TBDY 2018 Madde 16C.3.2.1: Yöntem II – Kinematik Etkileşim Hesabı — 16C.3.2.1
TBDY 2018 Madde 16C.3.2.1 "Yöntem II – Kinematik Etkileşim Hesabı — 16C.3.2.1" başlıklı hüküm, yönetmeliğin 16. bölümü (Zemin ve Temel Tasarımı) altında yer alır ve Yöntem II’de, üstyapının eylemsizlik özelliğinin gözönüne alınmadığı temel – kazık – zemin kinematik etkileşim hesabı modeli aşağıdaki şekilde oluşturulacaktır: (a) Zemin ortamı için herhangi bir modelleme yapılmayacaktır. Zemin ortamının etkisi, dolaylı olarak, aşağıdaki (d) paragrafında gözönüne alınacaktır. 368 (b) Kazıklar…
Yöntem II’de, üstyapının eylemsizlik özelliğinin gözönüne alınmadığı temel – kazık – zemin kinematik etkileşim hesabı modeli aşağıdaki şekilde oluşturulacaktır: (a) Zemin ortamı için herhangi bir modelleme yapılmayacaktır. Zemin ortamının etkisi, dolaylı olarak, aşağıdaki (d) paragrafında gözönüne alınacaktır. 368 (b) Kazıklar , 5.3.1 ’de tanımlanan plastik mafsalların derinlik boyunca uygun aralıklarla yerleştirildiği çubuk elemanlar olarak modellenecektir. Her bir kazık düğüm noktasında kazık ile zemin ortamı arasındaki göreli kuvvet - yerdeğiştirme ilişkisi, doğrusal olmayan p -y, t-z yayları ile, kazık ucunda ise Q - Z yayı ile modellenecektir ( Bkz.16C.6 ). p- y yayları, her bir düğüm noktasında ve her iki doğrultuda birer çift sadece- basınç yayı olarak tanımlanabilir. Deprem hesabından önce t -z ve Q- Z yayları kullanılarak düşey yüklerden kazıklarda oluş an eksenel kuvvetler hesaplanacaktır. Kazıklarda grup etkisi ’nin yaklaşık olarak gözönüne alınması için Denk.(16C.1) ’de verilen ampirik bağıntı ile hesaplanan azaltma katsayıları G β , p- y yayları için tanımlanan kuvvet - yerdeğiştirme eğrilerinin kuvvet (p) eksenine uygulanacaktır: G G1 G1 0.2[(1 ) (1 6 )] s β = −β − − β (16C.1) Burada s , gözönüne alınan doğrultuda kazık sıraları ara uzaklığının kazık çapına oranını ( 6) s ≤ , G1 β ise her bir kazık sırası için farklı olarak uygulanacak bir katsayıyı göstermektedir. Sadece- basınç yayları ’na uygulanmak üzere yanal basınca maruz en öndeki kazık sırası için G1 0.7 β = , onun arkasındaki ikinci kazık sırası için G1 0.45 β = , üçüncü kazık sırası için G1 0.3 β = , dördüncü ve daha arkadaki kazık sıraları için ise G1 0.2 β = alınacaktır. Ters yöndeki yerdeğiştirmeler için bu katsayılar aynı kazıklara ters sıra ile uygulanacaktır. 6 s > için G 1 β = alınacaktır. (c) Bina temeli , 16C.2.2.1(c) ’deki tanıma göre bodrum katlarını da içermek üzere, kütlesiz, sonsuz rijit bir eleman olarak modellenecektir. Bodrum perdeleri ile zemin arasındaki yatay kuvvet- yerdeğiştirme ilişkisini temsil etmek üzere, perde sonlu eleman düğüm noktalarında perdeye dik doğrultuda literatürden seçilmiş p - y benzeri doğrusal olmayan sadece- basınç yayları kullanılacaktır. (d) Deprem kayıtları olarak, 16.5.2 ’ye göre yapılan serbest zemin davranış analizlerinde taban kayasında her iki yatay doğrultuda ayrı ayrı etkitilen deprem kaydı çiftinden zemin profili boyunca kazık düğüm noktaları hizalarında elde edilen toplam yerdeğiştirmelerin zamana göre değişimleri kullanılacaktır ( toplam yerdeğiştirme , taban kayasının yerdeğiştirmesi ile zeminde meydana gelen rölatif yerdeğişti rmenin toplamıdır). Her bir t anında toplam yerdeğiştirmeler, her iki yatay doğrultuda eş zamanlı olarak, bir uçlarından kazık düğüm noktalarına bağlı olan p- y yaylarının öteki uçlarına basınç yönünde uygulanacaktır ( dinamik yerdeğiştirme yüklemesi ). Bu yerdeğiştirmeler, bodrumlu binalarda bir uçları perde sonlu eleman düğüm noktalarına bağlı p - y benzeri yayların öteki uçlarına da basınç yönünde uygulanacak ve böylece kinematik etkileşim modelinin zaman tanım alanında deprem analizi yapılacaktır.
Anahtar Kavramlar
- TBDY 2018
- deprem
- eksenel
- enine
- kütle
- perde
- temel
Sıkça Sorulan Sorular
TBDY 2018 Madde 16C.3.2.1 ne düzenliyor?
"Yöntem II – Kinematik Etkileşim Hesabı — 16C.3.2.1" başlıklı 16C.3.2.1 numaralı madde, TBDY 2018'in 16. bölümü (Zemin ve Temel Tasarımı) altında yer alır ve Yöntem II’de, üstyapının eylemsizlik özelliğinin gözönüne alınmadığı temel – kazık – zemin kinematik etkileşim hesabı modeli aşağıdaki şekilde oluşturulacaktır: (a) Zemin ortamı için herhangi bir modelleme yapılmayacaktı…
TBDY 2018 Madde 16C.3.2.1 hangi tarihten itibaren yürürlükte?
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018), 18 Mart 2018 tarihli 30364 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış ve 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Madde 16C.3.2.1 bu yönetmeliğin bir hükmüdür ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Madde 16C.3.2.1 hangi binaları kapsar?
TBDY 2018 hükümleri; yeni yapılacak binaların deprem etkisi altında tasarımı ile mevcut binaların değerlendirilmesi ve güçlendirme tasarımı için uygulanır. Betonarme, çelik, hafif çelik, yığma, ahşap ve kompozit binaları kapsar. 16. bölüm özelinde zemin ve temel tasarımı konusunu düzenler.
İlgili Kaynaklar
- TBDY 2018 Madde 16.1.1: KAPSAM — 16.1.1Deprem etkisi altında tasarımı yapılacak yeni binalar ile deprem performansı değerlendirilecek veya güçlendirilecek m…
- TBDY 2018 Madde 16.1.2: KAPSAM — 16.1.2Zemin dayanma (istinat) yapılarının ve şevlerin deprem etkisi altında tasarım ilkeleri de bu Bölüm’de verilmiştir.
- TBDY 2018 Madde 16.1.3: KAPSAM — 16.1.3Gerekli olması durumunda uygulanmak üzere, arazi zemin özelliklerinin yerinde iyileştirilmesine ilişkin genel ilkeler…