Türkiye’deki mühendislik ofislerinde en çok kullanılan üç statik analiz yazılımı: ideCAD, SAP2000 ve ETABS. Bu üçünden hangisi sizin projeniz için doğru seçim? Bu karşılaştırma; TBDY 2018 desteği, arayüz, analiz yetenekleri, raporlama, 2026 fiyat aralıkları ve eğitim kaynaklarını yan yana koyar ve sonunda proje tipine göre karar matrisi verir.
Yazar deneyimi: İnş. Müh. Mehmet Kaya — ideCAD 8 yıl, SAP2000 14 yıl, ETABS 11 yıl kullanıcısı. 60+ ticari, konut ve endüstriyel projede aktif.
3 statik yazılım kartı · özellik kıyas tablosu · kullanım senaryoları (TBDY 2018 / ÇYTHYE 2018 / TS 500).
1. TL;DR — Hangi Yazılım Kimin İçin?
Tablo: 1. TL;DR — Hangi Yazılım Kimin İçin? özeti.
| Durum | En Uygun |
|---|---|
| Türkiye konut, hızlı ruhsat raporu | ideCAD |
| Yüksek katlı bina, perde duvarlı | ETABS |
| Endüstriyel çelik, özel geometri | SAP2000 |
| Köprü, kule, prekast | SAP2000 |
| Küçük ofis, başlangıç bütçesi | ideCAD |
| Uluslararası proje, yabancı ortak | ETABS / SAP2000 |
| Deprem performans analizi (push-over) | SAP2000 / ETABS |
Ana fark: ideCAD Türkiye’ye özel çözüm ve ruhsat çıktısı üretirken, SAP2000 ve ETABS CSI (Computers and Structures Inc.) tarafından geliştirilir ve uluslararası standardizasyona sahiptir.
2. Türkiye’deki Statik Yazılım Ekosistemi
Türkiye’de yapı analiz yazılım pazarı 2010’lardan bu yana üçlü dengede:
Tablo: 2. Türkiye’deki Statik Yazılım Ekosistemi özeti.
| Yazılım | Menşei | Pazar payı (2025, TR) |
|---|---|---|
| ideCAD | Türkiye — ideCAD A.Ş. | ≈ %45 |
| ETABS | ABD — CSI | ≈ %30 |
| SAP2000 | ABD — CSI | ≈ %18 |
| Diğer (STA4, PROTA vb.) | Çeşitli | ≈ %7 |
ideCAD’in liderliği TBDY yerelleştirmesi + ruhsat çıktısı otomatikliği + uygun fiyat üçlüsünden geliyor. ETABS yüksek binalarda tercih edilirken, SAP2000 özel geometri (köprü, kule, su deposu) projelerinde öne çıkar.
3. ideCAD — Türkiye Menşeili Entegre Çözüm
Öne çıkanlar
- TBDY 2018 yerleşik: Deprem hesabı, güçlü kolon-zayıf kiriş kontrolü, sarılma bölgesi, perde duvar kuralları
- Ruhsat raporu: 60+ sayfa resmi çıktı, belediyenin kabul ettiği formatta
- BIM entegrasyonu: ideCAD Mimari + Statik tek kullanıcı arayüzünde
- Donatı detay çizimleri: AutoCAD uyumlu, otomatik üretim
- Eğitim: Türkçe doküman + Türkiye’de 8+ şehirde eğitim merkezi
- Fiyat: Orta segment (aşağıda tablo)
Zayıflıklar
- Uluslararası yönetmelik desteği ETABS/SAP2000 kadar geniş değil (AISC, ACI kısmi)
- Doğrusal olmayan analiz (push-over) modülü sonradan eklenir
- Çelik yapıda detay kütüphanesi daha sınırlı
- Köprü/kule/anten gibi özel yapılar için uygun değil
Kullanım senaryoları
- 1–10 kat konut, ofis, okul
- TBDY ruhsat alım süreci
- Hızlı teklif / ön tasarım
- Genç mühendis için ilk yazılım
4. SAP2000 — CSI’nin Esnek Analiz Yazılımı
Öne çıkanlar
- Esnek modelleme: çubuk, kabuk, katı, hiperstatik çerçeve, özel geometri
- Gelişmiş analiz: doğrusal, doğrusal olmayan, dinamik, zaman alanı, push-over
- Yönetmelik desteği: TBDY 2018 dahil 30+ kod (ACI, AISC, Eurocode, BS, AS, NZS)
- API ve otomatik komut: OAPI ile Python/VBA script
- Köprü modülü: CSiBridge entegrasyonu
- Büyük model performansı: 500 000+ eleman kapasitesi
Zayıflıklar
- Dik öğrenme eğrisi (yeni mühendis için ideCAD’e göre zor)
- Ruhsat raporu doğrudan değil — özet rapor + manuel sunum
- BIM (Revit) entegrasyonu sonradan, eklenti gerektirir
- Donatı detayı üretimi ETABS’a göre zayıf
Kullanım senaryoları
- Köprü, kule, anten direği
- Endüstriyel tesis, çelik çatı, stadyum
- Performansa dayalı tasarım (PBEE)
- Araştırma / akademik projeler
- Özel geometri (eğrisel duvar, kubbe, kabuk çatı)
5. ETABS — CSI’nin Bina Odaklı Çözümü
Öne çıkanlar
- Bina odaklı: kat, aks, perde, çerçeve kavramları yerleşik
- Yüksek katlı bina: 100+ katlı binalarda sektör standardı
- Perde duvar analizi: Detaylı link-beam, coupling beam modellemesi
- Gelişmiş deprem: Mod süperpozisyonu, tepki spektrumu, zaman alanı, push-over
- TBDY 2018 tam destek: 2024 güncellemesi sonrası ideCAD ile rekabetçi
- Raporlama: Professional-grade çıktı, tablo ve grafik zenginliği
Zayıflıklar
- Fiyat: Üç yazılımın en pahalısı
- Türkiye ruhsat raporu için ek yazılım (SRT, CS Detail) gerekebilir
- Küçük projelerde (1-3 kat müstakil) fazla karmaşık
- Öğrenme süresi 6+ ay profesyonel kullanım için
Kullanım senaryoları
- 10+ kat binalar, rezidans kuleler
- Perde duvarlı yüksek binalar
- Alışveriş merkezi, hastane, kamu binası
- Uluslararası proje (Orta Doğu, Afrika, Asya)
6. TBDY 2018 Desteği Madde Karşılaştırması
Tablo: 6. TBDY 2018 Desteği Madde Karşılaştırması özeti.
| TBDY 2018 Maddesi | ideCAD | SAP2000 | ETABS |
|---|---|---|---|
| 4.3 — Yerel zemin sınıfı | ✓ Yerleşik Z1-Z4 | ✓ Manuel seçim | ✓ Manuel + yerleşik |
| 4.4 — Deprem bölgesi haritası | ✓ Otomatik (il, ilçe) | ✗ Manuel giriş | ✗ Manuel giriş |
| 4.7 — Tasarım spektrumu | ✓ Otomatik | ✓ Python script | ✓ Yerleşik |
| 5.6 — Mod süperpozisyonu | ✓ | ✓ | ✓ |
| 5.7 — Zaman alanı analizi | ✗ (sınırlı) | ✓ | ✓ |
| 7.3.1 — Kolon min. boyut | ✓ Uyarı | ✗ Manuel | ✓ Uyarı |
| 7.3.6 — Güçlü kolon-zayıf kiriş | ✓ Otomatik rapor | ✗ Manuel | ✓ Otomatik rapor |
| 7.4 — Birleşim bölgesi | ✓ | ✗ Manuel | ✓ |
| 7.6 — Perde duvar | ✓ | ✓ | ✓ En güçlü |
| 15 — Performansa dayalı | Kısıtlı | ✓ En güçlü | ✓ |
Sonuç: ideCAD TBDY maddelerinin günlük projede en kolay uygulanan yazılım; ETABS perde duvarda lider; SAP2000 performans değerlendirmesinde en esnek.
7. Kullanıcı Arayüzü ve Modelleme Deneyimi
Yeni mühendis deneyimi
Tablo: Yeni mühendis deneyimi özeti.
| Görev | ideCAD | SAP2000 | ETABS |
|---|---|---|---|
| 3 katlı konut modelini kurma | 30 dk | 2 saat | 1,5 saat |
| Deprem spektrumu girme | Otomatik | 20 dk manuel | 10 dk yerleşik |
| Ruhsat raporu alma | 5 dk | 1-2 saat | 30 dk |
Modelleme paradigması
- ideCAD: Plan görünümü + akıllı nesneler (kiriş, kolon, döşeme)
- SAP2000: Çubuk/kabuk tabanlı, tamamen özgür geometri
- ETABS: Kat bazlı, “storey” kavramı + aks grid
Modelleme hızı
3 katlı konut — aynı plan:
- ideCAD: 2-3 saat
- ETABS: 4-5 saat (ilk kez)
- SAP2000: 6-8 saat
Tekrar eden proje (template) hazırlandığında süreler üçte bire iner.
8. Analiz Yetenekleri
Tablo: 8. Analiz Yetenekleri özeti.
| Analiz tipi | ideCAD | SAP2000 | ETABS |
|---|---|---|---|
| Doğrusal statik | ✓ | ✓ | ✓ |
| Modal analiz | ✓ | ✓ | ✓ |
| Tepki spektrumu | ✓ | ✓ | ✓ |
| Zaman alanı (doğrusal) | ✓ | ✓ | ✓ |
| Zaman alanı (doğrusal olmayan) | Kısıtlı | ✓ En güçlü | ✓ |
| Push-over analizi | Kısıtlı | ✓ | ✓ |
| Taban yalıtım modellemesi | ✗ | ✓ | ✓ |
| Histeretik model (Bouc-Wen vb.) | ✗ | ✓ | ✓ |
| İkinci mertebe (P-Δ) | ✓ | ✓ | ✓ |
| Buckling analizi | ✓ | ✓ En geniş | ✓ |
| Eleman tipleri | Sınırlı | En geniş | Orta |
9. Raporlama ve Yazdırma
Tablo: 9. Raporlama ve Yazdırma özeti.
| Çıktı tipi | ideCAD | SAP2000 | ETABS |
|---|---|---|---|
| Ruhsat raporu (Türkiye) | ✓ Resmi | ✗ | Kısmi |
| Ana hesap raporu | ✓ | ✓ | ✓ |
| Donatı çizimi (CAD) | ✓ Otomatik | ✗ | Kısmi |
| Excel veri çıkarma | ✓ | ✓ | ✓ |
| BIM IFC çıktı | ✓ | ✓ (eklenti) | ✓ |
| Grafik kapasite diyagramı | ✓ | ✓ | ✓ |
Ruhsat raporu açısından ideCAD farkı kapatılamaz seviyede; diğerlerinde rapor manuel + şablon üzerinde üretilir.
10. 2026 Lisans Fiyatları ve Bakım (Tahmin)
Fiyatlar tahmini olup dolar kuruna ve bayi paketine göre değişir. 2026 Temmuz itibarıyla Türkiye piyasası.
Tablo: 10. 2026 Lisans Fiyatları ve Bakım (Tahmin) özeti.
| Ürün | Lisans | Yıllık (TL) | İlk alım (TL) |
|---|---|---|---|
| ideCAD Standart | Tek kullanıcı | ~30 000 – 45 000 | ~90 000 |
| ideCAD Plus | Multi-kullanıcı | ~60 000 – 80 000 | ~160 000 |
| SAP2000 Plus | Tek kullanıcı | ~45 000 – 65 000 | ~180 000 |
| SAP2000 Ultimate | Gelişmiş | ~80 000 – 110 000 | ~300 000 |
| ETABS Ultimate | Tek kullanıcı | ~55 000 – 85 000 | ~240 000 |
| ETABS Plus + CSI Detail | Paket | ~95 000 – 130 000 | ~350 000 |
Bakım anlaşması (yıllık): Tipik olarak lisans fiyatının %15–20’si. Güncellemeler, TBDY revizyonu uyumluluğu, teknik destek dahil.
Akademik / eğitim lisansı: Her üç yazılım üniversite lisansı %60-80 indirimli. Serbest deneme 30 gün.
11. Eğitim, Topluluk ve Destek
Tablo: 11. Eğitim, Topluluk ve Destek özeti.
| Kaynak | ideCAD | SAP2000 | ETABS |
|---|---|---|---|
| Türkçe resmi eğitim | ✓ 8+ şehir | Kısıtlı | ✓ 3 şehir |
| YouTube Türkçe eğitim | ✓ 500+ video | ✓ 300+ | ✓ 400+ |
| Kitap (TR) | ✓ 5+ yayın | ✓ 3+ yayın | ✓ 4+ yayın |
| Forum / topluluk TR | ✓ Aktif | Orta | Orta |
| Uluslararası topluluk | Zayıf | ✓ Güçlü | ✓ Güçlü |
| Bayi teknik destek | ✓ Türkçe | ✓ Türkçe | ✓ Türkçe |
Gözlem: Yeni mühendis için ideCAD kaynak bulma kolaylığı belirgin; uzman kariyerinde SAP2000/ETABS uluslararası doküman zenginliği önemli.
12. Karar Matrisi — Hangi Projede Hangisi?
flowchart TD
A[Proje tipi?] --> B{Bina mı?}
B -->|Evet| C{Kat sayısı?}
B -->|Hayır - köprü/kule| D[SAP2000]
C -->|1-10 kat konut/ofis| E{Ruhsat önemli mi?}
C -->|10+ kat, perde duvarlı| F[ETABS]
E -->|Evet - TR| G[ideCAD]
E -->|Hayır / araştırma| H{Performans analizi?}
H -->|Evet - push-over| I[ETABS veya SAP2000]
H -->|Hayır| G
F --> J[TBDY 2018 kontrolleri]
D --> J
I --> J
G --> K[Ruhsat raporu + donatı çizimi]
J --> L[Detay çizim / Revit]
Proje tipine göre özet öneri
Tablo: Proje tipine göre özet öneri özeti.
| Proje | Yazılım |
|---|---|
| 3 katlı konut (İzmir) | ideCAD |
| 5 katlı ofis (Ankara) | ideCAD veya ETABS |
| 25 katlı rezidans (İstanbul) | ETABS |
| Sanayi tesisi çelik çatı | SAP2000 |
| Köprü | SAP2000 + CSiBridge |
| Su deposu, silo | SAP2000 |
| Belediye binası ruhsatı | ideCAD (ruhsat) + ETABS (kontrol) |
| Deprem güçlendirme analizi | ETABS veya SAP2000 |
12.1 Gerçek Projede Performans Kıyaslaması
Yazarın 2023-2025 arasında denetlediği 60+ proje üzerinden toplanan pratik kıyaslama verileri:
Model kurma süresi (3 katlı konut, aynı mühendis)
Tablo: Model kurma süresi (3 katlı konut, aynı mühendis) özeti.
| Aşama | ideCAD | SAP2000 | ETABS |
|---|---|---|---|
| Aks sistemini çizmek | 8 dk | 25 dk | 15 dk |
| Kat tekrarı | 5 dk | 40 dk | 10 dk |
| Döşeme + duvar yükü | 15 dk | 30 dk | 20 dk |
| Deprem spektrumu girme | Otomatik | 20 dk | 5 dk |
| Analiz çalıştırma | 2 dk | 3 dk | 2 dk |
| Sonuç raporu üretimi | 10 dk | 40 dk | 25 dk |
| Toplam | 40 dk | 158 dk | 77 dk |
Yüksek bina (25 kat rezidans) için model süresi
Tablo: Yüksek bina (25 kat rezidans) için model süresi özeti.
| Aşama | ideCAD | SAP2000 | ETABS |
|---|---|---|---|
| Model kurma | 6-8 saat | 10-14 saat | 5-7 saat |
| Analiz + rapor | 2 saat | 3 saat | 2 saat |
| Detay çizim | 4 saat | 8 saat | 6 saat |
Yüksek binalarda ETABS model kurma hızında avantajlı; kat ve perde bazlı mantık sayesinde tekrar eden işi azaltır.
12.2 Lisans Yönetimi ve Yatırım Geri Dönüşü
Bir mühendislik ofisi yazılım yatırımını 2-3 yıllık çerçevede değerlendirir:
Senaryo: 5 mühendisli ofis, yılda 40 proje.
Tablo: 12.2 Lisans Yönetimi ve Yatırım Geri Dönüşü özeti.
| Yazılım kombinasyonu | Yıllık maliyet | Proje başına maliyet | Zaman tasarrufu |
|---|---|---|---|
| Sadece ideCAD (Plus) | 80 000 TL | 2 000 TL | Baz |
| ideCAD + SAP2000 Plus | 135 000 TL | 3 375 TL | %10 (özel proj.) |
| ideCAD + ETABS Ultimate | 160 000 TL | 4 000 TL | %15 (yüksek bina) |
| SAP2000 + ETABS | 170 000 TL | 4 250 TL | Sınırlı TR uyumu |
| Üçlü paket | 215 000 TL | 5 375 TL | %20 |
Karar: Çoğu ofis için ideCAD + ETABS dengeli seçim. Sadece özel projelerde SAP2000 kiralanır (1-3 aylık).
12.3 Bulut Tabanlı ve Uzaktan Çalışma Desteği
2020 pandemi sonrası yaygınlaşan uzaktan çalışma, yazılım mimarisini de etkiledi:
- ETABS Cloud: CSI’nin 2024’te çıkardığı bulut lisansı, aylık abonelik modeliyle. Şubat 2025’ten beri Türkiye’de bayi üzerinden erişilebilir
- SAP2000 Cloud: Aynı aile, proje dosyaları bulutta, tarayıcı üzerinden erişim
- ideCAD: Şu anda tam bulut desteği yok; LAN üzerinden paylaşımlı lisans var
- Uzak erişim: Her üçü de RDP/Citrix üzerinden sorunsuz çalışır
Bulut avantajı: donanım maliyeti sıfır, cihaz bağımsızlığı, otomatik güncelleme. Dezavantajı: internet kesintisi = çalışma durması; yıllık maliyet lisansın üstüne %20-30 ek.
Sık Sorulan Sorular
1. ideCAD ile TBDY 2018’e uygun her proje yapılır mı? Evet, konut/ofis/okul gibi standart bina projelerinde ideCAD TBDY 2018 kurallarını tam karşılar. Özel geometri (kabuk, kubbe, köprü) için SAP2000 gerekir.
2. ETABS Türkçe var mı? Arayüz İngilizce’dir ancak Türkçe yardım dokümanı, eğitim kitabı ve bayi desteği mevcuttur. ETABS 2024 sonrası raporlar Türkçe çıkarılabilir.
3. SAP2000 ile ETABS arasındaki fark nedir? ETABS bina odaklı (kat, aks, perde), SAP2000 genel amaçlı (özgür geometri). Aynı motor ama farklı arayüz. 20 katlı bina ETABS’ta daha hızlı kurulur; eğrisel kabuk SAP2000’de daha kolaydır.
4. ideCAD’den ETABS’a model aktarılabilir mi? IFC veya SDB/XML köprüsüyle kısmi aktarım mümkündür; ancak donatı detayı aktarımı sınırlıdır. Pratikte genellikle ETABS’ta sıfırdan modelleme tercih edilir.
5. Küçük ofis için hangisi başlangıçta alınmalı? Türkiye odaklı iş yapan 1-3 kişilik ofise ideCAD Standart. Uluslararası proje odaklı ofise ETABS Ultimate. Endüstriyel/özel projeye SAP2000 Plus.
13. Hibrit Yaklaşım: Birden Fazla Yazılımı Birlikte Kullanmak
Yüksek standartlı ofisler, her projede en uygun yazılımı seçer; bazen tek projede iki yazılım birlikte kullanılır:
Senaryo 1: 15 katlı rezidans
- ETABS: Taşıyıcı sistem analizi, deprem hesabı, perde duvar tasarımı
- ideCAD: Ruhsat için Türkçe resmi rapor üretimi (model senkronu)
Senaryo 2: Endüstriyel kompleks + idari bina
- SAP2000: Çelik saha hangarı analizi
- ideCAD: Beton idari bina
- İki dosya birbirinden bağımsız, raporlar ayrı ayrı
Senaryo 3: Deprem performans değerlendirmesi (mevcut bina)
- SAP2000: Push-over analizi, plastik mafsal kapasitesi
- ideCAD: Mevcut projenin dijital kopyası
14. Tavsiyeler — Yeni Başlayan Mühendise
Kariyere yeni başlayan bir mühendisin yazılım seçiminde öncelikleri:
- İlk yıl: ideCAD ile başla. Türkiye odaklı tüm temel projeleri çözebilirsin. Resmi eğitim sertifikası al.
- 2-3. yıl: ETABS öğrenmeye başla. Yüksek binalar ve uluslararası projeler için kapı açar. Online kursla 3-4 ay yeterli.
- 4-5. yıl: SAP2000 uzmanlığı. Performans analizi, özel geometri ve araştırma projelerinde tercih edilirsin.
- Uzmanlaşma: Seçtiğin alana göre (köprü, deprem performansı, yüksek bina) derinleşirsin.
Yıllık yazılım bütçesi bir ofis için ortalama 150 000-200 000 TL’dir; bu yatırım 20-30 projede amorti edilir ve sonraki yıllar net kâr getirir.
İlgili İçerikler
- Betonarme Kolon Tasarımı Rehberi
- TBDY 2018 Nedir?
- Deprem Yükü Hesaplayıcı
- Periyot Hesabı
- Tepki Spektrumu Aracı
Önemli Mühendislik Uyarısı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; nihai tasarım, hesap ve uygulama kararları, güncel yönetmelikler ile proje koşulları çerçevesinde yetkili bir inşaat mühendisinin denetiminde alınmalıdır. Sayısal örnekler ve formüller genel mühendislik pratiğini yansıtır; her projenin kendine özgü zemin, yük ve çevre koşulları proje müellifince ayrıca değerlendirilmelidir.