Ana içeriğe geç
Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı
BetonarmeTS 500 / TBDY 2018

Etriye Donatısı Hesaplama

Hızlı Cevap

Etriye donatısı hesaplama, betonarme kolon ve kirişlerde kesme kuvveti ile sarılma (confinement) amaçlı kullanılan enine donatının hesaplanmasıdır. TS 500'e göre kesme donatısı kapasitesi Vs = Asw·fywd·d/s formülü ile, TBDY 2018 Madde 7.3.4.1'e göre deprem bölgelerinde sarılma etriyesi daha sık aralıkla yerleştirilir. Bu araç, verilen kesme kuvvetine karşı gerekli etriye aralığını ve TBDY 2018 sarılma bölgesi aralığını hesaplar.

Hazırlayan: Yapıdan Mühendislik EkibiGüncellendi: Teknik dayanak: TS 500 / TBDY 20183 kaynağı incele

Hesaplayıcı

Sonuçlar

Beton Kesme Kapasitesi

85.3

kN

Etriye Aralığı

20

cm

Sarılma Bölgesi Aralığı

6

cm

Sarılma Bölgesi Uzunluğu

50

cm

Kontrol

1

⚠️ Bu araç ön hesap amaçlıdır. Proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçlar sorumlu mühendis tarafından doğrulanmalıdır.

Kullanılan Formül

Vc = 0.65·fctd·bw·d (beton katkısı)
Vs = Asw·fywd·d/s (etriye katkısı)
Vr = Vc + Vs ≥ Vd

Kaynak: TS 500 / TBDY 2018

Formül Türetme ve Yöntem

Kesme tasarımında toplam kesme dayanımı beton ve enine donatı (etriye) katkılarının toplamıdır. Vr = Vc + Vs ≥ Vd. Beton katkısı Vc = 0,65 · fctd · bw · d (fctd = 0,35·√fck / 1,5). Etriye katkısı Vs = (Asw · fywd · d) / s; Asw kesitteki etriye kollarının toplam alanı, s etriye aralığı. Buradan gerekli aralık: s = (Asw · fywd · d) / (Vd − Vc). Vd ≤ Vc ise yalnızca minimum (yapısal) etriye yeterlidir. TBDY 2018 sünek detaylandırma: Sarılma (sıklaştırma) bölgesinde s ≤ min(h/3, 6·Ø_boyuna, 100 mm); orta bölgede s ≤ min(h/2, 200 mm). Kapalı etriyelerde 135° kanca zorunlu, kanca boyu ≥ 6Ø ve ≥ 65 mm. Not: Çok yüksek kesmede beton ezilmesini önlemek için üst sınır (Vmax) ayrıca kontrol edilmelidir.

Yönetmelik Dayanağı

  • TS 500

    Kesme tasarımı

    Beton (Vc) ve etriye (Vs) kesme dayanımı, maksimum kesme sınırı.

  • TBDY 2018

    Madde 7.3.4 / 7.4.5 (sarılma)

    Sarılma bölgesi etriye aralığı, 135° kanca, min etriye çapı.

Adım Adım Nasıl Kullanılır?

  1. 1

    Kesit boyutlarını girin

    Elemanın (kolon veya kiriş) genişlik ve yüksekliği cm cinsinden.

  2. 2

    Malzemeler

    Beton sınıfı ve etriye donatı sınıfı (S420 önerilir).

  3. 3

    Etriye detayları

    Genellikle Ø8, Ø10 veya Ø12 etriye kullanılır. Kol sayısı 2 (tek etriye) veya 4 (çift etriye) olur.

  4. 4

    Kesme kuvveti

    Analiz sonucu tasarım kesme kuvveti Vd kN cinsinden.

Çözümlü Örnek

Örnek: 25×50 cm kiriş, C25/S420, Ø10 çift kollu etriye, Vd=100 kN için. d=45 cm, Vc = 0.65×1.17×25×45/10 = 85.6 kN. VdNet = 14.4 kN. Asw=1.57 cm². Gerekli aralık ≈ 50 cm'den büyük, yapısal şartlarla s=20 cm seçilir. Sarılma bölgesinde s=10 cm.

Parametrelerin Sonuca Etkisi

Kesit (bw·d)Beton katkısı Vc'yi doğrudan büyütür.
fck (Beton)fctd üzerinden Vc'yi artırır (karekök ilişkisi).
Etriye çapı / kol sayısıAsw'yi artırır → aynı aralıkta daha yüksek Vs.
Vd (Kesme kuvveti)Gerekli etriyeyi sıklaştırır (aralık küçülür).

Yaygın Hatalar

  • ⚠Sarılma bölgesinde geniş aralık bırakmak (s ≤ min(h/3, 6Ø, 100 mm) ihlali).
  • ⚠135° kanca yerine 90° kullanmak — deprem altında etriye açılır.
  • ⚠Minimum etriye çapını (≥Ø8) ve min etriye koşulunu atlamak.
  • ⚠Maksimum kesme (beton ezilmesi) kontrolünü yapmamak.

Sık Sorulan Sorular

Etriye sarılma aralığı ne kadar olmalı?
TBDY 2018 Madde 7.3.4.1'e göre sarılma bölgesinde s ≤ min(h/3, 6Ø_boy, 100mm), diğer bölgelerde s ≤ min(h/2, 200mm) olmalıdır.
Etriye min çap nedir?
TBDY 2018: Kolon etriyesi min Ø8, kirişte min Ø8, yüksek süneklik düzeyinde min Ø10 önerilir.
Sarılma bölgesi uzunluğu kaç cm?
TBDY 2018: Kolon sarılma bölgesi, kat yüksekliğinin 1/6'sı, kolonun en büyük kesit boyutu ve 500 mm'den büyük olmalı. Kiriş uç sarılma bölgesi 2h kadardır.
Kiriş orta bölgesinde etriye aralığı?
TS 500: s ≤ min(d/2, 200mm). TBDY 2018: Deprem düzeyine göre s ≤ min(d/4, 200mm) aralığı istenebilir.
Etriye kancası nasıl olmalı?
TBDY 2018: Kapalı etriyelerde 135° kanca açısı zorunludur. Kanca boyu min 6Ø ve min 65 mm olmalıdır.

Kaynaklar ve Referanslar

İlgili Hesaplamalar

→

Kiriş Boyutlandırma Hesaplama

Betonarme

→

Kolon Boyutlandırma Hesaplama

Betonarme

→

İnşaat Demiri Hesaplama

Betonarme

→

Döşeme Donatısı Hesaplama

Betonarme

Ücretsiz · Kayıt gerektirmez. Bu araç ön tasarım ve bilgilendirme amaçlıdır; nihai hesap, boyutlandırma ve uygulama yetkili inşaat mühendisi denetiminde, güncel yönetmelik ve proje koşullarına göre yapılmalıdır.