N-M Etkileşim Diyagramı

Kolonun eksenel yük (N) ve eğilme momenti (M) altındaki kapasite sınırını gösteren eğridir. Tasarım noktası (Nd, Md) eğrinin içinde kalmalıdır.

Kolon Tasarımı

Kritik Noktalar

Saf basınç: M=0, N=N0.
Dengeli kesit: Nb, Mb (max M).
Saf eğilme: N=0, M=M0.
Saf çekme: M=0, N=−Nt.

4 Nokta

Donatı Yerleşimi

Simetrik donatı (As=As') kullanılarak N-M diyagramı simetrik elde edilir. 4 yüzlü donatı dağılımı 2 eksenli eğilmeye dayanımı artırır.

Simetrik

TBDY 2018 Gereksinimleri

Deprem kolonlarında: ρl ≥ 0.01, ρl ≤ 0.04. Minimum boyut 300mm. Güçlü kolon-zayıf kiriş ilkesi: ΣMkolon ≥ 1.2·ΣMkiriş.

TBDY 2018
Nr=0,85fcd(AgAs)+fydAsMr=Asfyd(dd)N_r = 0{,}85\,f_{cd}(A_g - A_s) + f_{yd}A_s \qquad M_r = A_s f_{yd}(d - d')
N-M Etkileşim Sınır Değerleri

Saf Basınç

N0 = 0.85·fcd·(Ac−Ast) + fyd·Ast
M = 0
Tüm kesit basınçta

Dengeli Kesit

xb = 0.003·d/(0.003+εyd)
Beton ezilir + donatı akar
M maksimum
→ Hesap Makinesi'nde deneyin

Sayısal Örnek

400×400 kolon, 8φ20 (Ast=2513mm²), fck=30 → N0=3637 kN, Mb=363 kNm

i
i
i
i
i
i
N0 – Saf Basınç
Mb – Dengeli Moment
ρ
ρl – Donatı Oranı
Durum
Hesap Adımları

Kolon Tasarım Standartları

Standartρminρmax
TS 5000.010.04
EC20.0020.04
ACI 3180.010.08

Standartlar

  • TS 500 – Kolon Hesabı
  • TBDY 2018 – Bölüm 7.3
  • TS EN 1992 – Eurocode 2

Kitaplar

  • Ersoy, U. – Betonarme
  • Celep, Z. – Betonarme Yapılar
  • Park, Paulay – Reinforced Concrete Structures