TBDY 2018 Madde 3.6: DEPREM ETKİSİ ALTINDA DÜZENSİZ BİNA LAR

Düzensiz Binalar A – PLANDA DÜZENSİZLİK DURUMLARI İlgili Maddeler A1 – Burulma Düzensizliği: Birbirine dik iki deprem doğrultusunun herhangi biri için, herhangi bir katta en büyük göreli kat ötelemesinin o katta aynı doğrultudaki ortalama göreli ötelemeye oranını ifade eden Burulma Düzensizliği Katsayısı η bi ’nin 1.2’den büy ük olması durumu ( Şekil 3.1 ). (X) (X) bi i max i ort [ ( ) ( ) 1.2] η = ∆ ∆ > / . Göreli kat ötelemelerinin hesabı, ± %5 ek dışmerkezlik etkileri de gözönüne alınarak, 4.7 ’ ye göre yapılacaktır. 3.6.2.1 A2 – Döşeme Süreksizlikleri: Herhangi bir kattaki döşemede (Şekil 3.2) ; I – Merdiven ve asansör boşlukları dahil, boşluk alanları toplamının kat brüt alanının 1/3’ünden fazla olması durumu, II – Deprem yüklerinin düşey taşıyıcı sistem elemanlarına güvenle aktarılabilmesini güçleştiren yerel döşeme boşluklarının bulunması durumu, III – Döşemenin düzlem içi rijitlik ve dayanımında ani azalmaların olması durumu 3.6.2.2 A3 – Planda Çıkıntılar Bulunması: Bina kat planlarında çıkıntı yapan kısımların birbirine dik iki doğrultudaki boyutlarının her ikisinin de, binanın o katının aynı doğrultulardaki toplam plan boyutlarının %20'sinden daha büyük olması durumu (Şekil 3.3) . 3.6.2.2 B – DÜŞEYDE DÜZENSİZLİK DURUMLARI İlgili Maddeler B1 – Komşu Katlar Arası Dayanım Düzensizliği (Zayıf Kat): Betonarme binalarda, birbirine dik iki deprem doğrultusunun herhangi birinde, herhangi bir kattaki toplam etkili kesme alanı ’nın, bir üst kattaki toplam etkili kesme alanı ’na oranı olarak tanımlanan Dayanım Düzensizliği Katsayısı ci η ’nin 0.80’den küçük olması durumu. e e ci i i+1 [ ( ) ( ) 0.80] / A A η = < ∑ ∑ Herhangi bir katta etkili kesme alanının tanımı : e w g k i i i i ( ) ( ) ( ) (0.15 ) A A A A = + + ∑ ∑ ∑ ∑ Not: 4.9.1.3(b) ’de tanımlanan duvarlar için k 0 A = alınacaktır. 3.6.2.3 B2 – Komşu Katlar Arası Rijitlik Düzensizliği (Yumuşak Kat): Birbirine dik iki deprem doğrultusunun herhangi biri için, bodrum katlar dışında, herhangi bir i’inci kattaki ortalama göreli kat ötelemesi oranının bir üst veya bir alt kattaki ortalama göreli kat ötelemesi oranına bölünmesi ile tanımlanan Rijitlik Düzens izliği Katsayısı η ki ’nin 2.0’den fazla olması durumu. (X) (X) ki i i ort i 1 i 1 ort ( / ) ( / ) 2.0 h h + + η = ∆ ∆ > [ / veya (X) (X) ki i i ort i-1 i-1 ort ( / ) ( / ) 2.0] / h h η = ∆ ∆ > Göreli kat ötelemelerinin hesabı, ± %5 ek dışmerkezlik etkileri de gözönüne alınarak 4.7 ’ ye göre yapılacaktır. 3.6.2.1 B3 – Taşıyıcı Sistemin Düşey Elemanlarının Süreksizliği: Taşıyıcı sistemin düşey elemanlarının (kolon veya perdelerin) bazı katlarda kaldırılarak kirişlerin veya guseli kolonların üstüne veya ucuna oturtulması, ya da üst kattaki perdelerin altta kolonlara oturtulması du rumu (Şekil 3.4 ). 3.6.2.4 21 Şekil 3.1 Şekil 3.2 A A A b1 A b A b2 A b = A b1 + A b2 A2 türü düzensizlik durumu – II Kesit A-A A2 türü düzensizlik durumu – II ve III A2 türü düzensizlik durumu – I A b / A > 1/3 A b : Boşluk alanları toplamı A : Brüt kat alanı i +1’ inci kat döşemesi Döşemelerin kendi düzlemleri içinde rijit diyafram olarak çalışmaları durumunda ( ∆ i (X) ) ort = 1/2 [ ( ∆ i (X) ) max + ( ∆ i (X) ) min ] Burulma düzensizliği katsayısı: η bi = ( ∆ i (X) ) max / ( ∆ i (X) ) ort Burulma düzensizliği durumu: η bi > 1.2 i’ inci kat döşemesi Deprem Doğrultusu (X) ( ∆ i (X) ) max ( ∆ i (X) ) min 22 Şekil 3.3 Şekil 3.4 3.6.2. Düzensiz Binalara İlişkin Koşullar Tablo 3.6 ’da tanımlanan düzensizlik durumlarına ilişkin koşullar aşağıda belirtilmiştir: