Düşey Kurp Ön Hesabı

Boyuna eğimler ve proje hızından görüş mesafesi, K değeri ve parabolik düşey kurp uzunluğu ön hesabı

UlaşımSSD tabanlı tepe/çukur düşey kurp ön boyutlandırması

Bu hesaplama aracı ön değerlendirme amacıyla tasarlanmıştır. Gerçek proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçların sorumlu mühendis tarafından onaylanması gerekir.

Hesap kapsamı ve yöntem

Düşey Kurp Ön Hesabı ne hesaplar?

Karayolunda tepe ve çukur düşey kurplar için görüş mesafesine ve konfora göre minimum kurp uzunluğu hesabı. KGM Karayolu Geometrik Standartlarına uygun.

Kullanılan hesap ilişkisi

L_{t e p e} = \frac{A \cdot S ^{2}}{404} (S > L); L_{c u k u r} = \frac{A \cdot S ^{2}}{120 + 3.5 \cdot S}

A=|g2−g1|; SSD=0,278·2,5·V+V²/[254·(0,347+G)]; L=max(K·A,30); E=A·L/800.

Hesaba giren büyüklükler

Proje hızıV · km/h
Giriş eğimig1 · %
Çıkış eğimig2 · %
Kurp tipi (Tepe/Çukur)kurpTipi
Sürücü göz yüksekliğih1 · m
Engel/far yüksekliğih2 · m

Üretilen sonuçlar

Cebirsel eğim farkı |g2-g1|A · %
K değeri (L/A oranı)K · m/%
Minimum kurp uzunluğuL_min · m
Durma görüş mesafesiS_sd · m
Dikey ivme (konfor)ivme · m/s²

Çözümlü örnek

Örnek: V=80 km/sa, g1=+%3 ve g2=−%2 için A=%5, SSD≈127 m; tepe kurbu için K≈24,5 ve L≈123 m bulunur.

Hesap nasıl uygulanır?

1. Adım 1Giriş ve çıkış eğimlerini (%) belirleyin. Cebirsel fark A = |g2 - g1| yukarı eğim (+), aşağı eğim (-) işaretli alınır.
2. Adım 2Kurp tipini belirleyin: g1>g2 (konveks) ise tepe kurp, g1<g2 (konkav) ise çukur kurp.
3. Adım 3Proje hızına göre durma görüş mesafesi SSD'yi KGM tablosundan okuyun (V=90 km/h → SSD=160 m, V=120 km/h → SSD=250 m).
4. Adım 4Tepe kurp için S<L durumunda L = A·S²/404, S>L durumunda L = 2S - 404/A formülünü kullanın (h1=1.08 m, h2=0.60 m sürücü+engel yükseklikleri).
5. Adım 5Çukur kurp için far ışığı kriteri: S<L ise L = A·S²/(120+3.5·S), S>L ise L = 2S - (120+3.5·S)/A (far yüksekliği 0.60 m, ışık huzmesi 1°).
6. Adım 6Konfor kriteri çukur kurp: L = A·V²/395 (dikey ivme ≤ 0.3 m/s² için).
7. Adım 7Sollama görüş mesafesi gerekli ise SSD yerine PSD kullanılır (h2=1.08 m yükseklikli karşı araç görüş).
8. Adım 8K = L/A değerini KGM tablosundan teyit edin: V=90 km/h tepe K=52, çukur K=30 tipik.

Teknik kapsam sınırı

Bu araç yalnızca boyuna eğimler ve proje hızından görüş mesafesi, k değeri ve parabolik düşey kurp uzunluğu ön hesabı kapsamındaki büyüklükleri değerlendirir. Teknik referansların listelenmesi, tek başına tam standart uygunluğu veya proje onayı anlamına gelmez. Girdiler proje verisinden alınmalı ve sonuçlar sorumlu mühendis tarafından kontrol edilmelidir.

Teknik dayanaklar

KGM Karayolu Geometrik Standartları (2005)
AASHTO Green Book
TS ISO 2631 (konfor kriterleri)
KGM — Yol Geometrik Standartları · StandartTürkiye düşey kurp K değerleri tabloları. Tepe ve çukur kurp ayrımı, hız-K ilişkisi.
AASHTO Green Book · StandartCrest ve sag vertical curve hesap yöntemleri. Stopping sight distance ve comfort criteria.
Cüceloğlu — Karayolu Mühendisliği · Ders KitabıTürkçe düşey kurp tasarımı, K değeri hesabı ve saha uygulamaları.

Sıkça Sorulan Sorular

404 sayısı formülde nereden gelir?

Tepe kurp için 404 = 200·(√h1 + √h2)² katsayısıdır; h1=1.08 m sürücü göz yüksekliği ve h2=0.60 m nesne yüksekliği kabulüyle türetilir. AASHTO bu değerleri standartlaştırmıştır.

K değeri nedir, nasıl kullanılır?

K = L/A oranıdır; cebirsel eğim farkının her %1'i için gereken kurp uzunluğunu verir. Tablodan K alındıktan sonra L = K·A hesaplanır. V=100 km/h için tepe K=74, çukur K=45.

Tepe ve çukur kurp arasındaki fark nedir?

Tepe kurpta görüş mesafesi kritiktir çünkü yol üstündeki engel görünmez. Çukur kurpta gece far ışığı yolu ne kadar aydınlattığı ve konfor (dikey ivme) önem kazanır.

Sollama görüş mesafesi PSD ne zaman kullanılır?

Tek platform iki yönlü yollarda karşı yönden gelen araç görüş mesafesi PSD kontrolü gerekir. PSD tipik SSD'nin 3-5 katıdır (V=90 km/h için 615 m). Otoyollarda gerekmez.

Dikey ivme konfor sınırı neden 0.3 m/s²?

ISO 2631'e göre bu değer yolcuların rahatsızlık hissetmeden tolere edebildiği sınırdır. 0.5 m/s² üstü baş dönmesi ve mide bulantısına yol açar. Yüksek hızlı demiryolunda 0.15 m/s² aranır.

Kısa (A < 2%) eğim farkında kurp gerekli mi?

Hayır, A ≤ %0.5 için düşey kurp uygulamaya gerek yoktur (estetik hariç). %0.5-2 arasında minimum uzunluk L = 0.6·V (metre, V km/h) uygulanması önerilir.

İlgili Makaleler

Görüş Mesafesi Hesabı Düşey Kurb Hesabı Yatay Kurb Hesabı Asfalt Karışım Tasarımı: Marshall Yöntemi

Aynı Kategorideki Diğer Araçlar

Yatay Kurp Yarıçapı

Proje hızı, dever ve yanal sürtünme katsayısından minimum yatay kurp yarıçapı ön hesabı

Esnek Üstyapı Ön Boyutlandırma

CBR, trafik ve güvenilirlik girdilerinden basitleştirilmiş yapısal sayı ve tabaka kalınlığı senaryosu

Kazı-Dolgu Hacim Dengesi

Sabit 10 m hesap genişliğinde kazı ve dolgu hacimlerini karşılaştıran basit kütle dengesi hesabı

Tüm Araçlara Dön

Sıkça Sorulan Sorular

404 sayısı formülde nereden gelir?

K değeri nedir, nasıl kullanılır?

K = L/A oranıdır; cebirsel eğim farkının her %1'i için gereken kurp uzunluğunu verir. Tablodan K alındıktan sonra L = K·A hesaplanır. V=100 km/h için tepe K=74, çukur K=45.

Tepe ve çukur kurp arasındaki fark nedir?

Tepe kurpta görüş mesafesi kritiktir çünkü yol üstündeki engel görünmez. Çukur kurpta gece far ışığı yolu ne kadar aydınlattığı ve konfor (dikey ivme) önem kazanır.

Sollama görüş mesafesi PSD ne zaman kullanılır?

Tek platform iki yönlü yollarda karşı yönden gelen araç görüş mesafesi PSD kontrolü gerekir. PSD tipik SSD'nin 3-5 katıdır (V=90 km/h için 615 m). Otoyollarda gerekmez.

Dikey ivme konfor sınırı neden 0.3 m/s²?

Kısa (A < 2%) eğim farkında kurp gerekli mi?

Hayır, A ≤ %0.5 için düşey kurp uygulamaya gerek yoktur (estetik hariç). %0.5-2 arasında minimum uzunluk L = 0.6·V (metre, V km/h) uygulanması önerilir.