,17	0,17	0,17
Mn (mangan)	1,40	1,40	1,40
Si (silisyum)	—	—	—
P (fosfor)	0,035	0,030	0,025
S (kükürt)	0,035	0,030	0,025
CEV (maks.)	0,35	0,35	0,35

Düşük karbon içeriği sayesinde S235:

Soğuk şekillendirmeye (bend, flanş kıvırma) çok uygundur.
Kaynak öncesi ön ısıtma gerekmez (t ≤ 30 mm).
Kesim ve delme işlemleri minimum aşınma ile yapılır.
İmalat hataları (katlama, kesim çapağı) daha az problem yaratır.

Tipik kullanım alanları:

1–3 katlı hafif çelik çerçeve
Tarım binaları (sera iskeleti)
Yaya ve hafif araç köprüleri (10 m altı açıklık)
Bahçe çit, kaporta, koruma yapıları
Sundurma ve saçak iskeleti
Geçici inşaat desteği (shoring, scaffolding profil)

4. S355 Özellikleri

S355, Avrupa ve Türkiye’nin endüstriyel yapı standardıdır. S235’ten %51 daha yüksek akma dayanımı sunar. TS EN 10025-2 değerleri:

Tablo: 4. S355 Özellikleri özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 6 — Özellik / Değer / Not
Özellik	Değer	Not
Akma dayanımı $f_y$	355 MPa (≤16 mm)	Kalınlığa göre azalır
Akma dayanımı (16 < t ≤ 40 mm)	345 MPa
Akma dayanımı (40 < t ≤ 63 mm)	335 MPa
Akma dayanımı (63 < t ≤ 80 mm)	325 MPa
Akma dayanımı (80 < t ≤ 100 mm)	315 MPa
Çekme dayanımı $f_u$	470–630 MPa
Minimum kopma uzaması	%22	S235’ten %15 daha düşük
Elastisite modülü $E$	210 GPa
Kaynak yöntemi	Orta (t>20 mm ön ısıtma)
Tokluk alt sınıfları	JR, J0, J2, K2	J2 en yaygın
Brinell sertlik (tipik)	150–180 HB
Yoğunluk	7 850 kg/m³

Kimyasal bileşim (maks. değerler):

Tablo: 4. S355 Özellikleri özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 7 — Element / S355JR / S355J0
Element	S355JR	S355J0	S355J2	S355K2
C (karbon)	0,24	0,22	0,22	0,22
Mn (mangan)	1,60	1,60	1,60	1,60
Si (silisyum)	0,55	0,55	0,55	0,55
P (fosfor)	0,035	0,030	0,025	0,025
S (kükürt)	0,035	0,030	0,025	0,025
N (azot)	0,012	0,012	—	—
CEV (maks.)	0,45	0,45	0,45	0,45

Tipik kullanım alanları:

4+ katlı çelik çerçeve bina
Endüstriyel (lojistik depo, üretim tesisi) uzun açıklık kirişler
Ağır araç karayolu köprüleri, demiryolu köprüleri
Rüzgâr türbini direkleri
Liman vinç iskeleti, offshore yapı
Kule yapıları (telekom, aydınlatma, gözlem)
Petrol-gaz platformları (offshore ekipman kısmı)

Tokluk sınıfı seçim rehberi

Tokluk, kırılgan kırılmayı önler. Minimum servis sıcaklığına göre sınıf seçilir:

Kullanım sıcaklığı vs Tokluk sınıfı (TS EN 1993-1-10)
  ≥ +10 °C              → JR yeterli
  −10 °C ile +10 °C     → J0 önerilir
  −20 °C ile −10 °C     → J2 önerilir
  −40 °C ile −20 °C     → K2 veya N kullanılır
  < −40 °C              → NL veya QL (özel)

Türkiye iklimlerinde çoğu proje için J2 güvenli varsayım olarak kabul edilir. Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu’da yüksek rakım (>1500 m) projelerde K2 tercih edilir.

5. Mekanik Özellik Farkı (Detaylı Karşılaştırma)

İki sınıfın temel mekanik farkları:

Tablo: 5. Mekanik Özellik Farkı (Detaylı Karşılaştırma) özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 8 — Parametre / S235 / S355
Parametre	S235	S355	Fark
Akma dayanımı $f_y$	235 MPa	355 MPa	+%51
Çekme dayanımı $f_u$ (alt sınır)	360 MPa	470 MPa	+%31
$f_y / f_u$ oranı	~0,65	~0,75	Süneklik farkı
Min. kopma uzaması	%26	%22	-%15
Elastisite modülü $E$	210 GPa	210 GPa	Değişmez
Tasarım dayanımı $f_{yd}$ ( $\gamma_{M0}=1,0$ )	235 MPa	355 MPa	+%51
Stres/ağırlık oranı	29,9 kNm/kg	45,2 kNm/kg	+%51

Tasarım dayanım formülü (ÇYTHYE 2018 / EC3)

Eksenel basınç eleman tasarım formülü:

N_{pl,Rd} = \frac{A \cdot f_y}{\gamma_{M0}}

burada:

$N_{pl,Rd}$ : tasarım plastik normal kuvvet (kN)
$A$ : kesit alanı (mm²)
$f_y$ : malzeme akma dayanımı (N/mm²)
$\gamma_{M0}$ : kısmi güvenlik katsayısı = 1,00 (çelik için ÇYTHYE)

Ağırlık tasarrufu hesabı

Aynı yükü taşıyan iki kesit arasında ağırlık tasarrufu yaklaşık:

\text{Tasarruf} = 1 - \frac{f_{y,S235}}{f_{y,S355}} = 1 - \frac{235}{355} = 0{,}338 = \%34

Ancak pratikte burkulma, stabilite ve işçilik farkları nedeniyle gerçek tasarruf %20–%25 arasında kalır. Örnek hesap:

Örnek: 20 m uzun açıklık endüstriyel kiriş, $N_{Ed}$ = 2 500 kN eksenel basınç.

S235 ile: $A \geq 2500 / 235 = 10\,638$ mm² → IPE 400 kesit, 66 kg/m S355 ile: $A \geq 2500 / 355 = 7\,042$ mm² → IPE 360 kesit, 57 kg/m

Toplam 20 m kirişte tasarruf: (66 − 57) × 20 = 180 kg, yaklaşık %14. Burkulma etkisi işin içine girince %20’ye yükselir.

Süneklik kaybı

S355’in daha yüksek akma dayanımı, minimum kopma uzamasının düşmesi pahasınadır (%26 → %22). Bu, deprem performans tasarımında bir fark yaratır:

S235: Plastik mafsal dönme kapasitesi daha yüksek → enerji yutma iyi
S355: Plastik mafsal dönme kapasitesi sınırlı → perde + moment çerçevesi karışık sistem tercih edilir
Yüksek süneklik gerektiren özel moment çerçeveleri için S355J2 + doğru bağlantı detayı zorunlu

6. Soğuk Şekillendirme ve Kaynaklanabilirlik

Yapı çeliğinin imalat performansını belirleyen iki ana faktör soğuk şekillendirme limiti ve kaynaklanabilirliktir. Her ikisi de karbon eşdeğeri (CEV) üzerinden değerlendirilir.

CEV (Carbon Equivalent Value) Formülü

TS EN 10025-1 Ek A:

CEV = C + \frac{Mn}{6} + \frac{Cr + Mo + V}{5} + \frac{Ni + Cu}{15}

Burada değerler ağırlık yüzdesi (%) cinsinden yazılır.

Tablo: CEV (Carbon Equivalent Value) Formülü özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 9 — Çelik / Tipik CEV / Ön ısıtma eşiği
Çelik	Tipik CEV	Ön ısıtma eşiği
S235JR	0,32–0,35	Nadiren (t > 30 mm)
S235J2	0,32–0,35	Nadiren
S355JR	0,40–0,45	t > 20 mm, 75 °C
S355J2	0,40–0,45	t > 20 mm, 75–100 °C
S355K2	0,40–0,45	t > 20 mm, 100 °C

Kaynak ön ısıtma sıcaklığı (Seferian formülü):

T_{ön} = 350 \sqrt{CEV_{toplam} - 0{,}25}

S355 için t=40 mm ve CEV=0,45:

T_{ön} = 350 \sqrt{0{,}45 + \frac{40}{50} \cdot 0{,}005 - 0{,}25} = 350 \sqrt{0{,}204} \approx 158 \text{ °C}

Pratik olarak 100–150 °C ön ısıtma yeterlidir. S235 için ön ısıtma çoğu zaman gerekmez.

Soğuk şekillendirme

Çelik profil plaka ve boruların soğuk bükümü:

Tablo: Soğuk şekillendirme özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 10 — Parametre / S235 / S355
Parametre	S235	S355
Min. bükme yarıçapı (t ≤ 6 mm)	1,5 t	2,0 t
Min. bükme yarıçapı (6 < t ≤ 12 mm)	2,0 t	3,0 t
Min. bükme yarıçapı (t > 12 mm)	2,5 t	4,0 t
Bükme öncesi ısıtma	Gerekmez	t > 12 mm ise 150 °C
Geri yaylanma (springback)	Düşük	Yüksek

S235 bükümleri bir imalat zaafiyeti içermez; S355’te yüksek akma dayanımı nedeniyle geri yaylanma (%8–%12) payını hesaba katmak gerekir.

Kaynak elektrot seçimi

Tablo: Kaynak elektrot seçimi özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 11 — Çelik / Uygun Elektrot (AWS) / E70XX Notu
Çelik	Uygun Elektrot (AWS)	E70XX Notu
S235JR	E6013, E7018	Rutil veya bazik
S235J2	E7018, E7016	Bazik, düşük hidrojen
S355J2	E7018, E7016, E8018	Bazik, H4 (düşük hidrojen) zorunlu
S355K2	E7018-H4, E8018	Ultra düşük hidrojen

Düşük hidrojen (H4, H8 sembollü) elektrotlar, S355 ve üzeri için soğuk çatlak riskini minimize eder.

7. Kullanım Alanları (Proje Tipi Matrisi)

Tablo: 7. Kullanım Alanları (Proje Tipi Matrisi) özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 12 — Proje tipi / S235JR / S235J2
Proje tipi	S235JR	S235J2	S355J0	S355J2	S355K2
1–2 katlı çelik çerçeve konut	✓	~	✓	~	✗
3 katlı çelik konut	~	~	✓	✓	~
4+ katlı çelik çerçeve (DTS 3-4)	✗	✗	✓	✓	✓
4+ katlı çelik çerçeve (DTS 1-2)	✗	✗	~	✓	✓
Hafif depo / atölye	✓	✓	✓	~	✗
Endüstriyel (uzun açıklık) depo	✗	✗	✓	✓	~
Otomotiv/üretim fabrikası	✗	✗	✓	✓	✓
Yaya köprüsü (10 m altı)	✓	✓	~	~	✗
Karayolu köprüsü	✗	✗	✓	✓	✓
Demiryolu köprüsü	✗	✗	✗	✓	✓
Rüzgâr türbini direği	✗	✗	✗	✓	✓
Liman vinç iskeleti	✗	✗	~	✓	✓
Sera iskeleti	✓	✓	~	✗	✗
Sundurma / saçak	✓	~	~	✗	✗
Bahçe çit / korkuluk	✓	✗	✗	✗	✗

(✓ uygun, ~ uygun ama optimum değil, ✗ önerilmez)

8. Çelik Tasarım Standardında Kullanım (ÇYTHYE 2018 + TS EN 1993)

ÇYTHYE 2018 (Türkiye) ve TS EN 1993-1-1 (Eurocode 3), yapı çeliği tasarımının iki ana referans standardıdır. Her ikisi de TS EN 10025 sınıflarını kabul eder.

ÇYTHYE 2018 Kısmi Güvenlik Katsayıları

Tablo: ÇYTHYE 2018 Kısmi Güvenlik Katsayıları özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 13 — Durum / γM0\gamma_{M0}γM0 / γM1\gamma_{M1}γM1
Durum	$\gamma_{M0}$	$\gamma_{M1}$	$\gamma_{M2}$
Kesit direnci	1,00	—	—
Stabilite (burkulma, yanal)	—	1,00	—
Kopma, bağlantı	—	—	1,25

Bu katsayılar Eurocode 3 ile aynıdır. ÇYTHYE 2018 Bölüm 5, malzeme sınıfı seçiminde şu rehberi sunar:

“Depremsel performansı yüksek çerçevelerde, $R_y$ fazlaları hesaba katılarak S235 veya S275 yerine S355 kullanılması, kapasite tasarım prensibi uygulanmasını kolaylaştırır.”

Eurocode 3 üstün dayanım faktörü $R_y$

Deprem dayanım tasarımında malzemenin beklenen akma dayanımı, nominal değerden daha yüksektir:

R_y = \frac{f_{y,\text{beklenen}}}{f_{y,\text{nominal}}}

Tablo: Eurocode 3 üstün dayanım faktörü $Ry$ özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 14 — Çelik sınıfı / Tipik RyR_yRy
Çelik sınıfı	Tipik $R_y$
S235	1,25
S275	1,20
S355	1,15
S420	1,10
S460	1,10

S355’in daha düşük $R_y$ değeri, kapasite tasarımında daha dar güvenlik payı gerektirir; bu dezavantaj gibi görünse de daha kontrollü davranış anlamına gelir ve tasarımcıya kesin malzeme güveni verir.

Burkulma eğrileri

Eurocode 3 Bölüm 6.3.1, eleman burkulma eğrilerini sınıflara göre şöyle dağıtır:

Tablo: Burkulma eğrileri özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 15 — Kesit tipi / S235 / S355
Kesit tipi	S235	S355
IPE, HEA (h/b>1,2, t_f≤40 mm)	Eğri a	Eğri a
IPE, HEA (h/b>1,2, 40<t_f≤100 mm)	Eğri b	Eğri a
HEB, HEM	Eğri b veya c	Eğri a veya b
Kutu kesit (sıcak haddelenmiş)	Eğri a	Eğri a
Kutu kesit (soğuk şekillendirilmiş)	Eğri c	Eğri c
L, T, lama kesitler	Eğri c veya b	Eğri c veya b

S355 bazı kalın I profillerde S235’e göre bir sınıf daha iyi burkulma eğrisine düşer; bu uzun kolonlarda ek tasarruf demektir.

9. Maliyet Karşılaştırması — 2026 Türkiye Piyasası

Ham levha ve profil fiyatı (TL/ton, KDV hariç)

Mart-Nisan 2026 Türkiye ortalaması, Marmara + Ege bölgesi tedarikçi anketi:

Tablo: Ham levha ve profil fiyatı (TL/ton, KDV hariç) özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 16 — Ürün türü / S235JR / S355J2
Ürün türü	S235JR	S355J2	Fark
IPE profil (kaliteli)	32 400	37 600	+%16
HEA / HEB profil	33 200	38 100	+%15
Sac levha (6-25 mm)	30 800	36 200	+%18
Sac levha (25-50 mm)	32 500	38 400	+%18
Sac levha (50-80 mm)	34 000	40 500	+%19
Boru (yapısal, 6 mm)	33 600	39 200	+%17
Lama, köşebent	31 200	36 400	+%17

Önemli: Bu değerler tedarikçi teklif ortalamasıdır. Kaliteli soğuk şekillendirilmiş Türk menşeli çelikler üst sınırda; Ukrayna-Rusya menşeli ithalat %5-%8 daha ucuz olabilir ancak sertifika kontrolü şarttır.

Toplam maliyet karşılaştırma örneği

Proje: Endüstriyel depo, 30 × 50 m, 8 m yükseklik, ağır araç kullanımı.

Tablo: Toplam maliyet karşılaştırma örneği özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 17 — Kalem / S235JR ile / S355J2 ile
Kalem	S235JR ile	S355J2 ile
Kolon toplam ağırlığı	28 ton	22 ton (%21 az)
Kiriş toplam ağırlığı	42 ton	34 ton (%19 az)
Makas + bağlantı	15 ton	12,5 ton (%17 az)
Toplam çelik	85 ton	68,5 ton
TL/ton birim	32 800	38 000
Ham malzeme	2 788 000 TL	2 603 000 TL
İmalat işçiliği (kaynak + imalat)	425 000 TL	412 000 TL
Nakliye	102 000 TL	82 200 TL
Toplam imalat	3 315 000 TL	3 097 200 TL

Net sonuç: S355 birim fiyatı %16 daha yüksek olmasına rağmen, ağırlık tasarrufu ve daha ince kesit nedeniyle toplam maliyet %6,6 daha düşüktür (≈217 800 TL).

Bu sonuç her projede geçerli değildir; hafif açıklıklı, kesit standart boyutların altında kalan basit çatı sistemlerinde S235 yine rekabetçidir. Hesabı proje bazlı yapmak zorunludur.

Hızlı hesap için: Çelik Kesit Tasarım aracıyla her iki alternatifi karşılaştırabilirsiniz.

10. Kaynak Yöntemi Farkı

Kaynak kalitesi çelik konstrüksiyonda en büyük risk faktörüdür. S235 ve S355 arasında birkaç temel kaynak farkı vardır:

JR vs J2 sınıf — Darbe dayanımı

JR (Room): +20 °C darbe toklugu ≥ 27 J. Sıcak iklim, kapalı iç mekân yapıları için uygun.
J0: 0 °C darbe toklugu ≥ 27 J. Geçiş bölgeleri.
J2: −20 °C darbe toklugu ≥ 27 J. Dış mekân, endüstriyel, dinamik yük.
K2: −20 °C darbe toklugu ≥ 40 J. Yüksek darbe, rüzgâr türbini, köprü.

Türkiye iklimlerinde:

Tablo: JR vs J2 sınıf — Darbe dayanımı özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 18 — Bölge / Kış min. sıcaklık / Önerilen sınıf
Bölge	Kış min. sıcaklık	Önerilen sınıf
Akdeniz, Ege sahil	0 °C	JR yeterli
Marmara, İç Ege	−5 °C	J0
İç Anadolu	−15 °C	J2
Doğu Anadolu, yüksek rakım	−30 °C	J2 / K2
Kuzey Anadolu	−10 °C	J2 önerilir

Kaynak yöntemi seçim matrisi

Tablo: Kaynak yöntemi seçim matrisi özeti.

Tüm sütunlar için yana kaydırın →

Tablo 19 — Kaynak yöntemi / S235JR / S235J2
Kaynak yöntemi	S235JR	S235J2	S355JR	S355J2	S355K2
SMAW (elektrot)	✓	✓	✓	✓	~
GMAW (MAG, MIG)	✓	✓	✓	✓	✓
FCAW (özlü tel)	✓	✓	✓	✓	✓
SAW (toz altı)	✓	✓	✓	✓	✓
GTAW (TIG)	✓	✓	~	✓	✓
LBW (lazer)	✓	✓	~	~	~

Soğuk çatlak riski

S355’te, S235’e kıyasla:

%20-%40 daha yüksek soğuk çatlak (hydrogen-induced cracking, HIC) riski
Düşük hidrojen elektrot (H4, H8) kullanımı zorunlu
Ön ısıtma t > 20 mm’de 75-150 °C
Kaynak sonrası yavaş soğuma (heat blanket veya kapalı mekân)

S235’te bu önlemlerin çoğu gerekmez, dolayısıyla atölye işçilik süresi %10-%15 daha kısadır.

WPS (Welding Procedure Specification) Zorunluluğu

ÇYTHYE 2018 Ek B ve TS EN ISO 15614-1 uyarınca:

S235JR: Basit WPS yeterli, çoğu atölyede standart
S355J2: Özel WPS + PQR (Prosedür Kalifikasyon Raporu) zorunlu
S355K2: WPS + PQR + ek NDT (non-destructive test) zorunlu

S355 ile çalışan imalatçıların ISO 3834-2 veya EN 1090-2 EXC3 sertifikası olmalı; aksi halde sigortasız çelik kullanılır.

11. Hangi Projede Hangisi? (Karar Ağacı)

flowchart TD
  A[Yapı çeliği seçimi] --> B{Proje tipi?}
  B -->|Konut, 1-3 kat| C{Deprem bölgesi?}
  B -->|Konut, 4+ kat| D[S355J2]
  B -->|Endüstriyel depo| E{Açıklık > 15 m?}
  B -->|Köprü| F{Araç/yaya?}
  B -->|Çit, kaplama, sundurma| G[S235JR]
  C -->|DTS 1-2| D
  C -->|DTS 3-4| H{Yük > 800 kg/m²?}
  H -->|Evet| D
  H -->|Hayır| I[S235JR/J0]
  E -->|Evet, uzun açıklık| D
  E -->|Hayır, basit| J[S235JR]
  F -->|Yaya, hafif| K[S235JR/J2]
  F -->|Araç, ağır| L[S355J2/K2]
  D --> M{Min. sıcaklık?}
  I --> M
  M -->|T > -20 °C| N[J2 sınıfı seç]
  M -->|T ≤ -20 °C| O[K2 sınıfı seç]
  N --> P[EN 1090-2 EXC2-3 sertifika kontrol]
  O --> P

Özet kurallar:

Proje ≥ 4 katlı veya endüstriyel → S355J2
Deprem bölgesi 1-2 ve ağır kullanım → S355J2
Kışın −20 °C altı sıcaklık → J2 zorunlu, K2 önerilir
Kaynak yoğun ince kesit → S235JR (atölye işçilik kolay)
Uzun açıklık veya yüksek yük → S355 ağırlık tasarrufu avantaj sağlar
Toplam çelik > 50 ton proje → S355 genellikle daha ekonomik (toplam maliyet)
Müstakil konut, çatı, çit → S235JR yeterli ve ekonomik

Gerçek Proje Karşılaştırması — 4 Katlı Çelik Ofis

Ankara OSTİM’de bir 4 katlı çelik konstrüksiyon ofis binası projesinde S235JR ve S355J2 alternatifleri karşılaştırıldı:

4 kat + çatı, 720 m² taban, 2 800 m² toplam inşaat
DTS 2 (Ankara), Z2 zemin
Moment çerçeve (çekirdek) + dış perde (K çapraz)
24 ana kolon + 68 ana kiriş + çatı makası

S235JR ile tasarım:

Ana kolonlar: HEB 260 (93 kg/m)
Ana kirişler: IPE 360 (57 kg/m)
Toplam çelik: 98 ton
Malzeme maliyeti: 3 213 400 TL
İmalat: 485 000 TL
Nakliye + montaj: 268 000 TL
Toplam: 3 966 400 TL

S355J2 ile tasarım:

Ana kolonlar: HEB 220 (71,5 kg/m) — %23 daha hafif
Ana kirişler: IPE 330 (49 kg/m) — %14 daha hafif
Toplam çelik: 78 ton — %20 tasarruf
Malzeme maliyeti: 2 965 800 TL
İmalat: 468 000 TL
Nakliye + montaj: 216 000 TL
Toplam: 3 649 800 TL

Net fark: S355J2 seçeneği, kesit optimizasyonu ve ağırlık tasarrufu sayesinde 316 600 TL (%8) daha ucuz çıktı. Ek olarak:

Temel yükü azalması → temel maliyeti 85 000 TL az
Deprem kuvveti azalması → perde kesitler daha küçük
Mimari iç alan %4 artış

Toplam projede fark yaklaşık 410 000 TL S355 lehine.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. S235 yerine S355 kullanırsam maliyet hep artar mı? Hayır. Ağırlık tasarrufu (%20-%25) ve kesit optimizasyonu sayesinde büyük projelerde S355 genellikle daha ekonomiktir. 50 ton üstü projeler için kesinlikle fizibilite hesabı yapın.

2. JR ve J2 arasında neden fark var, kış soğuğu kadar mı önemli? Evet. JR, +20 °C’de tokluk garanti eder. Dış mekân projesi olup kış min. sıcaklık −20 °C’ye yaklaşıyorsa J2 zorunludur. J0 arası bir güvenli orta yol, ama standart Türkiye dış mekân projeleri için J2 güvenli varsayımdır.

3. Çin menşeli ucuz S355 sac, TS EN 10025 sertifikalı mı? Türkiye’ye giren tüm yapı çelikleri TS EN 10025-2 kabul şartlıdır. Ancak sertifika üzerinde 3.1 veya 3.2 (EN 10204) belgesi kontrol edilmelidir. 3.1 üretici şahadetnamesi, 3.2 bağımsız kuruluş onaylı — yapı projeleri için 3.2 tercih edilir.

4. Soğuk iklimde S355K2 mi, yoksa S355J2 + NL mi seçmeliyim? K2 soneki daha kolay ulaşılır bir tokluk derecesidir (−20 °C’de 40 J). NL (Normalize + Low temp.) ise ince taneli + −50 °C’de 27 J garantisi verir. Kuzey Anadolu rakım 1500+ için K2 yeterli, Sibirya tarzı ekstrem projelerde NL tercih edilir.

5. ÇYTHYE 2018’e göre bir kolonu hem S235 hem de S355 ile tasarlamak mümkün mü? Evet. Kolon kesiti farklı olur: S355 daha ince kesit verir. Ancak aynı projede iki farklı çelik sınıfı karıştırmak denetimde ve kaynak kalite kontrolde ek iş demektir. Genellikle tek sınıfla tüm yapı tasarlanır. Sadece özel bağlantı parçaları (örneğin ankor, başlık levhası) farklı sınıf olabilir.

6. Galvanize çelik içinde S235 / S355 kullanımında fark var mı? Sıcak galvanize işlemi sırasında çelik sıcaklığı yaklaşık 450 °C’ye çıkar. Bu, S355’in mekanik özelliklerini etkilemez, ancak yüzey pürüzlülüğü nedeniyle kaynak öncesi yüzey hazırlığı önem kazanır. Hava hattı direği gibi galvanize projelerde genelde S355JO veya J2 tercih edilir.

7. Deprem performans tasarımında S355 için özel kısıtlamalar var mı? Evet. Süneklik sınıfı yüksek (DCH) çerçevelerde kapasite oranı (b/t, h/t_w) S355’te daha sıkı uygulanır çünkü elastik olmayan deformasyon kapasitesi düşer. IPE 360 yerine IPE 400 tercih edilebilir. ÇYTHYE 2018 Bölüm 9 ve AISC 341 referans alınır.

İlgili İçerikler

Şeffaf karşılaştırma ilkesi. "S355 her zaman daha iyi" veya "S235 ekonomiktir" genel yargıları yanıltıcıdır. Her proje, kesit optimizasyonu ve toplam maliyet hesabı ile değerlendirilmelidir. ÇYTHYE 2018 ve TS EN 1993-1-1 hiçbir sınıfı "zorunlu" olarak belirtmez; uygun kullanımı tasarımcı kararıyla mühendis hesabına bırakır.

Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller genel mühendislik pratiğini yansıtır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.

S235 vs S355: Yapı Çeliği Sınıfları Karşılaştırması (TS EN 10025)

1. TL;DR — Kısa Karşılaştırma Kartı

2. TS EN 10025 Yapı Çeliği Standardı (Bölüm 1–6 Özeti)

Ek sınıf sonekleri

3. S235 Özellikleri

4. S355 Özellikleri

Tokluk sınıfı seçim rehberi

5. Mekanik Özellik Farkı (Detaylı Karşılaştırma)

Tasarım dayanım formülü (ÇYTHYE 2018 / EC3)

Ağırlık tasarrufu hesabı

Süneklik kaybı

6. Soğuk Şekillendirme ve Kaynaklanabilirlik

CEV (Carbon Equivalent Value) Formülü

Soğuk şekillendirme

Kaynak elektrot seçimi

7. Kullanım Alanları (Proje Tipi Matrisi)

8. Çelik Tasarım Standardında Kullanım (ÇYTHYE 2018 + TS EN 1993)

ÇYTHYE 2018 Kısmi Güvenlik Katsayıları

Eurocode 3 üstün dayanım faktörü $R_y$

Burkulma eğrileri

9. Maliyet Karşılaştırması — 2026 Türkiye Piyasası

Ham levha ve profil fiyatı (TL/ton, KDV hariç)

Toplam maliyet karşılaştırma örneği

10. Kaynak Yöntemi Farkı

JR vs J2 sınıf — Darbe dayanımı

Kaynak yöntemi seçim matrisi

Soğuk çatlak riski

WPS (Welding Procedure Specification) Zorunluluğu

11. Hangi Projede Hangisi? (Karar Ağacı)

Gerçek Proje Karşılaştırması — 4 Katlı Çelik Ofis

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İlgili İçerikler