Ana içeriğe geç
ToplulukSoru sor

ETABS Nedir? Çok Katlı Bina Analiz Yazılımı

ETABS, CSI'nin çok katlı bina analizi ve betonarme/çelik tasarımı yazılımıdır. Kat tabanlı iş akışı, Cloud Sign-In lisansı ve TBDY 2018 kullanımı.

Dayanak TBDY 2018 · TS 500 · ACI 318 · AISC 360 · Eurocode 2 · Eurocode 8 · ASCE 7Hazırlayan Yapıdan Editör EkibiGüncelleme Okuma 8 dk

Nasıl kontrol edildi?Yapıdan Editör Ekibi · Editoryal kaynak kontrolünde · Kaynak kontrollü
Hazırlayan
Yapıdan Editör Ekibi
Teknik/Editoryal kontrol
Yapıdan kaynak karşılaştırması · editoryal kaynak kontrolü
İçerik sürümü
1.0
Kaynak durumu
Kaynak kontrollü

Sorumluluk/kapsam: Bu içerik genel bilgilendirme ve editoryal kaynak kontrolü amacıyla hazırlanır; proje, saha veya uygulama kararı için yetkili mühendis/kurum değerlendirmesinin yerine geçmez.

Hızlı cevap

ETABS (Extended Three-Dimensional Analysis of Building Systems), Computers and Structures, Inc. (CSI) tarafından geliştirilen, çok katlı binaların üç boyutlu yapısal analizi ve betonarme/çelik tasarımı için özelleşmiş bir yazılımdır. Kat-tabanlı modelleme arayüzü, otomatik deprem ve rüzgâr yüklemesi, modal/zaman tanım alanı analizleri ve TBDY 2018 ile ACI/AISC tasarım kontrolü sunar.

Ayrıntılı yanıtı göster

Sürüm ve lisans koşulları, kullanılan sürümün CSI belgelerinden kontrol edilmelidir.

Kaynak doğrulama notu (9 Kasım 2026): Yazılımın ana işlevleri ve v23 özellikleri açılan CSI ürün, tasarım kodları ve sürüm sayfalarıyla karşılaştırıldı. Modal etkin kütle koşulu TBDY 4.8.1.2 tam metniyle eşleştirildi. Lisans, desteklenen kod ve otomasyon kapsamı sürüm/paket bazında kontrol edilir; karşılaştırma tablosu genel iş akışı değerlendirmesidir, üretici kabul belgesi değildir.

Özet

ETABS, Computers and Structures, Inc. (CSI) tarafından geliştirilen ve özellikle çok katlı binaların üç boyutlu yapısal analizi ile betonarme/çelik tasarımı için özelleşmiş bir mühendislik yazılımıdır. İsmi Extended Three-Dimensional Analysis of Building Systems ifadesinin kısaltmasıdır. TBDY 2018 kontrolleri için kullanılan model, girdiler ve sonuçlar proje mühendisi tarafından ayrıca doğrulanır. Sürüm ve lisans koşulları, kullanılan sürümün CSI belgelerinden kontrol edilmelidir. Bu rehber ETABS'in ne olduğunu, nasıl çalıştığını, tipik iş akışını, desteklediği yönetmelikleri ve rakipleriyle karşılaştırmasını saha pratiğiyle birlikte ele alır.

ETABS Nedir ve Tarihçesi

ETABS'in kökleri 1970'lerin başına, California Üniversitesi Berkeley'deki deprem mühendisliği araştırmalarına dayanır. Bina sistemlerinin üç boyutlu analizine yönelik akademik çalışmalar zamanla ticari bir ürüne dönüşmüş ve CSI çatısı altında olgunlaşmıştır. Yazılımın temel felsefesi, mühendisin bir binayı bina gibi modellemesini sağlamaktır: nokta nokta düğüm ve eleman girmek yerine, kat planları, tipik kat tekrarları, diyaframlar ve perde sistemleri üzerinden çalışılır.

Bu "bina-merkezli" yaklaşım, ETABS'i aynı firmanın genel amaçlı SAP2000 yazılımından ayıran ana noktadır. SAP2000 köprüden kuleye, baraj kapağından endüstriyel çatıya her şeyi modelleyebilen evrensel bir araçken, ETABS doğrudan kat (story) kavramı üzerine kuruludur. Kat ötelenmesi, göreli kat ötelenmesi (drift), kat kesme kuvveti, diyafram rijitliği gibi bina mühendisliğine özgü büyüklükler yazılımın çekirdeğinde hazır bulunur.

Saha notu: Tipik 10-15 katlı bir konut projesinde, tek bir tipik kat modelleyip bunu yukarı kopyalamak ETABS'te dakikalar sürer. Aynı işi genel amaçlı bir yazılımda her düğümü ayrı tanımlayarak yapmak saatler alır. ETABS'in proje ofislerindeki yaygınlığının temel nedeni budur.

Temel Özellikler

ETABS'in proje ofislerinde kullanılan başlıca yetenekleri şunlardır:

Modelleme

  • Kat-tabanlı arayüz: Plan ve kat görünümleri üzerinden hızlı modelleme, otomatik kat tanıma
  • Tipik kat tekrarı: Bir kat modellenip benzer katlara kopyalanabilir; "similar stories" mantığı
  • Diyafram tanımı: Rijit ve yarı-rijit diyaframlar; döşemelerin yatay yük dağıtımı
  • Perde modelleme: Shell ve membrane elemanlarla perde duvar (shear wall) modelleme, pier/spandrel etiketleme
  • Gelişmiş ağ (mesh): Döşeme, perde ve plaklarda iyileştirilmiş otomatik ağ oluşturma

Analiz

  • Doğrusal statik analiz: Düşey ve yatay yükler altında iç kuvvetler
  • Modal analiz: Doğal periyot, mod şekilleri, kütle katılım oranları
  • Tepki spektrumu (modal) analizi: Çok modlu elastik tepkinin birleştirilip R katsayısıyla azaltılması
  • Pushover (itme) analizi: Doğrusal olmayan statik analiz, performans değerlendirmesi
  • Zaman tanım alanı (time-history): Gerçek/yapay deprem kayıtlarıyla doğrusal olmayan dinamik analiz

Tasarım ve Detaylandırma

  • Betonarme çerçeve tasarımı: ACI 318, Eurocode 2, TS 500 ve bölgesel kodlara göre kolon-kiriş donatısı
  • Çelik çerçeve tasarımı: AISC 360, Eurocode 3 ve diğer çelik yönetmelikleri
  • Perde duvar tasarımı: Betonarme perdelerin eksenel-eğilme ve kesme kontrolü
  • Döşeme tasarımı: Betonarme ve öngerilmeli (PT) plak tasarımı
  • Detaylandırma menüsü: Donatı çizimleri ve şematik çıktı olanakları, kurulu sürümün özellikleri ve paket kapsamı üzerinden kontrol edilir

Performans

Güncel sürümlerde çözücü hızında ve grafik performansında, özellikle büyük ve karmaşık modeller için, önemli iyileştirmeler yapılmıştır. v23 ailesinde Ultimate lisans düzeyi için belirtilen entegre BucklingFEM eklentisi üzerinden çelik kesitlerin FEM tabanlı burkulma (eigenvalue buckling) analizi de mümkün hale gelmiştir.

Tipik İş Akışı

Bir betonarme binanın ETABS ile tasarımında izlenen tipik adımlar:

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 1: ETABS ile betonarme bina tasarımında izlenen adımlar ve dikkat edilecek noktalar
AdımİşlemDikkat edilecek nokta
1Grid ve kat tanımıAks sistemi, kat yükseklikleri, tipik katlar
2Malzeme ve kesit tanımıBeton sınıfı, donatı, kesit boyutları; TBDY etkin kesit rijitlikleri
3Eleman yerleşimiKolon, kiriş, perde, döşeme; mesnet (sabit/ankastre) koşulları
4Yükleme tanımıÖlü/hareketli yük, deprem ve rüzgâr yükleri
5Deprem spektrumu girişiAFAD TDTH parametreleriyle kullanıcı tanımlı tepki spektrumu
6Diyafram ve kütle tanımıRijit diyafram, kütle kaynağı (mass source)
7AnalizModal + tepki spektrumu; gerekirse pushover/time-history
8KontrollerModal etkin kütle toplamı ≥%95 (TBDY 4.8.1.2), drift sınırları, taban kesme ölçeklemesi, ikinci mertebe (P-Delta)
9TasarımBetonarme/çelik eleman tasarımı, donatı oranları
10Raporlama ve detayHesap raporları, donatı çizimleri

Kritik kontrol noktaları:

  • Modal etkin kütle kontrolü: TBDY 2018 4.8.1.2 uyarınca her iki deprem doğrultusunda hesaba katılan taban kesme kuvveti modal etkin kütlelerinin toplamı bina toplam kütlesinin %95’inden daha az olamaz. Katkısı %3’ten büyük olan bütün modlar gözönüne alınır ve üç boyutlu hesapta her iki doğrultu için hesaplanan titreşim modu sayılarının büyüğü dikkate alınır.
  • Taban kesme ölçeklemesi: Modal analizden çıkan taban kesme kuvveti, eşdeğer deprem yükü taban kesmesine göre yönetmeliğin öngördüğü oranda ölçeklenmelidir.
  • Drift kontrolü: Göreli kat ötelenmeleri TBDY 2018'in sınır değerlerini aşmamalıdır.

Saha notu: Yeni başlayanların en sık hatası, modal analizde yeterli mod sayısı tanımlamayıp TBDY 2018 4.8.1.2’deki %95 modal etkin kütle koşulunu sağlayamamaktır. Bir diğeri, perdeleri shell (kabuk) yerine membrane (zar) gibi yanlış bir elemanla modelleyip rijitlik dağılımını bozmaktır. ETABS "yeşil tik" verse bile model mühendislik açısından yanlış olabilir; çıktılar mutlaka mühendislik mantığıyla sorgulanmalıdır.

Desteklenen Yönetmelikler

ETABS çok sayıda uluslararası ve bölgesel yönetmeliği destekler:

  • Deprem yükleme: ASCE 7, Eurocode 8, NBCC (Kanada), IS (Hindistan) ve kullanıcı tanımlı spektrum ile TBDY 2018
  • Betonarme tasarım: ACI 318 (v23 ailesinde ACI 318-25 dahil), Eurocode 2, TS 500 (Türkiye)
  • Çelik tasarım: AISC 360, Eurocode 3
  • Karma/kompozit tasarım: ilgili AISC ve Eurocode hükümleri

Türkiye özelinde önemli bir ayrım: Bu rehberde TBDY 2018 için kullanıcı tanımlı spektrum iş akışı esas alınır. Hazır şablonların kapsamı kurulu sürümün belgelerinden ayrıca kontrol edilir. Mühendis, AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritaları'ndan (AFAD — Türkiye Deprem Tehlike Haritası (tdth.afad.gov.tr)) projeye ait koordinatlar için spektrum parametrelerini (S_DS, S_D1) alır ve bunları ETABS'te kullanıcı tanımlı tepki spektrumu olarak tanımlar. Ayrıca etkin kesit rijitlikleri (çatlamış kesit katsayıları), bina yükseklik sınıfı (BYS), deprem tasarım sınıfı (DTS) ve davranış katsayısı (R) ile dayanım fazlalığı katsayısı (D) yönetmeliğe göre elle ayarlanır. Bu nedenle Türkiye'de ETABS, yazılım bilgisi kadar yönetmelik bilgisi de gerektirir.

Avantajlar ve Sınırlar

Avantajlar

  • Bina-özel hız: Kat tekrarı ve plan-tabanlı modelleme ile çok katlı binalar çok hızlı kurulur
  • Yaygınlık ve ekosistem: Geniş eğitim kaynağı, fazla Türkçe içerik, iş gücü piyasasında aranan yetkinlik
  • Güçlü analiz seti: Doğrusal, modal, spektrum, pushover ve time-history tek çatı altında
  • Detaylandırma: Güncel sürümlerde donatı çizimlerinin yazılım içinde üretilmesi
  • Çelik ve karma yapılarda güç: Uluslararası çelik kodlarıyla geniş destek

Sınırlar

  • TBDY 2018 otomasyonu sınırlı: Yönetmelik parametrelerinin çoğu elle girilir; yerli yazılımlar kadar "kutudan hazır" değildir
  • Ticari maliyet: Ticari lisans koşulları ve bakım maliyeti, ofisin satın aldığı sözleşmeye göre değerlendirilir
  • Mühendislik bilgisi şart: Yanlış model güvenli görünen ama hatalı sonuçlar üretebilir; yazılım mühendisin yerini almaz
  • Bulut lisans bağımlılığı: Cloud Sign-In koşulları ve çevrimdışı lisans seçenekleri sürüme bağlıdır; v23 geliştirme sayfasında bağlantısız makineler için remote check out özelliği de belirtilir.
  • Genel amaçlı yapılarda esneklik düşük: Köprü, kule gibi bina dışı yapılar için SAP2000 daha uygundur

Rakiplerle Karşılaştırma

Tüm sütunlar için yana kaydırın →
Tablo 2: ETABS, SAP2000 ve ideCAD'in odak alanı ve TBDY 2018 entegrasyonu karşılaştırması
ÖzellikETABSSAP2000ideCAD
GeliştiriciCSI (ABD)CSI (ABD)ideYAPI (Türkiye)
OdakÇok katlı binaGenel amaçlı yapıTürkiye binası
TBDY 2018 entegrasyonuManuel (parametre girişi)ManuelYerleşik (kutudan hazır)
Kat-tabanlı modellemeÇok güçlüSınırlıÇok güçlü
Köprü/kule/barajUygun değilUygunUygun değil
Çelik/karma yapı gücüYüksekYüksekOrta
Türkçe yönetmelik raporuManuel hazırlıkManuel hazırlıkOtomatik
Lisans modeliCloud Sign-In; sözleşmeye bağlıCloud Sign-In; sözleşmeye bağlıLisans/abonelik

ETABS vs SAP2000: İkisi de CSI ürünüdür. ETABS bina tasarımında daha hızlı ve pratiktir; SAP2000 köprü, kule, baraj gibi bina dışı ve alışılmadık geometriler için daha esnektir. Bina projesi yapan bir ofis ETABS'i, çeşitli mühendislik yapıları üreten bir ofis SAP2000'i tercih eder; birçok ofiste ikisi birlikte bulunur.

ETABS vs ideCAD: ideCAD tamamen yerli olup TBDY 2018'i ve TS 500'ü kutudan hazır biçimde uygular, Türkçe yönetmelik raporlarını otomatik üretir. ETABS ise uluslararası yaygınlığı, geniş eğitim ekosistemi ve çelik/karma yapılardaki gücüyle öne çıkar ancak yönetmelik parametrelerinin elle girilmesini gerektirir. Tercih, ofisin proje tipine ve mühendisin alışkanlığına bağlıdır.

Sık Sorulan Sorular

ETABS ile betonarme bina projesi ne kadar sürede tamamlanır? Modelin büyüklüğüne ve mühendisin deneyimine bağlıdır. Deneyimli bir mühendis tipik 10-15 katlı bir konut modelini birkaç günde kurup analiz edebilir; ancak yönetmelik kontrolleri, optimizasyon ve raporlama dahil tüm süreç projeye göre haftalar alabilir.

ETABS çıktısı doğrudan ruhsata yeterli mi? Yazılım hesap raporları üretir, ancak nihai sorumluluk proje müellifi mühendiste olup; modelin yönetmeliğe uygun kurulduğunu, kütle katılımı/drift/ikinci mertebe kontrollerinin sağlandığını mühendisin doğrulaması esastır.

Eski sürüm lisansım yeni sürüme geçmeden çalışır mı? Yazılım kullanıcının kendi bilgisayarında çalışır ve model verileri kullanıcıdadır. Eski lisansın yeni sürümle uyumu, satın alınan lisansın koşulları ve CSI’nin ilgili sürüm belgeleri üzerinden kontrol edilmelidir.

Kaynaklar

  1. Computers and Structures, Inc. (CSI) — ETABS resmi ürün sayfası ve özellikler: csiamerica.com/products/etabs
  2. CSI — ETABS v23 sürüm ailesi geliştirme kayıtları — sürüm yenilikleri, ACI 318-25 ve NBCC 2025 desteği
  3. CSI — ETABS Enhancements, Cloud Sign-in Licensing — v23 ailesindeki remote check out açıklaması: https://www.csiamerica.com/products/etabs/enhancements
  4. CSI Technical Knowledge Base (wiki.csiamerica.com) — lisanslama ve analiz yöntemleri teknik dokümantasyonu
  5. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) — Resmî Gazete, 18 Mart 2018, sayı 30364 (mükerrer); resmigazete.gov.tr
  6. AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritaları (TDTH) — spektrum parametreleri için resmî kaynak: tdth.afad.gov.tr
  7. TS 500 — Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları, Türk Standardları Enstitüsü (TSE)

AFAD, TBDY 2018 madde 4.8.1.2 yeterli mod sayısı için %95 alt sınırını ve katkısı %3’ten büyük modların hesaba katılmasını tanımlar. İlgili madde ile model çıktısındaki taban kesme kuvveti modal etkin kütleleri karşılaştırılmalıdır.

ETABS Nedir? Çok Katlı Bina Analiz Yazılımı — Sıkça Sorulan Sorular

ETABS ile SAP2000 arasındaki fark nedir?

Her ikisi de CSI firmasının ürünüdür ancak ETABS özel olarak çok katlı binalar için tasarlanmıştır; kat kavramı, otomatik kat tekrarı ve drift kontrolü gibi bina-özel özellikleri çekirdeğinde taşır. SAP2000 ise köprü, kule, baraj gibi her tür yapıyı modelleyebilen genel amaçlı bir programdır. Bina projesi için ETABS daha hızlı ve pratiktir; alışılmadık geometriler için SAP2000 daha esnektir.

ETABS TBDY 2018'i destekliyor mu?

ETABS, TBDY 2018'e uygun tasarım için yaygın olarak kullanılır ancak hazır şablonların kapsamı kurulu sürümün belgelerinden kontrol edilmelidir. Mühendis, AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritaları'ndan aldığı spektrum parametrelerini kullanıcı tanımlı tepki spektrumu olarak girer, etkin kesit rijitliklerini ve R/D katsayılarını yönetmeliğe göre tanımlar. Yani yazılım yönetmeliği uygulayabilir, ancak doğru kurulum mühendisin yönetmelik bilgisine bağlıdır.

ETABS ücretsiz mi, fiyatı nedir?

ETABS ticari ve ücretli bir yazılımdır; lisans koşulları sürüm ve satın alınan ürün paketine göre CSI belgelerinden kontrol edilmelidir. Firma deneme (trial) sürümü ve öğrenci/eğitim lisansları sunar. Güncel fiyatlandırma seçilen modüllere (Plus, Nonlinear, Ultimate) ve abonelik süresine göre değişir; güncel rakamlar için CSI'nin yetkili Türkiye bayisinden teklif alınmalıdır.

ETABS öğrenmek zor mu, ne kadar sürer?

Arayüz kullanımı görece kolaydır; gerçek zorluk yazılımın arkasındaki mühendislik bilgisindedir. Statik, betonarme ve TBDY 2018 temeli olan bir inşaat mühendisi temel modellemeyi tipik olarak birkaç haftada öğrenebilir, ancak güvenilir proje üretebilecek yetkinlik genellikle aylar süren uygulamalı deneyim gerektirir. Mühendislik bilgisi olmadan yazılımı kullanmak tehlikeli sonuçlar doğurabilir.

ETABS modeli yapı denetimi için geçerli mi?

ETABS hesap raporları üretir; ruhsat ve denetim için gerekli kapsam ilgili mevzuat ve idare tarafından belirlenir. Ancak nihai sorumluluk proje müellifi mühendiste olup, modelin yönetmeliğe uygun kurulduğunu, kütle katılımı, drift sınırları ve ikinci mertebe etkiler gibi kontrollerin sağlandığını mühendisin doğrulaması gerekir. Yazılım çıktısı, mühendislik kararının yerine geçmez.

Kaynaklar, sürüm ve alıntılamaAkademik ve mesleki kullanım için atıf ayrıntılarını açın.
Yapıdan Editör Ekibi (2026). ETABS Nedir? Çok Katlı Bina Analiz Yazılımı. Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı. https://yapidan.com/kategoriler/etabs/etabs-nedir-bina-analizi-deprem-tasarimi
Seçilen format: APA

Kaynak seçimi, standart atıfları ve güncelleme yaklaşımı için Yapıdan Kaynak Politikası’nı inceleyin.

Bu kategorideki bütün makaleler (6)
  1. ETABS-002ETABS ile Deprem Analizi: TBDY 2018 Adım Adım Rehber
  2. ETABS-006ETABS Hata ve Uyarı Mesajları: Sorunlar ve Çözümleri
  3. ETABS-005ETABS Modal Spektrum Analizi: Kütle Katılımı
  4. ETABS-001ETABS Nedir? Çok Katlı Bina Analiz Yazılımı
  5. ETABS-003ETABS Perde, Diyafram ve Döşeme Modelleme Rehberi
  6. ETABS-004ETABS vs ideCAD: Hangi Yazılım Seçilmeli? (2026 Rehber)

Bu konuda sorunuz mu var?

Meslektaşlarınıza sorun; okumak ve sormak ücretsiz.

Toplulukta bu konu

Sorular yükleniyor…