Zemin Sınıfı ZC: Orta ayrışmış kaya, sıkı kum-çakıl

TBDY Tablo 16.1 Parametreleri

Vs30 (kayma dalgası hızı)

360–760 m/s

Üst 30 m için sismik saha testiyle ölçülür.

SPT N60

30–50

Standart penetrasyon testi %60 enerji düzeltmesi.

Cu (drenajsız kesme dayanımı)

150–250 kPa

Özellikle killi zeminlerde saha/laboratuvar ölçümü.

Tanım ve Mühendislik Değerlendirmesi

ZC sınıfı, TBDY 2018 Tablo 16.1 uyarınca Vs30 360-760 m/s, SPT N60 30-50 ve Cu 150-250 kPa aralığındaki orta ayrışmış kaya, sıkı kum-çakıl ve sert kil zeminlerini kapsar. Bu sınıf Türkiye'de özellikle İstanbul Anadolu yakasının büyük bölümünde (Kadıköy, Ataşehir, Çekmeköy'ün bazı bölgeleri), Ankara Çankaya platosunda ve İzmir Bornova-Buca hatlarında yaygındır. Spektral büyütme katsayısı Fs, TBDY §4.2.2 Tablo 4.2 uyarınca yaklaşık 1.0-1.3 arasında değişir; kısa periyotlu yapılar için ZA/ZB'ye kıyasla belirgin bir spektral tepki artışı görülür. Temel tasarımında tekil veya sürekli temel genelde yeterlidir; yüksek yapılar (12+ kat) için radye temel tavsiye edilir. ZC zeminlerde oturma hesabı yapılmalı (elastik + konsolidasyon) ancak genellikle izin verilen oturma limitlerinin içinde kalınır. TBDY madde 16.1.1 uyarınca Vs30, saha sismik testiyle (MASW ya da sismik koni penetrometre) belirlenmelidir.

Tipik Temel ve Örnek Bölgeler

Tipik temel türleri	tekil temel, sürekli temel, radye temel
Örnek şehir ve bölgeler	İstanbul — Kadıköy, Ataşehir (genel) · Ankara — Çankaya, Oran platoları · İzmir — Bornova, Buca yamaçları

ZC Sınıfı — Uzman Konu Sayfaları

Genel Bakış

Zemin Sınıfı ZC Nedir? (Sıkı Kum-Çakıl / Orta Ayrışmış Kaya)

TBDY Tablo 16.1 Vs30 360-760 m/s aralığı + Türkiye'de yaygın oluşum

Taşıma Gücü

ZC Zemin Sınıfı Taşıma Gücü Örnek Hesap

Terzaghi/Meyerhof formülü + tekil temel örneği (200-400 kPa güvenli gerilme)

Tasarım Spektrumu

ZC için Tasarım Spektrumu ve Fs Değerleri

TBDY §4.2.2 Fs ≈ 1.0-1.3 + kısa periyot spektral artışı

Temel Tasarımı

ZC Zemin Sınıfında Temel Tasarımı

TBDY §16.3 — tekil/sürekli/radye; oturma kontrolü zorunlu

Zemin Sınıfı ZC — Sıkça Sorulan Sorular

Zemin sınıfı ZC nedir?

Vs30 360-760 m/s aralığındaki orta ayrışmış kaya, sıkı kum-çakıl veya sert kil zeminleri. Türkiye'nin kentsel alanlarında en yaygın rastlanan sınıftır.

ZC sınıfı Vs30 aralığı nedir?

TBDY 2018 Tablo 16.1 uyarınca ZC sınıfı için Vs30 360–760 m/s aralığında olmalıdır.

ZC sınıfında hangi temel tipi uygundur?

ZC zemin sınıfında genel olarak tekil temel, sürekli temel, radye temel temel tipleri tercih edilir. Yapı yüksekliği, toplam yük ve yerel zemin profili kesin seçimi belirler.