Ana içeriğe geç
Yapıdan — İnşaat Mühendisliği Bilgi Portalı
BetonarmeTBDY 2018 / TS 500

Kolon Donatısı Hesaplama

Hızlı Cevap

Kolon donatısı hesaplama, betonarme kolonlarda gereken boyuna donatı alanını ve seçilecek donatı çap/adedini belirler. TBDY 2018 Madde 7.3.3.1'e göre kolonlarda ρ = As/Ac olmak üzere %1.0 ≤ ρ ≤ %4.0 sınırları geçerlidir. Köşelerde min Ø14, orta yüzlerde Ø12 donatı kullanılır. Bu araç, donatı oranına göre gerekli As'ı ve olası donatı seçimlerini hesaplar.

Hazırlayan: Yapıdan Mühendislik EkibiGüncellendi: Teknik dayanak: TBDY 2018 / TS 5002 kaynağı incele

Hesaplayıcı

Sonuçlar

Kesit Alanı

1600

cm²

Gerekli Donatı Alanı

24.00

cm²

Min Donatı (%1.0)

16.00

cm²

Max Donatı (%4.0)

64.00

cm²

Ø16 Adet

12

ad

Ø20 Adet

8

ad

⚠️ Bu araç ön hesap amaçlıdır. Proje hesabı olarak kullanılamaz; sonuçlar sorumlu mühendis tarafından doğrulanmalıdır.

Kullanılan Formül

As = ρ × Ac (boyuna donatı alanı)
1.0% ≤ ρ ≤ 4.0% (TBDY 2018)

Kaynak: TBDY 2018 / TS 500

Formül Türetme ve Yöntem

Kolon boyuna donatısı, donatı oranı ve kesit alanından belirlenir: As = ρ · Ac. TBDY 2018 sınırları: %1,0 ≤ ρ ≤ %4,0 (bindirme bölgesinde toplam ≤ %6). Seçilen çapın alanına bölünerek donatı adedi bulunur (ör. Ø20 alanı 3,14 cm²). Yerleşim kuralları (TBDY 2018 Madde 7.3.3): Dikdörtgen kolonda en az 4 adet (köşelerde), dairesel kolonda en az 6 adet boyuna donatı. Kolon köşelerindeki donatı en az Ø14 olmalı. Boyuna donatılar arası mesafe ve etriye kancalama koşulları sağlanmalı. Not: Bu araç donatı oranına göre alan ve olası çap–adet kombinasyonlarını verir; kapasite kontrolü için Kolon Boyutlandırma aracı (N–M etkileşimi) kullanılmalıdır.

Yönetmelik Dayanağı

  • TBDY 2018

    Madde 7.3.3

    Boyuna donatı oranı (%1–4), minimum donatı adedi ve yerleşim.

  • TBDY 2018

    Madde 7.3.3.2

    Kolon köşe donatısı min Ø14 koşulu.

  • TS 500

    Bindirme bölgesi

    Bindirmede toplam donatı oranı sınırı (≤ %6).

Adım Adım Nasıl Kullanılır?

  1. 1

    Kesit girin

    Kolon b×h boyutlarını cm cinsinden.

  2. 2

    Donatı oranı

    Tipik %1.5, deprem bölgesinde %2.0 önerilir. Max %4 aşılmamalı.

  3. 3

    Donatı seç

    Ø16, Ø20, Ø22 yaygın. Simetrik yerleşim için çift sayıda seçin.

  4. 4

    Kontrol

    Min 4 adet donatı (kolon köşelerinde). TBDY 2018'e göre hesaplanan donatı kullanılır.

Çözümlü Örnek

Örnek: 40×40 kolon, ρ=%1.5. Ac=1600 cm². As=24 cm². Min=16 cm², Max=64 cm². Ø20 ile 8 adet (25.12 cm²) seçilir.

Parametrelerin Sonuca Etkisi

b × h (Kesit)Ac'yi belirler; sabit ρ'da gerekli As doğrusal artar.
ρ (Donatı oranı)As'yi doğrudan ölçekler; %1–4 sınırında kalmalı.

Yaygın Hatalar

  • Köşe donatısını Ø14'ten küçük seçmek (TBDY 7.3.3.2 ihlali).
  • Minimum 4 (dairede 6) donatı adedi koşulunu atlamak.
  • Bindirme bölgesinde toplam oranın %6'yı aşması.
  • Donatı oranı yeterli sanıp N–M kapasite kontrolünü yapmamak.

Sık Sorulan Sorular

Min kolon donatı adedi kaçtır?
TBDY 2018: Dikdörtgen kolonda min 4 adet (köşelerde), dairesel kolonda min 6 adet. Kenar boyunca max aralık 200 mm.
Kolon donatı çapı Ø16 vs Ø20?
Ø16 alanı 2.01 cm², Ø20 alanı 3.14 cm². Ø20 ile donatı adedi %36 azaltılabilir, işçilik kolaylaşır.
Köşe donatısı neden Ø14'ten küçük olmaz?
TBDY 2018 Madde 7.3.3.2: Kolon köşelerinde kullanılacak donatı en az Ø14 olmalıdır; aksi halde etriye kancalama güvenli tutmaz.
Bindirme bölgesinde donatı oranı?
Bindirme bölgesinde toplam donatı oranı %6'yı aşmamalıdır (TBDY 2018). Büyük kolonlarda bindirme kat ortasına çekilmelidir.

Kaynaklar ve Referanslar

İlgili Hesaplamalar

Ücretsiz · Kayıt gerektirmez. Bu araç ön tasarım ve bilgilendirme amaçlıdır; nihai hesap, boyutlandırma ve uygulama yetkili inşaat mühendisi denetiminde, güncel yönetmelik ve proje koşullarına göre yapılmalıdır.