TS 500 ve TBDY 2018 uyarınca betonarme kolon N-M etkileşim diyagramı; saf basınç, dengeli durum ve saf eğilme noktalarıyla kapasite kontrolü.
| Parametre | Açıklama | Birim |
|---|---|---|
| b | Kolon kesit genişliği | cm |
| h | Kolon kesit yüksekliği | cm |
| fck | Beton basınç dayanımı | MPa |
| fyk | Donatı akma dayanımı | MPa |
| As_toplam | Toplam boyuna donatı alanı | cm² |
| Nd | Tasarım eksenel kuvveti | kN |
| Md | Tasarım momenti | kN·m |
Saf basınç kapasitesi
N0 (kN)
Dengeli durum eksenel kuvveti
Nb (kN)
Dengeli durum momenti
Mb (kN·m)
Kapasite oranı (Nd,Md diyagramda mı?)
kontrol (-)
Kolon kesit boyutları b ve h ile beton sınıfı fck, donatı sınıfı fyk değerlerini girin.
Kesitteki toplam boyuna donatı alanı As_toplam ve paspayı değerini belirtin.
Saf basınç için N0 = 0.85·fcd·(Ac - Ast) + fyd·Ast formülü uygulanır.
Dengeli durum εc=0.003 ve εs=εy kabulü ile tarafsız eksen bulunur, Nb ve Mb hesaplanır.
Saf eğilme (Nd=0) noktası dikdörtgen kesit moment formülüyle elde edilir.
Tasarım çifti (Nd, Md) diyagram içinde kalıyorsa kesit güvenlidir, aksi halde donatı artırılır.
Betonarme N-M Etkileşim Diyagramı — Online Hesaplama
Tam ekran açDengeli durum, beton εc=0.003 ezilme şekil değiştirmesine ulaşırken çekme donatısının tam εy akma değerine ulaştığı andır. Bu noktada süneklik sınırı belirlenir.
Dengeli noktanın üzerindeki basınç kontrollü bölge gevrek kırılma eğilimindedir; TBDY 2018 bu bölgede çalışmayı sınırlar ve süneklik düzeyi kontrolünü zorunlu tutar.
Deprem yükü altında Nd ≤ 0.50·Ac·fck sınırlaması vardır. Yüksek süneklik düzeyinde bu sınır 0.40·Ac·fck değerine iner.
Deprem yükleri her iki yönde de oluşabildiğinden kolonlarda simetrik donatı diyagramı simetrik yapar ve iki yönlü güvenlik sağlar.
Minimum dışmerkezlilik nedeniyle TS 500, Nmax = 0.85·N0 sınırlamasını getirir; kaçınılmaz imalat sapmaları bu azaltmayı zorunlu kılar.
Mdx/Mnx + Mdy/Mny ≤ 1 şeklinde Bresler yüzey etkileşim formülü uygulanır; kare ve dairesel kolonlarda daha rahat sonuç verir.